Hỏi thăm sức khoẻ bằng tiếng Trung: câu hỏi người ốm và cách đáp

Câu hỏi thăm sức khoẻ tiếng Trung dùng nhiều nhất là 你身体怎么样？ (nǐ shēntǐ zěnmeyàng?, sức khoẻ bạn thế nào?). Khi biết người kia đang ốm, hãy hỏi 你好点儿了吗？ (nǐ hǎo diǎnr le ma?, bạn đỡ hơn chưa?) và chúc 祝你早日康复！ (zhù nǐ zǎorì kāngfù!, chúc bạn sớm bình phục!). Bài dưới gom câu theo từng tình huống: hỏi thăm chung, hỏi khi người kia ốm, nhắn tin cho đồng nghiệp, đi thăm người bệnh, câu động viên, lời chúc mau khoẻ và cách trả lời khi chính bạn được hỏi.

Hỏi thăm sức khoẻ chung

Nhóm này dùng khi lâu ngày gặp lại hoặc hỏi thăm người lớn tuổi, chưa biết họ có ốm hay không.

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
你身体怎么样？	nǐ shēntǐ zěnmeyàng?	Sức khoẻ bạn thế nào?
您身体好吗？	nín shēntǐ hǎo ma?	Bác (ông, bà) có khoẻ không?
最近身体还好吧？	zuìjìn shēntǐ hái hǎo ba?	Dạo này vẫn khoẻ chứ?
你最近怎么样？	nǐ zuìjìn zěnmeyàng?	Dạo này bạn thế nào?
家里人都好吗？	jiālǐ rén dōu hǎo ma?	Người nhà vẫn khoẻ cả chứ?
您父母身体好吗？	nín fùmǔ shēntǐ hǎo ma?	Bố mẹ anh (chị) có khoẻ không?

Với người lớn tuổi, cấp trên hoặc khách hàng, đổi 你 (nǐ) thành 您 (nín) cho lịch sự. Câu 你好吗？ trong sách cho người mới thật ra ít khi dùng để hỏi sức khoẻ; người Trung Quốc thường nói 最近怎么样？ hoặc hỏi thẳng về 身体 (shēntǐ, cơ thể, sức khoẻ).

Hỏi khi người kia đang ốm

Khi thấy ai mệt, ho, hay nghe tin họ nghỉ ốm, các câu dưới đây hỏi đúng vào chuyện bệnh.

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
你怎么了？	nǐ zěnme le?	Bạn bị sao vậy?
你哪儿不舒服？	nǐ nǎr bù shūfu?	Bạn khó chịu ở đâu?
你脸色不太好，没事吧？	nǐ liǎnsè bú tài hǎo, méi shì ba?	Sắc mặt bạn không tốt lắm, không sao chứ?
听说你病了，好点儿了吗？	tīngshuō nǐ bìng le, hǎo diǎnr le ma?	Nghe nói bạn ốm, đỡ chút nào chưa?
你感冒了吗？	nǐ gǎnmào le ma?	Bạn bị cảm à?
还发烧吗？	hái fāshāo ma?	Còn sốt không?
去医院看了吗？	qù yīyuàn kàn le ma?	Đi bệnh viện khám chưa?
医生怎么说？	yīshēng zěnme shuō?	Bác sĩ nói sao?
吃药了吗？	chī yào le ma?	Uống thuốc chưa?
需要我帮忙吗？	xūyào wǒ bāngmáng ma?	Có cần tôi giúp gì không?

Chú ý: tiếng Trung nói 吃药 (chī yào, nghĩa đen là "ăn thuốc"), không dùng 喝 (uống) cho thuốc viên. Người Việt dịch thẳng "uống thuốc" thành 喝药 sẽ nghe lạ, trừ khi là thuốc nước hoặc thuốc sắc.

Nhắn tin hỏi thăm đồng nghiệp, bạn bè

Với đồng nghiệp nghỉ ốm, tin nhắn WeChat ngắn gọn, không hỏi quá sâu về bệnh, kèm một câu để họ yên tâm chuyện công việc.

