Ngữ pháp (으)ㄹ까요 trong tiếng Hàn: rủ rê, hỏi ý kiến và phỏng đoán

V + (으)ㄹ까요? có ba việc chính: rủ người nghe cùng làm ("... nhé?"), hỏi ý kiến người nghe về việc mình định làm ("để tôi ... nhé?") và phỏng đoán ("liệu ... không nhỉ?"). Thân động từ có patchim thêm 을까요; không có patchim hoặc patchim ㄹ thì thêm ㄹ까요. Ví dụ: 같이 점심 먹을까요? (gachi jeomsim meogeulkkayo?, "Mình cùng ăn trưa nhé?"), 내일 비가 올까요? (naeil biga olkkayo?, "Mai có mưa không nhỉ?").

Câu trả lời cũng có khuôn riêng: đồng ý rủ rê thì dùng (으)ㅂ시다 hoặc 아/어요, ví dụ 같이 가요; nhận làm việc gì đó thì dùng (으)ㄹ게요, ví dụ 제가 할게요. Bài này đi lần lượt từ cách chia, bốn cách dùng, cách trả lời, đến mẫu (으)ㄹ까 하다 để nói dự định còn lưỡng lự.

Bảng công thức

Thân từ	Thêm	Ví dụ	Phiên âm	Nghĩa
Không patchim	ㄹ까요	갈까요?	galkkayo?	đi nhé? / có đi không nhỉ?
Có patchim	을까요	먹을까요?	meogeulkkayo?	ăn nhé?
Patchim ㄹ	까요 (giữ nguyên ㄹ)	만들까요?	mandeulkkayo?	làm (món) nhé?
Danh từ	(이)ㄹ까요	학생일까요?	haksaengilkkayo?	liệu có phải học sinh không nhỉ?
Phỏng đoán việc đã qua	았/었을까요	끝났을까요?	kkeunnasseulkkayo?	đã xong chưa nhỉ?

Cách chia theo từng loại động từ

Bỏ 다 rồi ghép thẳng vào thân từ. Phần lớn chỉ cần nhìn patchim, nhưng các động từ bất quy tắc biến đổi thân từ trước khi thêm 을까요, vì 을 bắt đầu bằng nguyên âm.

Từ gốc	Dạng chia	Phiên âm	Ghi chú
보다	볼까요	bolkkayo	không patchim: thêm ㄹ까요
마시다	마실까요	masilkkayo	không patchim
하다	할까요	halkkayo	mọi động từ 하다 đều thành 할까요
앉다	앉을까요	anjeulkkayo	có patchim: thêm 을까요
읽다	읽을까요	ilgeulkkayo	có patchim kép
열다	열까요	yeolkkayo	patchim ㄹ: không thêm 으
놀다	놀까요	nolkkayo	patchim ㄹ
듣다	들을까요	deureulkkayo	bất quy tắc ㄷ: ㄷ đổi thành ㄹ
걷다	걸을까요	georeulkkayo	bất quy tắc ㄷ
돕다	도울까요	doulkkayo	bất quy tắc ㅂ: ㅂ đổi thành 우
춥다	추울까요	chuulkkayo	bất quy tắc ㅂ (tính từ, chỉ dùng nghĩa phỏng đoán)
짓다	지을까요	jieulkkayo	bất quy tắc ㅅ: rụng ㅅ

Không phải động từ nào có ㄷ, ㅂ cuối cũng bất quy tắc. 닫다 (datda, "đóng") chia thành 닫을까요 (dadeulkkayo), 입다 (ipda, "mặc") chia thành 입을까요 (ibeulkkayo). Gặp từ mới, bạn nên tra dạng 아/어요 của nó. Ví dụ 들어요 cho thấy 듣다 bất quy tắc, còn 닫아요 cho thấy 닫다 theo quy tắc.

Các cách dùng (으)ㄹ까요

1. Rủ người nghe cùng làm: "... nhé?"

Chủ ngữ ngầm hiểu là "chúng ta", nên câu hay có 우리 (uri, "chúng mình") hoặc 같이 (gachi, "cùng nhau").

• 우리 같이 영화 볼까요? (uri gachi yeonghwa bolkkayo?, "Mình đi xem phim nhé?")
• 주말에 한강 공원에서 걸을까요? (jumare hangang gongwoneseo georeulkkayo?, "Cuối tuần mình đi dạo ở công viên sông Hàn nhé?")
• 좀 쉴까요? (jom swilkkayo?, "Nghỉ một chút nhé?")

