Bao lâu thì xem anime không cần phụ đề? Tuỳ bạn xem anime gì
Nội dung bài viết
Câu hỏi này không có một mốc chung, vì "anime" gồm rất nhiều loại. Một tập Chibi Maruko-chan và một tập Death Note cách nhau rất xa về độ khó, xa hơn nhiều người nghĩ.
Chia theo thể loại thì mốc rõ hơn
Các con số dưới đây là ước lượng thô, dựa trên mức từ vựng mà người học thường cần để theo được phần lớn lời thoại. Chúng giúp so sánh các nhóm với nhau, đừng coi là ngưỡng chính xác.
| Loại | Vốn từ ước lượng | Vì sao |
|---|---|---|
| Anime trẻ em, đời thường | khoảng 2.000 từ | Câu ngắn, từ lặp nhiều, nhìn bối cảnh đoán được |
| Học đường, tình cảm | khoảng 3.000 từ | Nói nhanh, nhiều tiếng lóng, nhiều câu bỏ lửng |
| Hành động, giả tưởng | khoảng 5.000 từ | Từ tự chế cho thế giới riêng, khó tra |
| Lịch sử, pháp đình, chính trị | 6.000 từ trở lên | Từ Hán trang trọng, kính ngữ, lối nói cổ |
Để so sánh, vốn từ cho N5 thường được ước tính khoảng 800 từ, cho N3 khoảng 3.000 đến 4.000 từ. Thông tin về các cấp có trong bài JLPT là gì.
Vốn từ chưa phải thứ chặn bạn
Đây là chỗ hay bị hiểu nhầm. Người học đủ 3.000 từ vẫn thường không xem nổi anime không phụ đề, vì biết một từ và nhận ra nó trong nửa giây là hai chuyện khác nhau.
Lời thoại tự nhiên chạy khoảng 7 đến 8 mora mỗi giây. Bạn có chưa tới nửa giây cho mỗi từ. Một từ phải nghĩ hai giây mới nhớ ra nghĩa thì trong lúc nghe nó coi như không tồn tại. Tệ hơn, trong hai giây đó bạn bỏ lỡ luôn phần tiếp theo.
Câu hỏi nên đặt ra là "bao nhiêu từ tôi nhận ra ngay khi nghe, không cần nghĩ". Con số này thường nhỏ hơn hẳn số từ bạn nhận ra khi đọc.
Ba mốc thật, theo thứ tự đến
- Nghe ra được từ rời (thường sau vài tháng học đều). Bạn bắt được arigatou, wakaranai, ikou giữa dòng âm. Chưa hiểu câu, nhưng dải âm đã bắt đầu có điểm bám.
- Hiểu được câu nếu biết bối cảnh (thường sau khoảng một đến hai năm). Xem một cảnh đời thường, nhìn hình đoán được nửa, nghe ra nửa còn lại.
- Xem trôi không phụ đề (vài năm, tuỳ thể loại và cường độ). Ngay cả lúc đó vẫn có bộ phải bật phụ đề. Người Nhật cũng hay bật phụ đề khi xem phim lịch sử.
Chặng đường ngắn lại nếu làm đúng ba việc
1. Dùng phụ đề tiếng Nhật thay cho phụ đề tiếng Việt. Phụ đề tiếng Việt khiến mắt đọc thay cho tai nghe, xem trăm tập vẫn ít tiến bộ. Phụ đề tiếng Nhật nối âm thanh với mặt chữ, đúng mối nối bạn đang thiếu. Bàn kỹ hơn trong bài nên bật phụ đề tiếng Nhật hay tiếng Việt.
2. Xem lại, đừng xem tiếp. Một tập xem bốn lần dạy nhiều hơn bốn tập xem một lần. Lần thứ hai bạn đã biết chuyện gì xảy ra, nên tai được rảnh để nghe.
3. Đừng bắt đầu bằng anime khó. Lời thoại anime nhanh, nhiều tiếng lóng và nhiều lối nói không ai dùng ngoài đời, như ngôi xưng 俺様 (oresama) hay đuôi câu でござる (de gozaru). Bắt đầu bằng thứ chậm hơn như bài giảng, vlog đời thường hoặc anime cho trẻ em.
Danh sách từ hay lặp lại trong anime nằm ở mục học tiếng Nhật qua phim.
Câu hỏi thường gặp
Xem anime nhiều có tự giỏi tiếng Nhật không?
Xem với phụ đề tiếng Việt thì tiến bộ rất chậm, thường chỉ nhớ được vài câu cửa miệng. Xem có chủ đích, có phụ đề tiếng Nhật và xem lại, thì anime là nguồn nghe rất tốt.
Học tiếng Nhật qua anime có bị nói sai không?
Có nguy cơ. Nhiều cách xưng hô và đuôi câu trong anime nghe thô hoặc kỳ cục ngoài đời. Học từ trong anime, còn cách nói với người thật thì lấy từ giáo trình và hội thoại đời thường.
Thể loại nào dễ bắt đầu nhất?
Anime đời thường (slice of life) và anime cho trẻ em. Câu ngắn, từ lặp lại nhiều, và hình ảnh giúp bạn đoán nghĩa.