以後別做朋友 của 周興哲 (Eric Chou) là bài ballad chậm: 26 câu trong 4 phút 24 giây, tức 5,9 câu mỗi phút. Lời kể chuyện một người ở lại vị trí bạn bè quá lâu, và về mặt ngôn ngữ, bài này gọn gàng đến mức dùng làm bài mẫu để học hai cấu trúc rất thực dụng.
別: cách nói "đừng"
Ngay nhan đề đã có: 別做朋友 nghĩa là "đừng làm bạn". 別 (bié) là dạng cấm đoán thông dụng nhất trong văn nói, nhẹ hơn 不要 một chút và ngắn hơn khi hát. Bạn dùng nó y như "đừng" của tiếng Việt: 別走 (đừng đi), 別哭 (đừng khóc), 別說了 (thôi đừng nói nữa).
聽不見: làm mà không đạt được kết quả
Câu 我的寂寞 你就聽不見 (wǒ de jìmò nǐ jiù tīng bú jiàn, "nỗi cô đơn của anh, em chẳng thể nghe thấy") chứa cấu trúc bổ ngữ khả năng — thứ dùng liên tục trong đời sống mà giáo trình lại dạy khá muộn:
- 聽見 là nghe thấy; 聽不見 là nghe mà không thấy được (do quá xa, quá nhỏ).
- 看見 là nhìn thấy; 看不見 là không nhìn thấy được.
- Đổi 不 thành 得 là thành khẳng định: 聽得見 (nghe được), 看得見 (nhìn được).
Điểm khác với 不能 (không được phép, không thể): 聽不見 nói về khả năng vật lý của tình huống, còn 不能聽 nói về việc bị cấm hoặc không đủ điều kiện. Bài hát dùng đúng dạng đầu — không phải em không được nghe, mà là em không nghe thấy.
Từ vựng
| Từ | Pinyin | Nghĩa | Cấp | Số lần |
|---|---|---|---|---|
| 祝福 | zhùfú | chúc phúc | HSK4 | 1 |
| 只能 | zhǐnéng | chỉ có thể | HSK3 | 2 |
| 分享 | fēnxiǎng | chia sẻ | HSK3 | 1 |
| 永遠 | yǒngyuǎn | mãi mãi | HSK3 | 2 |
| 以後 | yǐhòu | sau này | HSK2 | 4 |
| 害怕 | hàipà | sợ hãi | HSK2 | 1 |
| 還是 | háishi | vẫn, hay là | HSK2 | 2 |
| 有些 | yǒuxiē | một số, một vài | HSK2 | 2 |
分享 nghĩa đen là "chia nhau hưởng", nên nó dùng cho những thứ tốt: chia sẻ niềm vui, chia sẻ một bài hát. Muốn nói chia sẻ nỗi buồn thì người Trung Quốc thường đổi sang 分擔 (fēndān, cùng gánh) — chữ 擔 là gánh vác. Hai từ, hai chiều cảm xúc.
Học bài này thế nào
5,9 câu mỗi phút là tốc độ thoải mái để vừa nghe vừa đọc. Gợi ý cụ thể: sau khi nghe xong, hãy tự viết ba câu dùng 別 và ba câu dùng dạng 動詞 + 不 + 見/到/懂. Hai cấu trúc này chiếm phần lớn nhu cầu nói hằng ngày, và bài hát cho bạn ngữ cảnh để chúng không bị quên.