2. Đề nghị làm giúp hoặc xin chỉ dẫn: "để tôi ... nhé?"

Khi chủ ngữ là 제가 (jega, "tôi"), câu thành lời ngỏ ý giúp hoặc hỏi người nghe muốn mình làm thế nào.

• 제가 창문을 열까요? (jega changmuneul yeolkkayo?, "Để tôi mở cửa sổ nhé?")
• 제가 도와 드릴까요? (jega dowa deurilkkayo?, "Tôi giúp anh/chị nhé?")
• 이 서류는 어디에 둘까요? (i seoryuneun eodie dulkkayo?, "Hồ sơ này tôi để ở đâu ạ?")

Mẫu 도와 드릴까요 ghép (으)ㄹ까요 với 아/어 드리다, dạng kính ngữ của 아/어 주다 (làm giúp).

3. Cùng bàn chuyện chọn lựa: đi kèm từ để hỏi

Đặt từ để hỏi vào câu, bạn hỏi người nghe cùng quyết định: ăn gì, gặp ở đâu, mấy giờ.

• 뭐 먹을까요? (mwo meogeulkkayo?, "Mình ăn gì nhỉ?")
• 몇 시에 만날까요? (myeot sie mannalkkayo?, "Mấy giờ mình gặp nhau?")
• 어디에서 기다릴까요? (eodieseo gidarilkkayo?, "Tôi đợi ở đâu thì được?")

4. Phỏng đoán: "liệu ... không nhỉ?"

Người nói không chắc và tự hỏi, hoặc hỏi người nghe đoán giúp. Đây là cách dùng duy nhất đi được với tính từ và danh từ.

• 내일 날씨가 추울까요? (naeil nalssiga chuulkkayo?, "Mai trời có lạnh không nhỉ?")
• 이 옷이 저한테 어울릴까요? (i osi jeohante eoullilkkayo?, "Áo này có hợp với tôi không nhỉ?")
• 민수 씨는 벌써 집에 도착했을까요? (minsu ssineun beolsseo jibe dochakaesseulkkayo?, "Không biết Minsu về tới nhà chưa nhỉ?")
• 저 사람이 선생님일까요? (jeo sarami seonsaengnimilkkayo?, "Người kia có phải thầy giáo không nhỉ?")

Câu trả lời cho phỏng đoán thường dùng (으)ㄹ 거예요: 아마 추울 거예요. (ama chuul geoyeyo, "Chắc là lạnh đấy.")

Trả lời câu hỏi (으)ㄹ까요 thế nào

Câu hỏi	Trả lời	Phiên âm	Khi nào dùng
같이 갈까요?	네, 같이 갑시다.	ne, gachi gapsida	Đồng ý lời rủ, với bạn bè hoặc người nhỏ tuổi hơn
같이 갈까요?	좋아요. 같이 가요.	joayo. gachi gayo	Đồng ý lời rủ, mềm và an toàn nhất
제가 열까요?	네, 열어 주세요.	ne, yeoreo juseyo	Nhận lời giúp của người kia
누가 할까요?	제가 할게요.	jega halgeyo	Nhận việc về mình
비가 올까요?	아마 올 거예요.	ama ol geoyeyo	Trả lời câu phỏng đoán
같이 갈까요?	미안해요, 오늘은 좀 바빠요.	mianhaeyo, oneureun jom bappayo	Từ chối khéo

Cách chia (으)ㅂ시다: không patchim thêm ㅂ시다 (갑시다, gapsida), có patchim thêm 읍시다 (먹읍시다, meogeupsida), patchim ㄹ thì rụng ㄹ rồi thêm ㅂ시다 (만듭시다, mandeupsida). Nói với cấp trên hay người lớn tuổi, ㅂ시다 nghe như đang chỉ đạo. Khi đó, đáp 네, 좋아요. (ne, joayo) hoặc dùng 같이 가시죠. (gachi gasijyo, "Mình cùng đi ạ.")

