Giáo trình chuẩn HSK 4 bài 15: 教育孩子的“艺术” ("Nghệ thuật" dạy con)

Admin

17 tháng 9, 20268 phút đọc129 lượt xem

Nội dung bài viết

Bài 15 bàn về cách dạy con: khen và phê bình thế nào, rèn cho trẻ thói quen tốt. Ngữ pháp gồm 想起来 (bổ ngữ 起来 nghĩa nhớ ra), 弄, 千万, 用……来…… và 左右.

Tên bài: (Jiàoyù háizi de “yìshù”), nghĩa là “"Nghệ thuật" dạy con”. Bài nằm trong tập 下 của quyển HSK 4.

Từ mới bài 15 (30 từ)

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bàng	tính từ	giỏi, tuyệt
bèn	tính từ	ngốc, vụng
biǎoyáng	động từ	khen ngợi, biểu dương
cèsuǒ	danh từ	nhà vệ sinh
cūxīn	tính từ	cẩu thả, sơ ý
dǎzhēn	động từ	tiêm
értóng	danh từ	trẻ em
fùqīn	danh từ	cha, bố
gǎn	động từ	vội, đuổi kịp
gùyì	phó từ	cố ý
guǎnlǐ	động từ	quản lý
hàixiū	động từ	xấu hổ, ngại ngùng
hánjià	danh từ	kỳ nghỉ đông
héshì	tính từ	phù hợp, vừa
hùshi	danh từ	y tá
huáiyí	động từ	nghi ngờ
jiǎ	tính từ	giả
jiāo'ào	tính từ	kiêu ngạo; tự hào
lǎn	tính từ	lười
nòng	động từ	làm (thay cho nhiều động từ khác)
pīpíng	động từ	phê bình
piàn	động từ	lừa
qiānwàn	phó từ	nhất định, nhớ là (thường dùng với 别/不要)
qiāo	động từ	gõ
sūnzi	danh từ	cháu trai (con của con trai)
tán gāngqín	cụm động từ	chơi đàn piano
xiǎng	động từ	reo, kêu
xǐng	động từ	tỉnh, thức dậy
zhěnglǐ	động từ	sắp xếp, dọn dẹp
zuǒyòu	danh từ	khoảng, chừng

Từ bổ sung

Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.

Chữ Hán	Pinyin	Từ loại	Nghĩa
	nàozhōng	danh từ	đồng hồ báo thức
	fùmǔ	danh từ	bố mẹ

Ngữ pháp bài 15

1. 想起来: nhớ ra

Cấu trúc: 想起来 / 想起 + tân ngữ (+ 来) / 想不起来

想起来 nghĩa là "nhớ ra" một điều mình đã biết nhưng tạm quên. Khi có tân ngữ, có thể nói 想起 + tân ngữ, hoặc đặt tân ngữ vào giữa: 想起 + tân ngữ + 来.

Muốn nói "không nhớ ra được" thì dùng bổ ngữ khả năng 想不起来, không đặt 不 trước 想.

Ví dụ:

Wǒ xiǎng qǐlai le, tā jiào Wáng Míng.
Tôi nhớ ra rồi, anh ấy tên là Vương Minh.
Wǒ zěnme yě xiǎng bu qǐlai tā de míngzi.
Tôi nghĩ mãi mà không nhớ ra tên anh ấy.
Kàndào zhè zhāng zhàopiàn, wǒ xiǎngqǐle xiǎoshíhou de shìqing.
Nhìn tấm ảnh này, tôi nhớ lại chuyện hồi nhỏ.

Lỗi hay gặp:

Dịch "không nhớ ra" thành 不想起来 là sai, vì 不想 nghĩa là "không muốn".

✗ 我不想起来他的名字。

✓ 我想不起来他的名字。

2. 弄: làm

Cấu trúc: 弄 + bổ ngữ kết quả (坏/脏/丢/明白) / 弄 + tân ngữ

弄 là động từ khẩu ngữ có nghĩa rất rộng, thay cho nhiều động từ cụ thể khi không cần hoặc không tiện nói rõ: làm, sửa, lấy, nấu... Nó hay đi với bổ ngữ kết quả: 弄坏 (làm hỏng), 弄脏 (làm bẩn), 弄丢 (làm mất), 弄明白 (làm cho hiểu rõ).

