Worth It là bài pop của Fifth Harmony, và nhan đề chứa một từ mà người Việt học tiếng Anh dùng sai rất nhiều: cấu trúc với worth.
Worth: ba cấu trúc dễ nhầm
Đây là nhóm mà nhiều người học dùng lẫn suốt nhiều năm:
- be worth + danh từ — đáng giá bao nhiêu. It's worth a lot.
- be worth + động từ đuôi -ing — đáng làm gì. It's worth trying. Chú ý: không dùng to try.
- be worth it — đáng công, bõ công. Đây là dạng trong nhan đề, và it ở đây không thay thế cho gì cụ thể — nó là một phần của cụm cố định.
Lỗi phổ biến nhất là dùng động từ nguyên thể sau worth. Lỗi thứ hai là bỏ mất chữ it ở dạng thứ ba.
Phân biệt thêm với deserve: worth nói về giá trị, deserve nói về việc xứng đáng được nhận. Hai từ không thay nhau được.
Bài lặp lại cụm này nhiều lần nên đây là dịp để nó thành phản xạ. Sau khi nghe kỹ, hãy tự đặt ba câu — một câu cho mỗi cấu trúc.
Về nghe
Bài ở tiết tấu vừa với nhịp rõ. Nhóm hát nhiều thành viên nên giọng đổi liên tục — điều này vừa lợi vừa hại: lợi vì mỗi lần đổi giọng là một điểm ngắt tự nhiên, hại vì tai vừa quen một giọng đã phải điều chỉnh.
Bài có một đoạn rap khách mời, nhanh hơn hẳn và có tiếng lóng. Nếu bạn mới học, hãy bỏ qua đoạn đó trong vài tuần đầu và tập trung vào phần hát.
Phần đệm khá dày ở một số đoạn, chiếm cùng dải tần với giọng người nên phụ âm bị che bớt. Hãy chọn các đoạn thưa hơn để làm bài tập nghe kỹ.
Bài này hát khoảng 163 từ mỗi phút — thuộc nhóm nhanh nhất trong kho nhạc ở đây. Nếu bạn nghe mà chữ cứ trôi mất trước khi kịp nhận ra, cách nghe chép chính tả tiếng Anh qua bài hát là cách tập bắt trọn từng câu thay vì đoán theo giai điệu.
Một lưu ý về nội dung và sắc thái
Ca từ bài này có màu gợi cảm và dùng một số cách nói khá bạo dạn.
Không có gì sai với việc nghe, nhưng khi lưu từ hãy ghi chú mức độ — một số cụm trong bài không phù hợp để dùng trong môi trường công việc hay với người mới quen. Đây là loại thông tin mà từ điển không luôn ghi rõ.
Nhịp trọng âm
Bài có nhịp rất rõ, và đây là công cụ tốt để cảm nhận một đặc điểm gốc rễ của tiếng Anh.
Tiếng Anh phân bố thời gian theo trọng âm: các âm tiết được nhấn rơi cách nhau khá đều, còn những âm tiết không nhấn bị nén lại cho vừa. Tiếng Việt thì mỗi tiếng chiếm gần như cùng một khoảng thời gian.
Chính khác biệt này khiến người Việt nghe tiếng Anh thấy "họ nói nhanh quá" — thật ra người bản xứ không nhanh, họ chỉ nén phần không nhấn.
Thử gõ tay theo phách rồi để ý xem từ nào rơi vào phách bạn gõ. Hầu hết sẽ là danh từ và động từ; mạo từ và giới từ bị nén giữa các phách.
Từ vựng đáng nhặt
- worth — xem mục đầu bài, đây là điểm học chính.
- give it to me — cụm cố định trong văn nói, nghĩa tuỳ ngữ cảnh; ở đây mang sắc thái thúc giục.
- slow down — chậm lại. Cụm động từ thông dụng, dùng cho cả tốc độ lẫn nhịp sống.
- gotta — dạng nói của got to, nghĩa là phải. Nhận ra khi nghe là cần; khi viết thì dùng dạng đầy đủ.
- show me — cho tôi xem. Chú ý cấu trúc hai tân ngữ: show someone something.
Cách luyện
- Nghe trọn một lượt không nhìn lời.
- Làm bài tập gõ nhịp — không cần hiểu lời.
- Bật lời song ngữ, đi phần hát, bỏ qua đoạn rap.
- Soi riêng các câu có worth, để ý phần theo sau nó là gì.
- Nhặt năm từ, ghi chú mức độ trang trọng.
- Tự đặt ba câu cho ba cấu trúc worth.
Hợp với ai
Từ A2 đến B1 cho phần hát. Cả bài kể cả đoạn rap thì cần B2.
Nếu mục tiêu của bạn là nắm chắc nhóm cấu trúc worth, đây là bài hiếm hoi lặp lại nó đủ nhiều để thành phản xạ.