Đuôi 지요/죠 trong tiếng Hàn: xác nhận, đồng tình và đề nghị nhẹ nhàng

V/A + 지요, khi nói thường rút gọn thành 죠, dùng khi người nói tin rằng người nghe cũng biết hoặc cũng đồng ý. Lên giọng ở cuối, câu thành câu hỏi xác nhận "... nhỉ?", "... đúng không?"; xuống giọng, câu là lời đồng tình "... chứ", "... mà". Ví dụ: 오늘 정말 덥죠? (oneul jeongmal deopjyo?, "Hôm nay nóng thật nhỉ?"), 내일 시간 있죠? (naeil sigan itjyo?, "Mai bạn rảnh đúng không?")

Ngoài hai việc trên, 죠 còn dùng để hỏi lại điều mình quên, đề nghị nhẹ nhàng và tự nhận làm việc gì đó. Phần cuối bài so sánh nhanh 죠 với 네요 và 군요, ba đuôi người Việt hay dùng lẫn.

Bảng công thức

Trường hợp	Công thức	Ví dụ	Phiên âm	Nghĩa
Động từ, tính từ	thân + 지요 / 죠	가죠	gajyo	đi chứ / đi nhé
Thân có patchim	thân + 죠 (không thêm 으)	먹죠	meokjyo	ăn chứ
Danh từ có patchim	N + 이죠	학생이죠	haksaengijyo	là học sinh nhỉ
Danh từ không patchim	N + 죠	의사죠	uisajyo	là bác sĩ nhỉ
Quá khứ	았/었죠	갔죠	gatjyo	đã đi nhỉ
Tương lai	(으)ㄹ 거죠	올 거죠?	ol geojyo?	sẽ đến chứ?
Kính ngữ	(으)시죠	가시죠	gasijyo	mời đi ạ

Cách ghép

Đuôi 지 bắt đầu bằng phụ âm nên thân từ giữ nguyên, kể cả động từ bất quy tắc và thân có patchim ㄹ. Chỉ cần bỏ 다, thêm 죠. Phát âm thì có biến đổi: ㅎ đứng trước ㅈ thành ㅊ, ví dụ 좋죠 đọc như 조쵸.

Từ gốc	Dạng 죠	Phiên âm	Ghi chú
덥다	덥죠	deopjyo	bất quy tắc ㅂ nhưng không đổi
듣다	듣죠	deutjyo	bất quy tắc ㄷ nhưng không đổi
알다	알죠	aljyo	patchim ㄹ giữ nguyên
모르다	모르죠	moreujyo
좋다	좋죠	jochyo	ㅎ + ㅈ đọc thành ㅊ
그렇다	그렇죠	geureochyo	đọc thành ㅊ
맛있다	맛있죠	masitjyo
하다	하죠	hajyo

Dạng đầy đủ 지요 nghe chậm rãi, hơi trang trọng; trong hội thoại gần như ai cũng nói 죠. Với bạn thân, bỏ 요 còn 덥지? (deopji?).

Các cách dùng

1. Xác nhận điều mình nghĩ là đúng (lên giọng)

Người nói đã biết hoặc đoán được, chỉ muốn người nghe xác nhận lại.

• 민호 씨, 한국 사람이죠? (minho ssi, hanguk saramijyo?, "Anh Minho là người Hàn đúng không?")
• 회의는 3시죠? (hoeuineun se sijyo?, "Họp lúc 3 giờ phải không?")
• 내일 오시죠? (naeil osijyo?, "Mai anh/chị đến chứ ạ?")

2. Đồng tình với người nghe (xuống giọng)

Người nghe vừa nói điều gì, bạn đáp lại để tỏ ý "đúng thế".

• 그렇죠. (geureochyo, "Đúng vậy.")
• 맞아요, 정말 비싸죠. (majayo, jeongmal bissajyo, "Phải đấy, đắt thật.")
• 당연하죠. (dangyeonhajyo, "Đương nhiên rồi.")

3. Hỏi lại điều mình quên, đi với từ để hỏi

Câu có từ để hỏi kèm 죠 nghe mềm hơn câu hỏi thường, như "... nhỉ?". Nhân viên phục vụ rất hay dùng cách này.

• 성함이 어떻게 되시죠? (seonghami eotteoke doesijyo?, "Quý danh của anh/chị là gì ạ?")
• 화장실이 어디죠? (hwajangsiri eodijyo?, "Nhà vệ sinh ở đâu nhỉ?")
• 우리 몇 시에 만나기로 했죠? (uri myeot sie mannagiro haetjyo?, "Mình hẹn nhau mấy giờ ấy nhỉ?")

4. Đề nghị nhẹ nhàng, mời

Dùng thay cho (으)ㅂ시다 khi muốn mềm hơn. Thêm 시 để mời người trên. Cách đáp lời rủ có trong bài (으)ㄹ까요.

• 이제 시작하죠. (ije sijakajyo, "Giờ mình bắt đầu nhé.")
• 이쪽으로 앉으시죠. (ijjogeuro anjeusijyo, "Mời anh/chị ngồi phía này ạ.")
• 오늘은 그만하죠. (oneureun geumanhajyo, "Hôm nay dừng ở đây nhé.")
• 그건 제가 하죠. (geugeon jega hajyo, "Việc đó để tôi làm.")

