Một ngày nên học bao nhiêu từ vựng tiếng Nhật?
Nội dung bài viết
Câu trả lời phổ biến là "10 đến 20 từ". Con số đó không sai, nhưng cách nghĩ đằng sau nó thường sai, và chính cách nghĩ ấy làm người ta bỏ cuộc ở tuần thứ ba.
Phép tính ai cũng quên
Học một từ mới không tốn một lần. Nó tốn một lần học cộng với năm sáu lần ôn rải ra vài tháng. Mỗi từ mới hôm nay là một khoản nợ, và khoản nợ ấy đáo hạn dần vào những ngày sau.
Vì thế "học 30 từ mỗi ngày" không chỉ là 30 việc mỗi ngày. Bảng dưới là ước tính thô với lịch ôn ngắt quãng thông thường:
| Ngày | Từ mới | Từ phải ôn (ước tính) | Tổng việc |
|---|---|---|---|
| 1 | 30 | 0 | 30 |
| 7 | 30 | khoảng 60 | 90 |
| 14 | 30 | khoảng 110 | 140 |
| 30 | 30 | khoảng 200 | 230 |
Đến ngày thứ ba mươi, phần ôn đã lớn gấp mấy lần phần học mới. Người học thấy mình "ngồi cả tiếng mà chẳng học được gì mới" rồi bỏ. Lý do không nằm ở chuyện lười. Con số ban đầu đã đặt sai.
Cách tính con số hợp với bạn
Không có con số chung, nhưng có một cách tính ngược đơn giản. Một từ mới, học cho tử tế (nghe cách đọc, đọc câu ví dụ, hiểu vì sao dùng thế), mất khoảng hai phút. Một lượt ôn mất khoảng mười lăm giây.
Số từ mới mỗi ngày ≈ (số phút bạn có − thời gian ôn) ÷ 2
Ví dụ bạn có 30 phút, hôm nay có 40 từ đến hạn ôn. Phần ôn mất khoảng 10 phút, còn 20 phút cho từ mới, tức khoảng 10 từ.
| Bạn có mỗi ngày | Từ mới hợp lý | Sau 3 tháng |
|---|---|---|
| 15 phút | 5 từ | khoảng 450 từ |
| 30 phút | 10 từ | khoảng 900 từ |
| 60 phút | 20 từ | khoảng 1.800 từ |
Nhìn cột cuối: năm từ mỗi ngày, đều đặn, đã là khoảng 450 từ sau ba tháng. Danh sách từ vựng N5 không chính thức thường có khoảng 700 đến 800 từ, nên con số đó là hơn nửa chặng. Trong khi kế hoạch 30 từ mỗi ngày mà bỏ ở tuần thứ hai thì thường dừng ở vài trăm từ và quên dần.
Ba điều đáng đổi hơn là tăng số từ
- Đều đặn hơn số lượng. 5 từ nhân 30 ngày là 150 từ, nhiều hơn 30 từ nhân 4 ngày rồi bỏ. Khoảng cách còn giãn ra theo thời gian vì phần đã học không rơi rụng.
- Học từ trong câu, đừng học từ rời. Một từ rời chỉ có một mối nối để nhớ ra. Một từ trong câu có thêm ngữ cảnh và mẫu ngữ pháp, nên cùng thời gian mà nhớ chắc hơn.
- Để thuật toán hẹn lịch ôn. Tự chọn thì bạn sẽ chọn những từ đã thuộc, vì chúng dễ chịu hơn. Các ứng dụng thẻ ghi nhớ có lặp lại ngắt quãng (như Anki) làm việc này thay bạn.
Nếu đã học mà vẫn quên nhiều, bài quên từ vựng tiếng Nhật phải làm sao đi sâu vào phần ôn tập. Còn muốn biết bao lâu thì đủ vốn cho từng cấp, xem học tiếng Nhật mất bao lâu.
Câu hỏi thường gặp
Ngày nào bận thì có nên bỏ hẳn không?
Nên bỏ phần từ mới, giữ phần ôn. Năm phút ôn những từ đến hạn giữ cho chồng thẻ không phình ra, và hôm sau bạn không phải trả nợ gấp đôi.
Học từ có kanji thì có tính là một từ không?
Có, nhưng mỗi từ kanji tốn thời gian hơn vì phải nhớ cả mặt chữ lẫn cách đọc. Nếu phần lớn từ trong ngày có kanji, giảm số từ mới đi khoảng một phần ba.
Có nên học theo chủ đề không?
Theo chủ đề dễ bắt đầu, nhưng các từ cùng nhóm nghĩa dễ lẫn vào nhau, ví dụ các từ chỉ màu hay chỉ họ hàng. Xen kẽ vài chủ đề trong một ngày thường nhớ tốt hơn.