Giáo trình chuẩn HSK 4 bài 14: 保护地球母亲 (Bảo vệ Mẹ Trái Đất)
Nội dung bài viết
Bài 14 nói về bảo vệ môi trường: giảm rác thải, tiết kiệm tài nguyên và hạn chế túi ni lông. Ngữ pháp gồm 够, giới từ 以, 既然……就……, 于是 và 什么的.
Tên bài: (Bǎohù dìqiú mǔqīn), nghĩa là “Bảo vệ Mẹ Trái Đất”. Bài nằm trong tập 下 của quyển HSK 4.
Từ mới bài 14 (32 từ)
| Chữ Hán | Pinyin | Từ loại | Nghĩa |
|---|---|---|---|
| bàoqiàn | động từ | xin lỗi, áy náy | |
| chéngzuò | động từ | đi (tàu, xe, máy bay) | |
| chūchāi | động từ | đi công tác | |
| déyì | tính từ | đắc ý | |
| dìqiú | danh từ | trái đất | |
| diū | động từ | vứt; đánh mất | |
| gǔlì | động từ | khích lệ, động viên | |
| hézi | danh từ | cái hộp | |
| jìrán | liên từ | đã... thì | |
| jiǎnshǎo | động từ | giảm bớt | |
| jùjué | động từ | từ chối | |
| kōng | tính từ | trống, rỗng | |
| lājītǒng | danh từ | thùng rác | |
| máojīn | danh từ | khăn mặt | |
| měilì | tính từ | xinh đẹp | |
| mùdì | danh từ | mục đích | |
| nuǎn | tính từ | ấm | |
| rēng | động từ | ném, vứt | |
| shěng | động từ | tiết kiệm | |
| shùliàng | danh từ | số lượng | |
| sùdù | danh từ | tốc độ | |
| sùliàodài | danh từ | túi ni lông | |
| tíng | động từ | dừng | |
| wèishēngjiān | danh từ | nhà vệ sinh | |
| wēndù | danh từ | nhiệt độ | |
| wūrǎn | động từ | ô nhiễm, làm ô nhiễm | |
| xíng | động từ | được, ổn | |
| yágāo | danh từ | kem đánh răng | |
| yǐ | giới từ | bằng, lấy | |
| yúshì | liên từ | thế là, vì thế | |
| zāng | tính từ | bẩn | |
| zhòng | tính từ | nặng |
Từ bổ sung
Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.
| Chữ Hán | Pinyin | Từ loại | Nghĩa |
|---|---|---|---|
| guānzhù | động từ | quan tâm, chú ý theo dõi | |
| huánbǎo | động từ | bảo vệ môi trường | |
| lājī | danh từ | rác | |
| yáshuā | danh từ | bàn chải đánh răng |
Ngữ pháp bài 14
1. 够: đủ; khá là
Cấu trúc: Danh từ + 够 (+ động từ) / 够 + tính từ + 的
Làm động từ, 够 nghĩa là "đủ": 钱够了, 时间不够. Có thể nói "A 够 + động từ" với nghĩa "A đủ để làm gì": 这些菜够我们吃. Làm phó từ, 够 + tính từ + 的 nghĩa là "khá là, thật là" (够冷的), còn 不够 + tính từ là "chưa đủ..." (不够大).
Tiếng Việt nói "có đủ tiền để mua", nhưng tiếng Trung không đặt 够 trước danh từ sau 有.
Ví dụ:
Zhèxiē cài gòu wǒmen sān gè rén chī le.
Chỗ đồ ăn này đủ cho ba người chúng ta ăn rồi.
Jīntiān gòu lěng de, duō chuān diǎnr yīfu ba.
Hôm nay lạnh thật đấy, mặc thêm áo vào.
Tā hái bù gòu dà, bù néng yī gè rén chūmén.
Nó còn chưa đủ lớn, không thể ra ngoài một mình.
Lỗi hay gặp:
Dịch từng chữ "có đủ tiền".
✗ 我有够钱买电脑。
✓ 我的钱够买电脑。
2. 以: bằng, lấy
Cấu trúc: 以 + cách thức/tư cách/tốc độ/thành tích + động từ
Giới từ 以 chỉ cách thức, căn cứ hay tư cách để làm một việc: "bằng, với, lấy". Nó mang tính văn viết, hay gặp trong các cụm như 以……的速度 (với tốc độ...), 以……的成绩 (với thành tích...), 以……的方式 (bằng cách...).
Khi nói dùng một dụng cụ cụ thể trong đời thường thì dùng 用.
Ví dụ:
Tā yǐ dì yī míng de chéngjì tōngguòle kǎoshì.
Anh ấy vượt qua kỳ thi với thành tích đứng đầu.
Qǐng dàjiā yǐ zuì kuài de sùdù líkāi jiàoshì.
