Tiếng Hàn và tiếng Trung cái nào dễ hơn với người Việt?
Nội dung bài viết
Với người Việt, tiếng Hàn dễ bắt đầu hơn, còn tiếng Trung dễ tiến xa hơn về từ vựng. Bảng chữ Hangul có thể học xong trong một tuần và tiếng Hàn không có thanh điệu, nên vài tháng đầu học tiếng Hàn nhẹ nhàng hơn. Tiếng Trung buộc bạn nhớ hàng nghìn chữ Hán và 4 thanh, nhưng trật tự câu gần tiếng Việt và rất nhiều từ đọc gần âm Hán Việt. Ví dụ "chuẩn bị" là (zhǔnbèi) trong tiếng Trung và (junbi) trong tiếng Hàn. Phần dưới so từng mặt: chữ viết, phát âm, ngữ pháp, từ vựng, thi chứng chỉ và việc làm, rồi gợi ý nên chọn tiếng nào theo mục tiêu.
Bảng so sánh nhanh tiếng Hàn và tiếng Trung
| Tiêu chí | Tiếng Hàn | Tiếng Trung | Dễ hơn với người Việt |
|---|---|---|---|
| Chữ viết | Hangul, chữ ghép âm, 40 ký tự cơ bản | Chữ Hán, cần khoảng 2.500 chữ để đọc báo phổ thông | Tiếng Hàn |
| Phát âm | Không thanh điệu; khó ở phụ âm căng, bật hơi, batchim | 4 thanh và thanh nhẹ; khó ở zh, ch, sh, r, ü | Ngang nhau, khó ở chỗ khác nhau |
| Trật tự câu | Chủ ngữ, tân ngữ, động từ (S-O-V) | Chủ ngữ, động từ, tân ngữ (S-V-O) như tiếng Việt | Tiếng Trung |
| Chia động từ | Có đuôi câu, thì, kính ngữ gắn vào động từ | Động từ không đổi hình thức | Tiếng Trung |
| Từ vựng gốc Hán | Nhiều từ Hán Hàn, đoán được qua âm Hán Việt | Gần như toàn bộ là chữ Hán, âm gần Hán Việt hơn | Tiếng Trung |
| Kính ngữ | Nhiều mức đuôi câu, bắt buộc dùng đúng | Có từ lịch sự nhưng không có hệ đuôi câu | Tiếng Trung |
| Chứng chỉ | TOPIK, 6 cấp | HSK, chuẩn mới 9 cấp | Tương đương |
Chữ viết: Hangul vào nhanh, chữ Hán là đường dài
Hangul là chữ ghi âm. Mỗi khối chữ ghép từ phụ âm và nguyên âm, nên học xong bảng chữ là đọc được mọi từ, dù chưa hiểu nghĩa. Phần lớn người học đọc trơn được sau 5 đến 7 ngày, như kế hoạch trong bài học bảng chữ cái tiếng Hàn mất bao lâu.
Chữ Hán không cho biết cách đọc một cách chắc chắn. Mỗi chữ phải nhớ cả hình, pinyin và nghĩa. Bù lại, người Việt biết âm Hán Việt sẽ đoán nghĩa nhanh hơn người học phương Tây rất nhiều: (túshūguǎn) là "đồ thư quán", tức thư viện.
Phát âm: tiếng Trung có thanh điệu, tiếng Hàn có phụ âm căng
Người Việt quen thanh điệu nên không sợ 4 thanh tiếng Trung. Cái khó nằm ở các âm uốn lưỡi và quy tắc biến điệu, ví dụ đọc thành ní hǎo chứ không giữ hai thanh 3. Chi tiết có trong bài thanh điệu tiếng Trung và dấu tiếng Việt.
Tiếng Hàn không có thanh, nhưng có bộ ba phụ âm thường, bật hơi, căng: (ga), (ka), (kka). Thêm vào đó là biến âm khi nối chữ: viết han-guk-eo nhưng đọc hangugeo. Hai ngôn ngữ đều cần luyện tai, chỉ là khó ở hai chỗ khác nhau.
