Giáo trình chuẩn HSK 5 bài 9: 别样鲁迅 (Một Lỗ Tấn rất khác)

Admin

17 tháng 9, 202610 phút đọc90 lượt xem

Nội dung bài viết

Bài 9 cho thấy mặt đời thường của nhà văn Lỗ Tấn thời sống ở Bắc Kinh: hiếu khách, sành ăn, hay rủ bạn bè ra quán, kèm lớp từ về ăn uống, giao tiếp và văn chương. Ngữ pháp gồm động từ 算, 作为, phó từ 曾经 và phân biệt 亲自 với 自己.

Tên bài: (Biéyàng Lǔ Xùn), nghĩa là “Một Lỗ Tấn rất khác”. Bài nằm trong tập 上 của quyển HSK 5.

Từ mới bài 9 (34 từ)

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bǎocún	động từ	giữ gìn, bảo quản, lưu giữ; lưu (tệp)
biǎoxiàn	động từ, danh từ	thể hiện, biểu hiện; sự thể hiện
céngjīng	phó từ	từng, đã từng
dàfang	tính từ	hào phóng, rộng rãi
dìdao	tính từ	chính gốc, chuẩn, đúng vị
diǎnxin	danh từ	bánh ngọt, món điểm tâm
gāodàng	tính từ	cao cấp, hạng sang
guānglín	động từ	ghé thăm, đến (lời kính trọng với khách)
háohuá	tính từ	sang trọng, xa hoa
hàokè	tính từ	hiếu khách, mến khách
hūpénghuànyǒu	thành ngữ	gọi bạn rủ bè, rủ bạn bè tụ tập
hútòng	danh từ	ngõ, hẻm (kiểu Bắc Kinh)
jiǎngjiu	động từ, tính từ	coi trọng, chú trọng; cầu kỳ, tinh tế
jiāojì	danh từ	giao tiếp, giao du, quan hệ xã giao
jiè	động từ	cai, bỏ (thuốc lá, rượu)
jìndài	danh từ	thời cận đại (lịch sử Trung Quốc: từ giữa thế kỷ 19 đến năm 1919)
míngmíng	phó từ	rõ ràng là, rành rành là
píngjūn	tính từ	bình quân, trung bình
qīnzì	phó từ	đích thân, tự mình
shíshàng	danh từ	thời thượng, mốt
shǒu	danh từ	đầu; đứng đầu, thứ nhất
suàn	động từ	được coi là, được tính là
tūchū	tính từ	nổi bật
wèiyú	động từ	nằm ở, toạ lạc tại
wèi	danh từ	dạ dày
wèikǒu	danh từ	sự thèm ăn, khẩu vị
wénxuéjiā	danh từ	nhà văn, nhà văn học
xiězuò	động từ	viết văn, sáng tác
xíngróng	động từ	miêu tả, hình dung
xíngxiàng	tính từ	sinh động
xuéwen	danh từ	học vấn, kiến thức, hiểu biết
zhāodài	động từ	tiếp đãi, chiêu đãi
zīliào	danh từ	tài liệu, tư liệu
zuòwéi	động từ, giới từ	coi là, làm; với tư cách là

Tên riêng trong bài

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	Càishìkǒu	Thái Thị Khẩu (địa danh ở Bắc Kinh)
	Dàoxiāngcūn	Đạo Hương Thôn (hiệu bánh lâu đời)
	Guǎnghéjū	Quảng Hoà Cư (tên một quán ăn)
	Lǔ Xùn	Lỗ Tấn (1881-1936), nhà văn nổi tiếng của Trung Quốc
	Nàhǎn	Gào thét (tập truyện ngắn của Lỗ Tấn)
	Pánghuáng	Bàng hoàng (tập truyện ngắn của Lỗ Tấn)
	Yù Dáfū	Úc Đạt Phu (1896-1945), nhà văn nổi tiếng của Trung Quốc

Từ bổ sung

Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
hángjia	danh từ	người sành, người trong nghề
jiànjiě	danh từ	kiến giải, quan điểm, cách nhìn
ménglóng	tính từ	lơ mơ, mắt nhắm mắt mở (lúc ngái ngủ)
yōuyōu	tính từ	thong thả, ung dung

Ngữ pháp bài 9

1. Động từ 算: được coi là, được tính là

Cấu trúc: Chủ ngữ + (不)算 + tính từ / danh từ; 算是 + danh từ

算 ở đây không phải “tính toán” mà là đánh giá, xếp loại: sau khi cân nhắc thì có thể coi là như thế. 他算高的 nghĩa là “anh ấy thuộc loại cao”. 算是 nhấn thêm ý “cũng có thể coi là”.

Phủ định dùng 不算: 不算冷 là “không lạnh lắm, chưa gọi là lạnh”. Tiếng Việt thường nói “cũng coi như”, “chưa tính là”, khá sát nghĩa.

