さよーならまたいつか!là bài 米津玄師 (Kenshi Yonezu) viết cho phim truyền hình 虎に翼. Bài ngắn và gấp: 50 câu trong 3 phút 30 giây, tức 14,4 câu mỗi phút. Nhưng con số đáng chú ý nhất là tỷ lệ lặp — 936 chữ mà chỉ 131 chữ khác nhau, tức 86%, cao nhất trong nhóm nhạc Nhật ở đây. Điệp khúc quay lại rất nhiều lần, nên bài nghe gấp mà lại dễ thuộc.
もしも…ば: câu giả định
Câu もしもわたしに翼があれば (moshimo watashi ni tsubasa ga areba, "giá như tôi có đôi cánh") mở bằng もしも để báo trước đây là chuyện giả định, rồi dùng dạng ~ば. Tiếng Nhật có ba kiểu "nếu" và đây là chỗ người học hay rối:
- ~ば: điều kiện chung, mang tính quy luật hoặc giả định — 押せば開く (cứ ấn là mở).
- ~たら: nếu/khi việc kia xong thì — 家に着いたら電話して (về tới nhà thì gọi nhé).
- ~なら: nếu quả thật là như vậy — 行くなら傘を持って (nếu đi thì mang ô).
Bài dùng ~ば tới 10 lần, nên đây là bài tốt để làm quen riêng dạng này trước rồi mới so với hai dạng kia.
~ても: dù thế nào vẫn cứ
Câu 土砂降りでも構わず飛んでいく (doshaburi demo kamawazu tonde iku, "mưa như trút vẫn cứ bay đi") dùng でも sau danh từ. Cùng một mẫu, ghép sau động từ thì thành ~ても. Trong bài, dạng này xuất hiện 10 lần và nó chính là giọng của cả bài: bất chấp hoàn cảnh mà đi tiếp.
Từ vựng
| Từ | Romaji | Nghĩa | Cấp | Số lần |
|---|---|---|---|---|
| 虎 | tora | con hổ | N3 | 2 |
| 恋 | koi | tình yêu, sự rung động | N3 | 4 |
| けれど | keredo | nhưng, tuy nhiên | N4 | 2 |
| 背中 | senaka | lưng | N4 | 2 |
| 力 | chikara | sức lực, năng lực | N4 | 2 |
| 血 | chi | máu | N4 | 4 |
| 砂 | suna | cát | N4 | 2 |
| 春 | haru | mùa xuân | N5 | 4 |
けれど là từ nối đáng học vì nó có cả một họ hàng cùng nghĩa nhưng khác độ trang trọng: けれども (trang trọng nhất), けれど, けど (thường nhất, dùng trong hội thoại). Chọn đúng độ dài là chọn đúng khoảng cách với người nghe — một thứ tiếng Việt không đánh dấu.
知らず知らず: lối nói lặp cổ
Câu mở đầu có cụm 知らず知らず (shirazu shirazu, "chẳng hay chẳng biết"). Đây là dạng phủ định cổ ~ず thay cho ~ないで, còn sót lại trong thành ngữ và văn viết. Bạn không cần dùng nó khi nói, nhưng nhận ra được thì đọc lời nhạc và văn học sẽ đỡ vấp.
Cách luyện
Tỷ lệ lặp 86% khiến bài này rất hợp để hát theo. Hãy bắt đầu từ điệp khúc, hát đuổi cho tới khi ra được nhịp, rồi mới quay lại các khổ verse vốn dày chữ hơn. Nếu đang học câu điều kiện, hãy lọc riêng 10 câu có dạng ~ば và đọc to từng câu — nghe và nói cùng một mẫu mười lần trong ba phút rưỡi là bài tập rất hiệu quả.