Ngữ pháp: tiếng Trung gần tiếng Việt hơn hẳn
Đây là chỗ chênh lệch rõ nhất. Câu "tôi ăn cơm" giữ nguyên trật tự khi sang tiếng Trung, nhưng đảo động từ xuống cuối trong tiếng Hàn:
- Tiếng Trung: (wǒ chī fàn): tôi, ăn, cơm.
- Tiếng Hàn: (jeoneun babeul meogeoyo): tôi, cơm, ăn.
Tiếng Hàn còn có tiểu từ gắn sau danh từ (, , , ) và đuôi câu thay đổi theo mức lịch sự. Cùng là "ăn", bạn sẽ gặp , , , . Tiếng Trung chỉ có một chữ , thời gian do các từ như , đảm nhận.
Tiếng Hàn và tiếng Trung có giống nhau không?
Hai ngôn ngữ không cùng họ. Tiếng Trung thuộc ngữ hệ Hán Tạng, còn tiếng Hàn thường được xếp riêng. Điểm giống nằm ở kho từ vay mượn: tiếng Hàn có rất nhiều từ Hán Hàn, nhiều tài liệu ước tính hơn một nửa số từ trong từ điển có gốc Hán. Vì vậy cùng một khái niệm, ba thứ tiếng có thể nghe gần nhau.
| Tiếng Việt (Hán Việt) | Tiếng Trung | Tiếng Hàn |
|---|---|---|
| đại học | (dàxué) | (daehak) |
| học sinh | (xuésheng) | (haksaeng) |
| văn hoá | (wénhuà) | (munhwa) |
| chuẩn bị | (zhǔnbèi) | (junbi) |
| cảm tạ (cảm ơn) | (gǎnxiè) | (gamsa) |
| gia đình | (jiātíng) | (gajeong) |
Tiếng Hàn hiện đại gần như không dùng chữ Hán khi viết, nên bạn chỉ "nghe ra" từ Hán Hàn chứ không nhìn thấy chữ. Quy luật đối chiếu âm có trong bài từ Hán Hàn đoán nghĩa.
Tiếng nào khó học hơn khi lên trình độ cao?
Viện Ngoại giao Hoa Kỳ (FSI) xếp cả tiếng Hàn và tiếng Trung vào nhóm khó nhất với người nói tiếng Anh, ước tính khoảng 2.200 giờ học (88 tuần học toàn thời gian) để đạt mức làm việc chuyên nghiệp. Con số này tính cho người Mỹ, người Việt có lợi thế lớn hơn ở tiếng Trung nhờ âm Hán Việt và trật tự câu.
Từ trung cấp trở lên, gánh nặng của tiếng Trung là lượng chữ Hán phải đọc và viết. Gánh nặng của tiếng Hàn là ngữ pháp: rất nhiều mẫu đuôi câu, liên kết câu và kính ngữ gần nghĩa nhau. Ai ngại nhớ mặt chữ sẽ thấy tiếng Trung khó hơn. Ai ngại ngữ pháp đảo trật tự sẽ thấy tiếng Hàn khó hơn.
Tiếng Hàn hay tiếng Trung phổ biến hơn?
Xét số người nói, tiếng Trung lớn hơn nhiều: tiếng Phổ thông có khoảng gần một tỷ người bản ngữ, còn tiếng Hàn khoảng 80 triệu ở Hàn Quốc và Triều Tiên. Ở Việt Nam, cả hai đều có nhu cầu tuyển dụng lớn nhưng theo hướng khác nhau.
- Tiếng Hàn: nhà máy và văn phòng của các tập đoàn Hàn Quốc ở Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, TP.HCM; phiên dịch, quản lý sản xuất; chương trình EPS đi làm việc tại Hàn Quốc.