Ví dụ:

Tā de Hànyǔ zài wǒmen bān suàn hǎo de.
Tiếng Trung của cậu ấy thuộc loại giỏi trong lớp mình.
Jīntiān bù suàn lěng, nǐ bùyòng chuān nàme duō.
Hôm nay chưa gọi là lạnh, con không cần mặc nhiều thế.
Wǒ zài Běijīng zhùle shí nián, yě suàn bàn gè Běijīngrén le.
Tôi sống ở Bắc Kinh mười năm, cũng coi như nửa người Bắc Kinh rồi.
Zhè cì kǎoshì nǐ zhǐ cuòle yī gè tí, suàn bùcuò le.
Lần thi này em chỉ sai một câu, thế là khá tốt rồi.

Lỗi hay gặp:

Phủ định bằng 没. ✗ 他没算高。 ✓ 他不算高。

2. 作为: với tư cách là; coi là

Cấu trúc: 作为 + danh từ chỉ thân phận，chủ ngữ + vị ngữ; 把 A 作为 B

Làm giới từ, 作为 đứng đầu câu, nêu thân phận, vai trò của người nói hoặc chủ ngữ, rồi vế sau nói người đó làm gì hoặc nên làm gì: 作为学生 “là học sinh thì…”.

Làm động từ, 作为 nghĩa là “lấy làm, coi là”, hay đi với 把: 把这件事作为经验. Điều cần giữ: người mang thân phận nêu sau 作为 phải chính là chủ ngữ của vế sau.

Ví dụ:

Zuòwéi xuésheng, nǐ yīnggāi rènzhēn xuéxí.
Là học sinh, em nên học hành chăm chỉ.
Zuòwéi nǐ de péngyou, wǒ yīdìng huì bāng nǐ.
Là bạn của cậu, tớ nhất định sẽ giúp cậu.
Tā bǎ zhè zhāng zhàopiàn zuòwéi shēngrì lǐwù sònggěile māma.
Anh ấy lấy tấm ảnh này làm quà sinh nhật tặng mẹ.

Lỗi hay gặp:

Người nêu sau 作为 không trùng với chủ ngữ vế sau. ✗ 作为一个老师，学生们都很喜欢他。 ✓ 作为一个老师，他很关心学生。

3. Phó từ 曾经: đã từng (nay không còn)

Cấu trúc: Chủ ngữ + 曾经 + động từ (+ 过); phủ định: 没(有) + động từ + 过

曾经 nói một việc hoặc một trạng thái đã có trong quá khứ, thường hàm ý bây giờ không còn như vậy nữa. Động từ phía sau hay đi với 过.

Người Việt dễ lẫn 曾经 với 已经 vì cùng dịch là “đã”. 已经 nói việc đã xong và kết quả còn tác dụng tới hiện tại (我已经吃饭了, nên giờ không đói); 曾经 chỉ nói chuyện xưa. Phủ định không dùng 没曾经, mà nói 没(有)……过.

Ví dụ:

Wǒ céngjīng zài Shànghǎi gōngzuòguo liǎng nián.
Tôi từng làm việc ở Thượng Hải hai năm.
Zhèlǐ céngjīng shì yī gè gōngyuán.
Nơi này từng là một công viên.
Tā céngjīng hěn pàng, xiànzài shòu duō le.
Anh ấy từng rất béo, bây giờ gầy đi nhiều rồi.
Wǒmen céngjīng shì zuì hǎo de péngyou.
Chúng tôi từng là bạn thân nhất của nhau.

Lỗi hay gặp:

Dùng 曾经 cho việc vừa xong còn tác dụng. ✗ 我曾经吃饭了，不饿。 ✓ 我已经吃饭了，不饿。

4. Phân biệt 亲自 và 自己

Cấu trúc: 亲自 + động từ; 自己 làm chủ ngữ, tân ngữ, định ngữ hoặc đứng trước động từ

亲自 là phó từ, chỉ đứng trước động từ, nhấn mạnh việc lẽ ra có thể nhờ người khác làm nhưng người đó đích thân làm, thường là việc quan trọng hoặc người có vai vế. Sắc thái trang trọng, tôn trọng.

自己 là đại từ, dùng rộng hơn nhiều: làm chủ ngữ, tân ngữ (照顾自己), định ngữ (自己的房间), hoặc đứng trước động từ với nghĩa “tự mình, không cần ai giúp” (孩子会自己吃饭). Việc nhỏ hằng ngày thì dùng 自己.

Ví dụ:

Xiàozhǎng qīnzì gěi wǒmen shàngkè.
Thầy hiệu trưởng đích thân lên lớp cho chúng tôi.
Zhè shì wǒ zìjǐ de shìqing, nǐ bùyòng guǎn.
Đây là việc của riêng tôi, anh không cần bận tâm.
Zhè jiàn shì hěn zhòngyào, wǒ yào qīnzì qù yī tàng.
Việc này rất quan trọng, tôi phải tự mình đi một chuyến.
Xiǎoshì nǐ zìjǐ juédìng jiù xíng, dàshì wǒ qīnzì lái chǔlǐ.
Việc nhỏ em tự quyết là được, việc lớn tôi sẽ đích thân xử lý.