(으)ㄹ까 하다: "đang tính ... chăng"

Kể về dự định còn lưỡng lự, bạn dùng (으)ㄹ까 해요 hoặc (으)ㄹ까 생각 중이에요. Mức chắc chắn thấp hơn (으)려고 해요: người nói mới nghĩ tới, chưa quyết.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
주말에 영화나 볼까 해요.	jumare yeonghwana bolkka haeyo	Cuối tuần tôi tính đi xem phim chẳng hạn.
머리를 짧게 자를까 해요.	meorireul jjalge jareulkka haeyo	Tôi đang tính cắt tóc ngắn.
한국어 학원에 다닐까 생각 중이에요.	hangugeo hagwone danilkka saenggak jungieyo	Tôi đang nghĩ có nên đi học trung tâm tiếng Hàn không.
갈까 말까 고민 중이에요.	galkka malkka gomin jungieyo	Tôi đang phân vân nên đi hay không.

Mẫu này chỉ nói về bản thân người nói. Muốn hỏi người khác định làm gì, dùng (으)려고 해요 hoặc (으)ㄹ 거예요.

Phân biệt (으)ㄹ까요 và (으)ㄹ래요

	(으)ㄹ까요?	(으)ㄹ래요?
Hỏi điều gì	Ý kiến chung, chuyện "chúng ta"	Ý muốn riêng của người nghe
Ví dụ	뭐 먹을까요? (mwo meogeulkkayo?, "Mình ăn gì nhỉ?")	뭐 먹을래요? (mwo meogeullaeyo?, "Bạn muốn ăn gì?")
Dùng với tính từ	Được (nghĩa phỏng đoán)	Không

Mời ai đó uống cà phê một mình, câu tự nhiên là 커피 마실래요? (keopi masillaeyo?, "Bạn uống cà phê không?") Còn 커피 마실까요? là rủ cả hai cùng uống. Các mẫu đề nghị khác có trong bài câu muốn và câu đề nghị.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 만들을까요 → ✓ 만들까요 (mandeulkkayo). Thân có patchim ㄹ không thêm 으.
• ✗ 듣을까요 → ✓ 들을까요 (deureulkkayo). 듣다 là bất quy tắc ㄷ.
• ✗ 돕을까요 → ✓ 도울까요 (doulkkayo). 돕다 là bất quy tắc ㅂ.
• ✗ (trả lời 같이 갈까요?) 네, 갈까요 → ✓ 네, 같이 가요. (ne, gachi gayo). Lặp lại 갈까요 nghe như bạn hỏi ngược lại.
• ✗ (nói với sếp) 네, 갑시다 → ✓ 네, 좋아요. (ne, joayo). ㅂ시다 không hợp với người trên.

Bài tập nhỏ

Chia động từ trong ngoặc cho đúng, rồi đối chiếu đáp án.

1. (가다) 내일 같이 도서관에 ___? → 내일 같이 도서관에 갈까요? (naeil gachi doseogwane galkkayo?)
2. (듣다) 이 노래 같이 ___? → 이 노래 같이 들을까요? (i norae gachi deureulkkayo?)
3. (만들다) 우리 김밥을 ___? → 우리 김밥을 만들까요? (uri gimbabeul mandeulkkayo?)
4. (춥다) 내일도 ___? → 내일도 추울까요? (naeildo chuulkkayo?)
5. Bạn thân rủ 같이 먹을까요?, bạn đồng ý → 좋아, 같이 먹자. (joa, gachi meokja) hoặc lịch sự hơn 좋아요, 같이 먹어요. (joayo, gachi meogeoyo)

Câu hỏi thường gặp

(으)ㄹ까요 có lịch sự không?

Có. Đuôi 요 ở mức lịch sự thường, dùng được với người mới quen. Với người trên, thêm kính ngữ 시: 가실까요? (gasilkkayo?) Với bạn thân, bỏ 요: 갈까? (galkka?)

Tính từ có dùng với (으)ㄹ까요 được không?

Được, nhưng chỉ mang nghĩa phỏng đoán: 그 식당 비쌀까요? (geu sikdang bissalkkayo?, "Quán đó có đắt không nhỉ?") Không ai "rủ" bằng tính từ.

(으)ㄹ까요 và (으)ㅂ시다 khác nhau ra sao?

(으)ㄹ까요 là câu hỏi, để người nghe quyết. (으)ㅂ시다 là câu đề nghị khẳng định, người nói đã quyết. Vì thế 갈까요 hay dùng để hỏi, còn 갑시다 hay dùng để đáp.

갈까 해요 và 가려고 해요 khác gì?

갈까 해요 là ý nghĩ thoáng qua, có thể đổi. 가려고 해요 là dự định đã khá rõ. Nếu đã mua vé, nói 갈 거예요 là chắc chắn nhất.

Đọc tiếp các mẫu cùng lộ trình ở mục ngữ pháp tiếng Hàn.