5. Khẳng định điều hiển nhiên

• 그럼요, 알죠. (geureomyo, aljyo, "Tất nhiên rồi, tôi biết chứ.")
• 저도 처음에는 힘들었죠. (jeodo cheoeumeneun himdeureotjyo, "Lúc đầu tôi cũng vất vả chứ.")

Ngữ điệu: 죠? và 죠.

Cùng một câu 비싸죠, ngữ điệu đổi nghĩa:

Ngữ điệu	Nghĩa	Tình huống
Lên giọng: 비싸죠? ↗	"Đắt nhỉ?", hỏi xác nhận	Bạn đoán món đồ đắt, muốn người bán hoặc bạn bè xác nhận
Xuống giọng: 비싸죠. ↘	"Đắt chứ.", đồng tình	Người kia vừa than đắt, bạn đồng ý
Kéo dài, xuống nhẹ: 가시죠~	"Mình đi thôi ạ."	Mời, giục khéo

Khi viết tin nhắn, dấu hỏi là thứ duy nhất phân biệt hai nghĩa đầu. Đừng quên nó nếu bạn đang hỏi.

So với 네요 và 군요

Cả ba đều là đuôi cảm thán, khác nhau ở chỗ thông tin đến từ đâu.

Đuôi	Người nói biết điều đó từ đâu	Ví dụ	Phiên âm
지요/죠	Đã biết từ trước, nghĩ người nghe cũng biết	비가 오죠?	biga ojyo?
네요	Vừa tự thấy, tự cảm nhận tại chỗ	비가 오네요.	biga oneyo
군요	Vừa nghe hoặc vừa nhận ra, "à, thì ra"	비가 오는군요.	biga oneungunyo

• Ăn thử một miếng và thấy ngon: 맛있네요! (masinneyo!, "Ngon quá!")
• Người kia giới thiệu "Tôi là người Việt": 아, 베트남 사람이군요. (a, beteunam saramigunyo, "À, ra là người Việt.")
• Bạn biết món này nổi tiếng ngon và muốn người kia đồng ý: 맛있죠? (masitjyo?, "Ngon đúng không?")

Với động từ, 군요 ở hiện tại cần 는: 오는군요 (oneungunyo), 먹는군요 (meongneungunyo). Tính từ và danh từ thì ghép thẳng: 좋군요 (jokunyo), 학생이군요 (haksaengigunyo).

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 학생죠 → ✓ 학생이죠 (haksaengijyo). Danh từ có patchim cần 이.
• ✗ 먹으죠 → ✓ 먹죠 (meokjyo). Không thêm 으 trước 죠.
• ✗ 그렇져, 그렇쥬 → ✓ 그렇죠 (geureochyo). 져, 쥬 là kiểu viết tin nhắn hoặc giọng địa phương, không chuẩn.
• ✗ (báo tin mới) 저 다음 달에 결혼하죠 → ✓ 저 다음 달에 결혼해요. (jeo daeum dare gyeolhonhaeyo). Người nghe chưa biết thì không dùng 죠.
• ✗ (hỏi xác nhận) 비가 오네요? → ✓ 비가 오죠? (biga ojyo?). 네요 là cảm thán điều mình vừa thấy.

Bài tập nhỏ

Chọn 죠, 네요 hoặc 군요 cho mỗi tình huống.

1. Bạn mở cửa sổ và thấy tuyết rơi → 눈이 오네요. (nuni oneyo)
2. Bạn muốn chắc rằng mai được nghỉ → 내일 쉬는 날이죠? (naeil swineun narijyo?)
3. Bạn bè kể đã sống ở Hàn mười năm → 아, 그래서 한국어를 잘하는군요. (a, geuraeseo hangugeoreul jalhaneungunyo)
4. Đồng ý với người vừa nói "Seoul đông người quá" → 그렇죠, 사람이 정말 많죠. (geureochyo, sarami jeongmal manchyo)
5. Mời khách vào phòng → 들어오시죠. (deureoosijyo)

Câu hỏi thường gặp

Dùng 죠 với sếp hay người lớn có được không?

Được, 죠 vẫn ở mức lịch sự. Khi đề nghị người trên, thêm 시 (가시죠). Riêng câu xác nhận kiểu "anh biết rồi chứ?" có thể nghe như nhắc nhở, nên dùng nhẹ nhàng.

죠 khác 잖아요 thế nào?

잖아요 nhắc lại điều người nghe đã biết nhưng như thể quên mất, đôi khi mang ý trách: 어제 말했잖아요. (eoje malhaetjanayo, "Hôm qua tôi nói rồi mà.") 죠 nhẹ hơn, chỉ tìm sự đồng ý.

Văn bản trang trọng có dùng 지요 không?

지요 hợp với lời nói lịch sự. Trong văn bản hành chính, báo cáo, người ta dùng 습니다 hoặc đuôi 다.

Dạng thân mật 지 dùng thế nào?

Bỏ 요 khi nói với bạn bè, em nhỏ: 배고프지? (baegopeuji?, "Đói rồi đúng không?"), 알지? (alji?, "Biết mà, đúng không?")

Xem các mẫu khác ở mục ngữ pháp tiếng Hàn, hoặc luyện nghe ngữ điệu ở phần luyện nói tiếng Hàn.