Khi nói làm hỏng, làm mất một đồ vật, 弄 cần có bổ ngữ kết quả phía sau.

Ví dụ:

Shéi bǎ wǒ de diànnǎo nònghuài le?
Ai làm hỏng máy tính của tôi vậy?
Bié bǎ yīfu nòngzāng le.
Đừng làm bẩn quần áo.
Zhège wèntí wǒ hái méi nòng míngbai.
Vấn đề này tôi vẫn chưa hiểu rõ.
Nǐ děng yīxià, wǒ qù nòng diǎnr chī de.
Bạn đợi chút, tôi đi làm chút gì ăn.

Lỗi hay gặp:

Thiếu bổ ngữ kết quả thì người nghe không biết đã làm gì với đồ vật.

✗ 我把手机弄了。

✓ 我把手机弄丢了。

3. 千万: nhất định (lời dặn)

Cấu trúc: 千万 + 要/别/不要/不能 + động từ

千万 là phó từ dùng trong lời dặn dò, khuyên nhủ người khác với giọng rất tha thiết: "nhất định phải, nhớ đừng". Nó thường đi với 要, 别, 不要, 不能.

千万 không dùng để hứa hẹn hay nói về hành động của chính mình; trường hợp đó dùng 一定.

Ví dụ:

Guò mǎlù de shíhou qiānwàn yào xiǎoxīn.
Khi qua đường nhất định phải cẩn thận.
Zhè jiàn shì nǐ qiānwàn bié gàosu tā.
Chuyện này bạn tuyệt đối đừng nói với anh ấy.
Míngtiān de kǎoshì hěn zhòngyào, nǐ qiānwàn bù néng chídào.
Kỳ thi ngày mai rất quan trọng, bạn nhất định không được đến muộn.

Lỗi hay gặp:

Dùng 千万 để hứa.

✗ 放心吧，我千万会来的。

✓ 放心吧，我一定会来的。

4. 用……来 + động từ: dùng... để...

Cấu trúc: (Chủ ngữ) + 用 + cách thức/công cụ + 来 + động từ

Trong cấu trúc 用……来 + động từ, 来 nối cụm chỉ cách thức, công cụ với cụm chỉ mục đích: "dùng... để...". 来 ở đây không có nghĩa "đến"; bỏ 来 câu vẫn đúng nhưng có 来 thì quan hệ mục đích rõ hơn.

Ví dụ:

Wǒmen yòng zhège bànfǎ lái jiějué wèntí.
Chúng ta dùng cách này để giải quyết vấn đề.
Tā yòng chàng gē lái biǎoshì duì māma de gǎnxiè.
Anh ấy hát để bày tỏ lòng biết ơn với mẹ.
Wǒ měi tiān yòng bàn gè xiǎoshí lái fùxí shēngcí.
Mỗi ngày tôi dành nửa tiếng để ôn từ mới.

Lỗi hay gặp:

"Để" trong tiếng Việt dễ bị dịch thành 为了 đặt sau.

✗ 我们用这个办法为了解决问题。

✓ 我们用这个办法来解决问题。

5. 左右: khoảng, chừng

Cấu trúc: Số lượng/thời gian + 左右

左右 đặt sau số lượng, thời điểm hoặc độ tuổi để chỉ con số ước chừng, có thể hơn hoặc kém một chút: 三点左右, 三十岁左右.

Cùng ý đó, 大概 và 大约 đứng trước số: 大概三点 = 三点左右. Không đặt 左右 trước số.

Ví dụ:

Wǒ měi tiān wǎnshang shíyī diǎn zuǒyòu shuìjiào.
Tối nào tôi cũng đi ngủ khoảng mười một giờ.
Zhè jiàn yīfu sānbǎi kuài qián zuǒyòu.
Cái áo này khoảng ba trăm tệ.
Tā kàn qǐlai sānshí suì zuǒyòu.
Trông anh ấy khoảng ba mươi tuổi.

Lỗi hay gặp:

Theo trật tự "khoảng ba giờ" của tiếng Việt, người học đặt 左右 lên trước.

✗ 我们左右三点见面。

✓ 我们三点左右见面。 / ✓ 我们大概三点见面。