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
听说你今天请病假了，没事吧？	tīngshuō nǐ jīntiān qǐng bìngjià le, méi shì ba?	Nghe nói hôm nay bạn xin nghỉ ốm, không sao chứ?
好好休息，工作的事别担心。	hǎohāo xiūxi, gōngzuò de shì bié dānxīn.	Nghỉ ngơi cho tốt, việc ở công ty đừng lo.
有什么需要随时告诉我。	yǒu shénme xūyào suíshí gàosu wǒ.	Cần gì cứ báo tôi bất cứ lúc nào.
你的工作我先帮你看着。	nǐ de gōngzuò wǒ xiān bāng nǐ kànzhe.	Việc của bạn tôi trông giúp trước.
不用回消息，好好睡一觉。	búyòng huí xiāoxi, hǎohāo shuì yí jiào.	Không cần trả lời tin nhắn đâu, ngủ một giấc cho ngon.

Một tin nhắn mẫu ghép từ các câu trên: 听说你病了，好点儿了吗？好好休息，工作的事别担心。祝你早日康复！ Ba câu, đủ ý hỏi thăm, trấn an và chúc. Nếu cần xin nghỉ ốm bằng tiếng Trung thì xem thêm từ khám bệnh ở bài từ vựng tiếng Trung bệnh viện.

Câu động viên, dặn dò

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
多喝水，多休息。	duō hē shuǐ, duō xiūxi.	Uống nhiều nước, nghỉ ngơi nhiều vào.
别太累了。	bié tài lèi le.	Đừng làm mệt quá.
注意身体。	zhùyì shēntǐ.	Giữ gìn sức khoẻ nhé.
保重身体。	bǎozhòng shēntǐ.	Bảo trọng sức khoẻ.
别熬夜了。	bié áoyè le.	Đừng thức khuya nữa.
按时吃药。	ànshí chī yào.	Uống thuốc đúng giờ.
别担心，会好起来的。	bié dānxīn, huì hǎo qǐlái de.	Đừng lo, sẽ khỏi thôi.
身体是革命的本钱。	shēntǐ shì gémìng de běnqián.	Sức khoẻ là vốn liếng của mọi việc (câu nói đùa quen thuộc).

保重 (bǎozhòng, bảo trọng) trang trọng hơn 注意 (zhùyì, chú ý). Câu 身体是革命的本钱 nghĩa đen là "sức khoẻ là vốn của cách mạng", người Trung Quốc hay dùng nửa đùa để khuyên ai đó đừng làm việc quá sức.

Lời chúc mau khoẻ

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
祝你早日康复！	zhù nǐ zǎorì kāngfù!	Chúc bạn sớm bình phục!
希望你快点儿好起来。	xīwàng nǐ kuài diǎnr hǎo qǐlái.	Mong bạn mau khoẻ lại.
祝您身体健康！	zhù nín shēntǐ jiànkāng!	Chúc bác (anh, chị) mạnh khoẻ!
早日康复，我们等你回来。	zǎorì kāngfù, wǒmen děng nǐ huílái.	Mau khoẻ nhé, mọi người chờ bạn quay lại.
祝你病快点儿好。	zhù nǐ bìng kuài diǎnr hǎo.	Chúc bạn mau khỏi bệnh.

Chọn câu theo hoàn cảnh: 早日康复 (zǎorì kāngfù, sớm ngày khang phục) dành cho người đang ốm. 身体健康 (shēntǐ jiànkāng, thân thể khoẻ mạnh) là lời chúc chung, dùng dịp Tết, sinh nhật hay cuối email, không ngụ ý người kia đang bệnh. Những lời chúc dịp lễ khác có trong bài câu chúc rượu tiếng Trung.

Đi thăm người ốm

Thăm người bệnh tiếng Trung gọi là 看望病人 (kànwàng bìngrén) hoặc 探病 (tànbìng, thăm bệnh). Câu thường nói khi tới nơi:

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
我来看看你。	wǒ lái kànkan nǐ.	Tôi đến thăm bạn.
今天感觉怎么样？	jīntiān gǎnjué zěnmeyàng?	Hôm nay thấy trong người thế nào?
医生说什么时候能出院？	yīshēng shuō shénme shíhou néng chūyuàn?	Bác sĩ nói khi nào được xuất viện?
一点儿心意，请收下。	yìdiǎnr xīnyì, qǐng shōuxià.	Chút lòng thành, xin nhận cho.
你好好休息，我不打扰了。	nǐ hǎohāo xiūxi, wǒ bù dǎrǎo le.	Bạn nghỉ đi, tôi không làm phiền nữa.

