憨人 của 五月天 (Mayday) là bài kinh điển trong sự nghiệp của nhóm, và cũng là bài hát bằng tiếng Đài (tiếng Mân Nam Đài Loan), không phải tiếng phổ thông. Bài dài 4 phút 7 giây với 49 câu (11,9 câu mỗi phút).
Những chỗ lời khác hẳn tiếng phổ thông
Đọc lời sẽ thấy ngay vài chữ dùng khác:
- 無 thay cho 沒有 — 背景無夠強 (xuất thân chẳng đủ mạnh); tiếng phổ thông là 不夠強.
- 安怎 thay cho 怎麼辦 hoặc 怎樣 — 要安怎歡喜過春夏秋冬.
- 心肝 dùng theo nghĩa "trong lòng, trong tim" — tiếng phổ thông nói 心裡.
Đây là lý do bài không dùng để học mẫu câu tiếng phổ thông được. Nhưng nhận ra được mấy chỗ lệch này lại là bài học thú vị: các phương ngữ Hán dùng chung chữ viết nhưng có từ vựng và ngữ pháp riêng.
望: chữ xuất hiện 6 lần
Chữ 望 (wàng) nghĩa gốc là ngóng nhìn, và nó nằm trong rất nhiều từ ghép quan trọng: 希望 (hy vọng), 願望 (nguyện vọng), 失望 (thất vọng), 渴望 (khao khát). Đây là cách học chữ Hán hiệu quả nhất — nhận ra một chữ rồi gom cả chùm từ ghép chứa nó, thay vì học từng từ rời.
講 và 說: hai chữ cùng nghĩa "nói"
講 xuất hiện 6 lần trong bài. Trong tiếng phổ thông, 說 (shuō) thông dụng hơn, còn 講 (jiǎng) thiên về "kể, giảng, trình bày" (講故事 — kể chuyện, 講課 — giảng bài). Nhưng ở miền Nam Trung Quốc, Đài Loan và trong tiếng Quảng, 講 mới là chữ dùng hằng ngày cho việc nói. Bài này dùng 講 dày đặc chính vì nền ngôn ngữ của nó.
Từ vựng dùng được cho tiếng phổ thông
| Từ | Pinyin | Nghĩa | Cấp |
|---|---|---|---|
| 鑽 | zuān | chui vào, khoan | HSK4 |
| 背景 | bèijǐng | bối cảnh; xuất thân | HSK3 |
| 感覺 | gǎnjué | cảm giác | HSK3 |
| 弄 | nòng | làm, nghịch | HSK3 |
| 只是 | zhǐshì | chỉ là | HSK3 |
| 只有 | zhǐyǒu | chỉ có | HSK2 |
| 講 | jiǎng | nói, kể | HSK2 |
| 放 | fàng | đặt, để | HSK2 |
弄 là động từ "vạn năng" của tiếng Trung, giống chữ "làm" trong tiếng Việt: 弄壞 (làm hỏng), 弄丟 (làm mất), 弄清楚 (làm cho rõ). Khi chưa biết động từ chính xác, người bản ngữ cũng dùng 弄 — nên đây là chữ rất đáng thuộc sớm.
春夏秋冬: bốn mùa trong một câu
Câu 要安怎歡喜過春夏秋冬 gom trọn bốn mùa: 春 (xuân), 夏 (hạ), 秋 (thu), 冬 (đông). Bốn chữ này đều thuộc nhóm cơ bản nhất và giống hệt cách người Việt gọi — vì tiếng Việt mượn chính bốn chữ Hán đó.
Cách dùng bài này
Đọc lời và học từ, đừng nhại theo âm. Nếu bạn muốn nghe Mayday bằng tiếng phổ thông, hãy chọn 乾杯, 星空 hoặc 我不願讓你一個人 — cả ba đều là tiếng phổ thông và có mặt trên trang này.