Giáo trình chuẩn HSK 5 bài 33: 以堵治堵——缓解交通有妙招 (Lấy tắc trị tắc: mẹo hay giảm ùn tắc giao thông)

Admin

17 tháng 9, 20269 phút đọc108 lượt xem

Nội dung bài viết

Bài 33 bàn về cách các thành phố xử lý tắc đường, trong đó có ý tưởng cố ý làm việc lái xe bất tiện để người dân chuyển sang đi bộ, xe đạp và phương tiện công cộng. Ngữ pháp gồm phó từ 照常, 难怪, cấu trúc 与其……不如…… và cách phân biệt 表现 với 体现.

Tên bài: (Yǐ dǔ zhì dǔ: huǎnjiě jiāotōng yǒu miàozhāo), nghĩa là “Lấy tắc trị tắc: mẹo hay giảm ùn tắc giao thông”. Bài nằm trong tập 下 của quyển HSK 5.

Từ mới bài 33 (32 từ)

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bǎoxiǎn	danh từ	bảo hiểm
dàshà	danh từ	tòa nhà lớn, cao ốc
fánróng	tính từ	thịnh vượng, phồn vinh
gǎigé	động từ	cải cách
guǎngchǎng	danh từ	quảng trường
guīnà	động từ	quy nạp, tổng kết
huǎnjiě	động từ	làm dịu, giảm bớt
jiànshēn	động từ	rèn luyện thân thể, tập thể hình
kuān	tính từ	rộng
kuò(dà)	động từ	mở rộng
miànjī	danh từ	diện tích
míngquè	tính từ	rõ ràng, minh bạch
nánguài	động từ, phó từ	không trách được; hèn gì, thảo nào
péicháng	động từ	bồi thường
pīzhǔn	động từ	phê chuẩn, phê duyệt
qīdài	động từ	mong đợi
qìyóu	danh từ	xăng
qǔxiāo	động từ	hủy bỏ
shāngwù	danh từ	thương vụ, công việc kinh doanh
shòu(shāng)	động từ	bị (thương)
tǐxiàn	động từ	thể hiện
xíngrén	danh từ	người đi bộ
xūxīn	tính từ	khiêm tốn, sẵn lòng tiếp thu
yōngjǐ	tính từ	chen chúc, đông đúc
yǔqí	liên từ	thà (… còn hơn), so với việc
zhǎnkāi	động từ	triển khai; mở ra
zhàocháng	phó từ	như thường lệ
zhèngfǔ	danh từ	chính phủ
zhōngxún	danh từ	trung tuần (ngày 11 đến 20 trong tháng)
zhǔguān	tính từ	chủ quan
zīxún	động từ	tư vấn, hỏi ý kiến
zìyuàn	động từ	tự nguyện

Tên riêng trong bài

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
	Ōuzhōu Huánjìng Bǎohù Shǔ	Cơ quan Môi trường châu Âu
	Pèi Zhānsēn	Pay Jensen (tên người)

Từ bổ sung

Các từ dưới đây có trong bài nhưng nằm ngoài danh sách từ bắt buộc của cấp này, hoặc ghép từ những chữ đã học trước đó.

Pinyin	Từ loại	Nghĩa
bùfáng	phó từ	cứ thử, chẳng ngại gì mà không
gēnzhì	động từ	trị tận gốc
jiācháng	danh từ	chuyện thường ngày trong nhà
jiěfàng	động từ	giải phóng
tú	động từ	mưu cầu, vì (cái gì)
zhāo(r)	danh từ	chiêu, mẹo

Ngữ pháp bài 33

1. Phó từ 照常: như thường lệ

Cấu trúc: 照常 + động từ (进行/营业/上班/上课)

照常 nghĩa là vẫn như bình thường, không thay đổi dù có tình huống đặc biệt: 下雨，比赛照常进行; 春节期间照常营业. Đứng trước động từ, hay dùng trong thông báo.

Đừng nhầm với 平常 (ngày thường, bình thường). 平常 là danh từ/tính từ chỉ thời gian bình thường, đứng đầu câu được (平常我七点起床); 照常 là phó từ chỉ việc không bị thay đổi, không đứng đầu câu kiểu đó.

Ví dụ:

Míngtiān jíshǐ xià yǔ, bǐsài yě zhàocháng jìnxíng.
Mai dù có mưa, trận đấu vẫn diễn ra như thường.
Chūnjié qījiān, zhè jiā chāoshì zhàocháng yíngyè.
Trong dịp Tết, siêu thị này vẫn mở cửa bình thường.
Tā bìng hǎo le, dì èr tiān jiù zhàocháng shàngbān le.
Anh ấy khỏi bệnh, hôm sau đã đi làm như thường lệ.

Lỗi hay gặp:

Dùng 照常 để nói "ngày thường".

✗ 照常我七点起床。

✓ 平常我七点起床。(Píngcháng wǒ qī diǎn qǐchuáng.) Ngày thường tôi dậy lúc bảy giờ.

