Tự học tiếng Trung tại nhà: kế hoạch 30 ngày đầu

Vấn đề của người tự học không phải thiếu tài liệu, tài liệu nhiều đến mức chính nó là vấn đề. Ba mươi ngày đầu dễ trôi qua trong việc chọn giáo trình, tải app, xem video "lộ trình học", mà chưa học được chữ nào.

Kế hoạch dưới đây cố định thứ tự và liều lượng để bạn không phải quyết định gì thêm. Ba mươi phút mỗi ngày, ba mươi ngày.

Tuần 1, Pinyin và bốn thanh (không học chữ Hán)

Tuần này bỏ hẳn chữ Hán. Nghe có vẻ ngược, nhưng đây là khoản đầu tư sinh lời nhất cả quá trình: sai phát âm ngay từ đầu thì sửa mất hàng năm, còn học đúng thì mọi thứ sau đó nhẹ đi.

• Mỗi ngày 15 phút: bảng pinyin, phụ âm đầu, vần, rồi bốn thanh. Bảng pinyin đầy đủ có phần nghe từng âm.
• Mỗi ngày 10 phút: nghe cặp đối lập, mā má mǎ mà, đọc theo, thu âm lại.
• Mỗi ngày 5 phút: sáu cặp bật hơi b/p, d/t, g/k, j/q, zh/ch, z/c với phép thử tờ giấy.

Mốc cuối tuần 1: nghe một âm tiết rời và gọi đúng tên thanh của nó, tám trên mười lần.

Tuần 2-100 từ đầu tiên, kèm mặt chữ

Giờ mới bắt đầu chữ Hán, và bắt đầu bằng cách nhận mặt chứ không phải viết.

• Mỗi ngày 20 phút: 10 từ mới từ bộ HSK 1, mỗi từ nghe audio và đọc câu ví dụ. Mười ngày là 100 từ.
• Mỗi ngày 10 phút: ôn lại từ những ngày trước, phần này quan trọng hơn phần học mới, và nó sẽ chiếm ngày càng nhiều thời gian, xem mỗi ngày học bao nhiêu từ thì nhớ được.

Song song, đọc một lần bảng 30 bộ thủ, không học thuộc, chỉ để mắt quen với việc chữ Hán được lắp từ những mảnh lặp lại.

Mốc cuối tuần 2: nhìn 100 chữ đã học, nhận ra nghĩa của ít nhất 70.

Tuần 3, Câu, không phải từ rời

Tuần này chuyển từ "biết từ" sang "ghép được câu". Bốn khung câu đủ dùng cho phần lớn tình huống ban đầu:

• 我是 ___ (tôi là ___) · 我有 ___ (tôi có ___)
• 我要 ___ / 我想 ___ (tôi muốn ___)
• 这是什么？(cái này là gì) · 多少钱？(bao nhiêu tiền)
• 我在 ___ (tôi ở ___) · ___ 在哪儿？(___ ở đâu)

• Mỗi ngày 15 phút: tiếp tục 10 từ mới.
• Mỗi ngày 15 phút: đặt 5 câu bằng khung trên với từ vừa học, đọc to từng câu.

Mốc cuối tuần 3: nói được đoạn tự giới thiệu sáu câu mà không nhìn giấy.

Tuần 4, Tai và miệng

Tuần cuối chuyển trọng tâm sang nghe và nói, giữ nhịp từ vựng ở mức thấp hơn.

• Mỗi ngày 10 phút: 5 từ mới thôi, tuần này để tiêu hoá, không nạp thêm nhiều.
• Mỗi ngày 10 phút: nghe một đoạn ngắn có phụ đề trong video bài học, nghe hai lượt: một lượt không nhìn phụ đề, một lượt có.
• Mỗi ngày 10 phút: nhại theo một câu, thu âm, nghe lại, cách làm ở bài luyện nói một mình.

Mốc cuối tuần 4: nghe một đoạn hội thoại ngắn ở tốc độ chậm và nắm được ý chính mà không cần phụ đề.

Sau 30 ngày bạn có gì

Hạng mục	Con số thực tế
Từ vựng	khoảng 250 từ đã học, nhớ được chừng 180-200
Chữ Hán nhận mặt	khoảng 150-200 chữ
Phát âm	đọc được pinyin bất kỳ, phân biệt bốn thanh
Nói	tự giới thiệu, hỏi giá, hỏi đường ở mức câu đơn

Đó chưa phải giao tiếp trôi chảy, nhưng nó là nền đúng, và quan trọng hơn, bạn đã có một thói quen ba mươi ngày, thứ mà phần lớn người bắt đầu không có.

Ba thứ làm hỏng kế hoạch này

1. Đổi tài liệu giữa chừng. Tuần 2 thấy một khoá học khác hay hơn, tuần 3 lại thấy một app khác. Mỗi lần đổi là mất vài ngày làm quen. Chọn một thứ, đi hết 30 ngày, rồi mới đánh giá.
2. Học bù cuối tuần. Bỏ ba ngày rồi học một buổi 90 phút không tương đương ba buổi 30 phút, trí nhớ cần khoảng cách giữa các lần gặp, không cần khối lượng dồn.
3. Bỏ phần nói vì ngại. Đây là phần dễ cắt nhất khi bận, và cắt nó thì sau sáu tháng bạn đọc hiểu được mà không mở miệng được, trường hợp phổ biến nhất ở người tự học.

Toàn bộ tài liệu cho ba mươi ngày này nằm sẵn trên trang học tiếng Trung: bảng pinyin, kho từ theo cấp HSK, video có phụ đề và phần luyện nói. Tài khoản miễn phí giữ giúp bạn tiến độ và lịch ôn, để mỗi ngày mở lên là biết học tiếp từ đâu, thứ quyết định bạn có đi hết ba mươi ngày hay không.