Về quà, nhiều người Trung Quốc kiêng tặng đồng hồ vì 送钟 (sòng zhōng, tặng đồng hồ) đồng âm với 送终 (sòng zhōng, lo hậu sự). Một số nơi kiêng tặng lê vì 梨 (lí) đồng âm với 离 (lí, chia lìa). Hoa quả khác, sữa, giỏ trái cây là lựa chọn an toàn.

Khi chính bạn được hỏi thăm

Người ta hỏi thăm thì đáp kèm lời cảm ơn. Câu 谢谢关心 (xièxie guānxīn, cảm ơn đã quan tâm) gần như luôn đi kèm.

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
好多了，谢谢关心。	hǎo duō le, xièxie guānxīn.	Đỡ nhiều rồi, cảm ơn đã quan tâm.
没什么大事，就是有点儿感冒。	méi shénme dà shì, jiùshì yǒudiǎnr gǎnmào.	Không có gì nghiêm trọng, chỉ hơi cảm thôi.
还有点儿发烧，不过没事。	hái yǒudiǎnr fāshāo, búguò méi shì.	Vẫn hơi sốt, nhưng không sao.
已经去医院看过了。	yǐjīng qù yīyuàn kàn guò le.	Tôi đi bệnh viện khám rồi.
我挺好的，你呢？	wǒ tǐng hǎo de, nǐ ne?	Tôi khá khoẻ, còn bạn?
老样子，还行。	lǎo yàngzi, hái xíng.	Vẫn vậy thôi, tạm ổn.
明天应该能上班了。	míngtiān yīnggāi néng shàngbān le.	Mai chắc đi làm được rồi.

老样子 (lǎo yàngzi, vẫn như cũ) là câu đáp rất tự nhiên của người lớn tuổi khi được hỏi 身体怎么样？. Đáp 我很好 cũng đúng nhưng nghe giống sách giáo khoa.

Từ chỉ triệu chứng hay đi kèm

Để hiểu câu trả lời của người kia, bạn cần nghe ra vài triệu chứng phổ biến.

Từ	Pinyin	Nghĩa
感冒	gǎnmào	cảm
发烧	fāshāo	sốt
咳嗽	késou	ho
头疼	tóuténg	đau đầu
嗓子疼	sǎngzi téng	đau họng
拉肚子	lā dùzi	tiêu chảy
胃疼	wèi téng	đau dạ dày
流鼻涕	liú bítì	sổ mũi
住院	zhùyuàn	nằm viện
出院	chūyuàn	xuất viện
请病假	qǐng bìngjià	xin nghỉ ốm

Lỗi người Việt hay mắc

• Nói 喝药 thay cho 吃药 khi uống thuốc viên.
• Dùng 祝你身体健康 cho người đang nằm viện. Câu này vẫn hiểu được, nhưng 祝你早日康复 mới đúng hoàn cảnh.
• Hỏi quá chi tiết về bệnh với đồng nghiệp chưa thân. Câu 好点儿了吗？ là đủ; người kia muốn kể sẽ tự kể.
• Quên 儿 hay đọc 点儿 thành hai âm tách rời. 点儿 đọc liền là diǎnr; người miền Nam Trung Quốc thường nói 好一点了吗？ không có 儿, cũng đúng.
• Dịch "bạn khoẻ không" thành 你健康吗？. Câu này nghe cứng và giống hỏi tình trạng bệnh lý; hỏi thăm thông thường dùng 身体, không dùng 健康.

Câu hỏi thường gặp

Chúc mau khỏi bệnh tiếng Trung nói thế nào?

Câu chuẩn là 祝你早日康复！ (zhù nǐ zǎorì kāngfù!). Cách nói thân mật hơn: 快点儿好起来！ (kuài diǎnr hǎo qǐlái!, mau khoẻ lại nhé!).

Hỏi bạn có khoẻ không bằng tiếng Trung thế nào cho tự nhiên?

Dùng 最近身体怎么样？ hoặc 最近还好吧？. Với người lớn tuổi dùng 您身体还好吗？.

Trả lời thế nào khi được hỏi thăm?

Nói tình trạng ngắn gọn rồi cảm ơn: 好多了，谢谢关心。 Nếu khoẻ bình thường, đáp 挺好的，你呢？ để hỏi lại.

Viết thiệp thăm người ốm bằng tiếng Trung ghi gì?

Một câu đủ ý: 祝你早日康复，好好休息！ (chúc bạn sớm bình phục, nghỉ ngơi cho tốt). Thêm tên người gửi ở cuối là xong.