- Tiếng Trung: nhà máy vốn Trung Quốc, Đài Loan; xuất nhập khẩu, logistics, thương mại biên giới; đặt hàng Taobao, 1688; du lịch và khách sạn.
Các ngành cụ thể cho người biết tiếng Trung được tổng hợp ở bài học tiếng Trung làm nghề gì.
Nên học tiếng Hàn hay tiếng Trung? Chọn theo mục tiêu
| Mục tiêu của bạn | Nên chọn | Lý do |
|---|---|---|
| Xem phim, nghe K-pop, đi du lịch Hàn | Tiếng Hàn | Đọc được chữ sau một tuần, nghe được câu quen sau vài tháng |
| Đi làm việc theo chương trình EPS | Tiếng Hàn | Bắt buộc thi EPS-TOPIK |
| Làm xuất nhập khẩu, buôn bán, order hàng | Tiếng Trung | Đối tác và nguồn hàng chủ yếu dùng tiếng Trung |
| Muốn nói được nhanh, ngữ pháp đơn giản | Tiếng Trung | Câu ngắn, không chia động từ, trật tự như tiếng Việt |
| Ngại học thuộc mặt chữ | Tiếng Hàn | Chữ ghi âm, viết được mọi thứ mình nghe |
| Du học có học bổng | Cả hai | Hàn Quốc và Trung Quốc, Đài Loan đều có học bổng cho sinh viên Việt Nam |
Nếu vẫn phân vân, hãy học thử mỗi tiếng hai tuần: tuần đầu bảng chữ hoặc pinyin, tuần sau 50 từ và 10 câu chào hỏi. Bạn sẽ biết mình chịu được kiểu khó nào. Người đang cân nhắc thêm tiếng Nhật có thể đọc bài nên học tiếng Hàn hay tiếng Nhật.
Lỗi hay gặp khi so sánh hai thứ tiếng
- Chỉ nhìn tuần đầu. Hangul dễ làm nhiều người nghĩ tiếng Hàn dễ tới cuối. Sau 3 đến 6 tháng, ngữ pháp và kính ngữ mới là phần chiếm thời gian.
- Nghĩ biết Hán Việt là đọc được chữ Hán. Âm Hán Việt giúp đoán nghĩa từ khi đã biết chữ, nó không giúp nhớ mặt chữ hay đọc pinyin.
- Học cùng lúc cả hai từ đầu. Hai bộ phát âm và hai hệ ngữ pháp khác hẳn nhau dễ gây rối. Nên vững một tiếng ở mức sơ cấp rồi mới thêm tiếng thứ hai.
Câu hỏi thường gặp
Tiếng Hàn và tiếng Trung tiếng nào dễ học hơn cho người mới?
Tiếng Hàn dễ hơn ở 1 đến 2 tháng đầu nhờ chữ Hangul ghi âm. Sau đó tiếng Trung thường tiến nhanh hơn với người Việt vì ngữ pháp gần và từ vựng gần âm Hán Việt.
Biết tiếng Trung rồi học tiếng Hàn có dễ hơn không?
Có, ở phần từ vựng Hán Hàn. Bạn sẽ đoán được nghĩa của (doseogwan, thư viện) hay (gyeongje, kinh tế). Ngữ pháp và phát âm thì vẫn phải học từ đầu.
Học tiếng Trung hay tiếng Hàn thì dễ xin việc hơn?
Tuỳ vùng và ngành. Khu công nghiệp có nhiều nhà máy Hàn Quốc cần phiên dịch tiếng Hàn; ngành thương mại, xuất nhập khẩu và logistics cần tiếng Trung nhiều hơn. Hãy xem tin tuyển dụng ở nơi bạn định làm trước khi chọn.
Mất bao lâu để giao tiếp cơ bản?
Với khoảng 1 giờ học mỗi ngày, cả hai tiếng đều cần 4 đến 6 tháng để nói được những chủ đề quen như giới thiệu bản thân, mua bán, hỏi đường.