2. 难怪: hèn gì, thảo nào

Cấu trúc: (Nguyên nhân)，难怪 + kết quả; 难怪 + kết quả，原来 + nguyên nhân

难怪 dùng khi người nói vừa hiểu ra nguyên nhân nên thấy kết quả không còn lạ nữa, giống "hèn gì", "thảo nào". 难怪 luôn đứng trước vế kết quả. Vế nguyên nhân có thể đứng trước, hoặc đứng sau và mở đầu bằng 原来.

难怪 còn là động từ nghĩa "không trách được": 这也难怪他 (cũng không trách anh ấy được).

Ví dụ:

Wàimiàn xià xuě le, nánguài zhème lěng.
Ngoài trời có tuyết rơi, hèn gì lạnh thế.
Nánguài tā Hànyǔ zhème hǎo, yuánlái tā zài Zhōngguó zhùle shí nián.
Thảo nào tiếng Trung của anh ấy giỏi thế, hóa ra anh ấy sống ở Trung Quốc mười năm.
Tā zuótiān wǎnshang méi shuìjiào, nánguài jīntiān zhème lèi.
Tối qua anh ấy không ngủ, hèn gì hôm nay mệt thế.

Lỗi hay gặp:

Đặt 难怪 trước vế nguyên nhân.

✗ 难怪下雪了，这么冷。

✓ 下雪了，难怪这么冷。(Xià xuě le, nánguài zhème lěng.) Tuyết rơi rồi, hèn gì lạnh thế.

3. Cấu trúc 与其……不如……: thà... còn hơn

Cấu trúc: 与其 + A (phương án bỏ)，不如 + B (phương án chọn)

与其 A 不如 B dùng khi so sánh hai lựa chọn và chọn B. Vế đi với 与其 là cách người nói không chọn, vế đi với 不如 là cách được chọn.

Trật tự này ngược với cách nói "thà B còn hơn A" của tiếng Việt: tiếng Việt đặt vế được chọn lên trước, tiếng Trung đặt vế bị bỏ lên trước. Khi dịch, hãy xác định vế nào được chọn rồi đặt nó sau 不如.

Ví dụ:

Yǔqí zài jiā shuìjiào, bùrú chūqu zǒuzou.
Thay vì ở nhà ngủ, chi bằng ra ngoài đi dạo.
Yǔqí zuò chūzūchē, bùrú zuò dìtiě, yòu kuài yòu piányi.
Đi taxi chẳng bằng đi tàu điện ngầm, vừa nhanh vừa rẻ.
Yǔqí děng biérén bāng nǐ, bùrú zìjǐ xiǎng bànfǎ.
Thà tự mình nghĩ cách còn hơn ngồi đợi người khác giúp.

Lỗi hay gặp:

Dịch "thà đi tàu điện còn hơn đi taxi" theo trật tự tiếng Việt, làm đảo ngược ý.

✗ 与其坐地铁，不如坐出租车。 (ý thành: chọn taxi)

✓ 与其坐出租车，不如坐地铁。(Yǔqí zuò chūzūchē, bùrú zuò dìtiě.) Thà đi tàu điện còn hơn đi taxi.

4. Phân biệt 表现 và 体现

Cấu trúc: 表现: biểu hiện, thể hiện (hành vi, thái độ, thành tích của người); 体现: thể hiện, là hiện thân của (tinh thần, ý nghĩa trừu tượng)

表现 nói về việc một người thể hiện ra bên ngoài qua hành động, thái độ, và được đánh giá tốt xấu: 他在比赛中表现很好. Nó cũng là danh từ: 工作表现 (thành tích công việc).

体现 là một tính chất, tinh thần trừu tượng được thể hiện cụ thể qua sự vật, hành động: 这件事体现了他的爱心. Chủ ngữ của 体现 thường là sự việc, còn tân ngữ là tinh thần, giá trị, đặc điểm. 体现 không dùng để khen chê thành tích.

Ví dụ:

Tā zhège xuéqī biǎoxiàn hěn hǎo.
Học kỳ này em ấy thể hiện rất tốt.
Zhège xiǎoxiǎo de lǐwù tǐxiànle tā de xīnyì.
Món quà nho nhỏ này thể hiện tấm lòng của anh ấy.
Tā zài gōngzuò zhōng biǎoxiàn hěn hǎo, zhè tǐxiànle tā rènzhēn de tàidu.
Anh ấy làm việc rất tốt, điều đó thể hiện thái độ nghiêm túc của anh ấy.

Lỗi hay gặp:

Dùng 体现 để đánh giá thành tích.

✗ 他今天在比赛中体现得很好。

✓ 他今天在比赛中表现得很好。(Tā jīntiān zài bǐsài zhōng biǎoxiàn de hěn hǎo.) Hôm nay anh ấy thi đấu rất tốt.