東風破 của 周杰倫 (Jay Chou) là bài mở đường cho cả một dòng nhạc gọi là 中國風 (Trung Quốc phong) — nhạc pop nhưng lời viết theo lối cổ văn và nhạc cụ dân tộc. Bài dài 5 phút 12 giây với 36 câu, tức 6,9 câu mỗi phút.
Vì sao lời bài đọc khó hơn các bài khác
Nhan đề 東風破 vốn là tên một điệu từ (詞牌) thời Tống — tức một khuôn nhạc cổ để điền lời vào. Lời bài vì thế dùng nhiều chữ và lối nói của văn ngôn:
- 猶記得 (yóu jìde) — vẫn nhớ; 猶 là dạng cổ của 還.
- 而如今 (ér rújīn) — mà nay; 而 nối câu theo lối văn viết.
- 一盞離愁 — một ngọn đèn ly sầu; 盞 là lượng từ cho đèn, gần như chỉ còn trong thơ.
Nói cách khác: đây không phải bài để học mẫu câu mang đi nói. Nó là bài để làm quen với việc lời nhạc Hoa có thể trộn cả tầng ngôn ngữ cổ, và để nhận ra khi nào mình đang đọc thứ tiếng Trung của ngày nay và khi nào không.
在 mười một lần: định vị cảnh
Câu 一盞離愁 孤單佇立在窗口 (yì zhǎn líchóu, gūdān zhùlì zài chuāngkǒu, "một ngọn đèn ly sầu, lẻ loi đứng bên khung cửa") dùng 在 theo nghĩa "ở". Cả bài dựng bằng cảnh vật — ngọn nến, khung cửa, chốn cũ, trăng tròn — nên chữ định vị này quay lại liên tục. Nhắc lại cách phân biệt: sau 在 là nơi chốn thì nó là "ở", sau 在 là động từ thì nó là "đang".
Từ vựng dùng được cho tiếng Trung hiện đại
| Từ | Pinyin | Nghĩa | Cấp |
|---|---|---|---|
| 歲月 | suìyuè | năm tháng | HSK4 |
| 成熟 | chéngshú | trưởng thành; chín | HSK3 |
| 記得 | jìde | nhớ | HSK3 |
| 寂寞 | jìmò | cô đơn | HSK3 |
| 彈 | tán | chơi (đàn dây, phím) | HSK2 |
| 小時候 | xiǎoshíhòu | hồi nhỏ | HSK2 |
| 故事 | gùshì | câu chuyện | HSK2 |
| 之後 | zhīhòu | sau đó | HSK2 |
彈 xuất hiện 6 lần vì cả bài xoay quanh tiếng đàn. Nhắc lại: mỗi loại nhạc cụ có động từ riêng — 彈 cho đàn dây và phím (彈鋼琴, 彈吉他), 吹 cho nhạc cụ hơi (吹笛子), 打 cho gõ (打鼓), 拉 cho kéo vĩ (拉小提琴). Tiếng Việt chỉ cần một chữ "chơi" cho tất cả.
小時候 và cách nói thời gian
小時候 (hồi nhỏ) là cụm cố định, không phải 小 + 時候. Cùng nhóm có 那時候 (lúc đó), 有時候 (có lúc), 什麼時候 (khi nào). Bốn cụm này phủ gần hết nhu cầu nói về thời điểm trong hội thoại thường ngày.
Cách nghe
6,9 câu mỗi phút là chậm, nhưng lời khó nên hãy đọc bản dịch trước để nắm cảnh, rồi mới nghe. Nếu bạn mới học, đừng bắt đầu bằng dòng 中國風 — hãy nghe 開不了口 hoặc 蒲公英的約定 của cùng ca sĩ trước, lời hai bài đó là tiếng Trung đời thường.