Mời mọi người rời khỏi lớp học nhanh nhất có thể.
Tā yǐ zìjǐ de jīnglì gàosu wǒmen, shībài bìng bù kěpà.
Anh ấy lấy trải nghiệm của bản thân để cho chúng tôi thấy thất bại không có gì đáng sợ.
Lỗi hay gặp:
Dùng 以 cho dụng cụ thường ngày nghe rất sách vở.
✗ 我以筷子吃饭。
✓ 我用筷子吃饭。
3. 既然……就……: đã... thì...
Cấu trúc: 既然 + sự thật đã biết，(chủ ngữ) + 就/也/还 + kết luận
既然 nêu một sự thật đã xảy ra hoặc cả hai bên đều đã biết, rồi từ đó rút ra kết luận, lời khuyên ở vế sau: "đã... thì...". Vế sau thường có 就, cũng có thể là 也, 还.
Khác với 因为……所以……, vế sau của 既然 thường là đề nghị, quyết định, câu hỏi; không ghép 既然 với 所以.
Ví dụ:
Jìrán nǐ bù shūfu, jiù zǎo diǎnr huí jiā xiūxi ba.
Bạn đã không khỏe thì về nhà nghỉ sớm đi.
Jìrán yǐjīng juédìng le, jiù bié hòuhuǐ le.
Đã quyết định rồi thì đừng hối hận nữa.
Jìrán dàjiā dōu tóngyì, wǒmen jiù zhème zuò.
Mọi người đã đồng ý thì chúng ta làm như vậy.
Lỗi hay gặp:
Theo thói quen "vì... nên...", người học ghép 既然 với 所以.
✗ 既然你已经来了，所以坐一会儿吧。
✓ 既然你已经来了，就坐一会儿吧。
4. 于是: thế là
Cấu trúc: Sự việc 1，于是 + sự việc 2 (xảy ra tiếp theo)
于是 nối hai sự việc: sự việc sau xảy ra tiếp nối và là hệ quả tự nhiên của sự việc trước, nghĩa là "thế là, vì vậy liền". Nó thường dùng khi kể lại chuyện đã xảy ra.
于是 không dùng cho câu mệnh lệnh, lời khuyên hay việc chưa xảy ra.
Ví dụ:
Wàimiàn xià yǔ le, yúshì wǒmen juédìng zài jiā kàn diànyǐng.
Bên ngoài trời mưa, thế là chúng tôi quyết định ở nhà xem phim.
Tā tīngshuō nà jiā fànguǎn de cài hěn hǎochī, yúshì zhōumò qù chángle cháng.
Anh ấy nghe nói quán đó nấu ngon, thế là cuối tuần đi ăn thử.
Wǒ zhǎole hěn jiǔ yě méi zhǎodào yàoshi, yúshì gěi māma dǎle gè diànhuà.
Tôi tìm mãi không thấy chìa khóa, thế là gọi điện cho mẹ.
Lỗi hay gặp:
于是 không đi với lời khuyên.
✗ 天气很冷，于是你多穿点儿衣服吧。
✓ 天气很冷，所以你多穿点儿衣服吧。
5. 什么的: vân vân
Cấu trúc: A、B + 什么的
什么的 đặt sau một hoặc vài thứ được liệt kê, nghĩa là "vân vân, các thứ", cho thấy còn những thứ tương tự chưa kể hết. Nó mang tính khẩu ngữ; trong văn viết dùng 等.
Không dùng 等 và 什么的 cùng lúc.
Ví dụ:
Wǒ qù chāoshì mǎile píngguǒ, niúnǎi shénmede.
Tôi đi siêu thị mua táo, sữa các thứ.
Zhōumò wǒ yībān zài jiā kànkan shū, tīngting yīnyuè shénmede.
Cuối tuần tôi thường ở nhà đọc sách, nghe nhạc này nọ.
Zhuōzi shang yǒu bǐ, běnzi shénmede.
Trên bàn có bút, vở các thứ.
Lỗi hay gặp:
Người học dùng hai từ "vân vân" chồng lên nhau.
✗ 我买了苹果、牛奶等什么的。
✓ 我买了苹果、牛奶什么的。 / ✓ 我买了苹果、牛奶等。
File nghe và đáp án bài 14
File nghe của bài 14 có trên trang file nghe sách bài học và file nghe sách bài tập của Nhân Trí Việt, đánh số theo bài. Đáp án tải ở trang tài liệu Giáo trình chuẩn HSK.
Học tiếp
- Bài trước: Bài 13: 喝着茶看京剧 (Vừa uống trà vừa xem Kinh kịch)
- Bài sau: Bài 15: 教育孩子的“艺术” ("Nghệ thuật" dạy con)
- Mục lục cả quyển, thông tin sách và cách học: Giáo trình chuẩn HSK 4
