Ngữ pháp 지 그래요 trong tiếng Hàn: khuyên nhẹ "sao không... đi" và 지 그랬어요

V-지 그래요 là cách khuyên nhẹ trong tiếng Hàn, nghĩa là "sao bạn không... đi", "hay là... đi". Bạn gắn 지 vào gốc động từ rồi thêm 그래요, không cần xét batchim. Ví dụ: 피곤하면 좀 쉬지 그래요? (pigonhamyeon jom swiji geuraeyo?, mệt thì sao không nghỉ một chút đi?) và 우산을 가져가지 그래요. (usaneul gajyeogaji geuraeyo., mang ô theo đi).

Chuyển sang quá khứ thành 지 그랬어요, câu đổi nghĩa thành tiếc nuối, trách nhẹ: "sao lúc đó không... chứ". Bài dưới đây đi qua bảng công thức, các mức lịch sự, so sánh với 는 게 좋겠다, (으)ㄹ걸 그랬다, hội thoại mẫu và bài tập có đáp án.

Bảng công thức

Dạng	Cấu trúc	Nghĩa	Ví dụ
Hiện tại, thân mật	V + 지 그래	sao không... đi	먹지 그래 (meokji geurae)
Hiện tại, lịch sự	V + 지 그래요	sao anh/chị không... ạ	가지 그래요 (gaji geuraeyo)
Hiện tại, kính trọng	V + 지 그러세요	hay anh/chị... đi ạ	앉지 그러세요 (anji geuraseyo)
Quá khứ, thân mật	V + 지 그랬어	sao lúc đó không...	말하지 그랬어 (malhaji geuraesseo)
Quá khứ, lịch sự	V + 지 그랬어요	sao lúc đó anh/chị không...	연락하지 그랬어요 (yeollakhaji geuraesseoyo)
Phủ định	V + 지 말지 그래요	sao không thôi... đi	가지 말지 그래요 (gaji malji geuraeyo)

그래요 ở đây là dạng chia của 그러다 (làm như thế). Hiểu nôm na, câu có nghĩa "làm việc đó đi thì có sao đâu". Vì vậy mẫu này chủ yếu đi với động từ, ít khi đi với tính từ.

Cách ghép với động từ

지 gắn thẳng vào gốc động từ, có batchim hay không đều giống nhau. Đây là điểm dễ hơn nhiều mẫu khác như (으)세요 hay (으)ㄹ까요.

Động từ	Gốc	Ghép 지 그래요	Romaja
가다 (đi)	가	가지 그래요	gaji geuraeyo
먹다 (ăn)	먹	먹지 그래요	meokji geuraeyo
쉬다 (nghỉ)	쉬	쉬지 그래요	swiji geuraeyo
듣다 (nghe)	듣	듣지 그래요	deutji geuraeyo
물어보다 (hỏi thử)	물어보	물어보지 그래요	mureoboji geuraeyo
전화하다 (gọi điện)	전화하	전화하지 그래요	jeonhwahaji geuraeyo

Động từ bất quy tắc như 듣다 không biến đổi, vì 지 bắt đầu bằng phụ âm. Bạn chỉ cần bỏ 다.

Cách dùng 1: 지 그래요, khuyên nhẹ

Người nói thấy một cách giải quyết hợp lý và gợi ý cho người nghe. Câu thường kết thúc bằng giọng hỏi nhẹ hoặc giọng hạ. Sắc thái hơi giống "sao bạn không...", nên có chút ý "việc rõ thế mà".

Câu	Romaja	Nghĩa
머리가 아프면 약을 먹지 그래요?	meoriga apeumyeon yageul meokji geuraeyo?	Đau đầu thì sao không uống thuốc đi?
길을 모르면 물어보지 그래요.	gireul moreumyeon mureoboji geuraeyo.	Không biết đường thì hỏi thử đi.
늦었으니까 택시를 타지 그래.	neujeosseunikka taeksireul taji geurae.	Muộn rồi, đi taxi đi.
여기 앉지 그러세요.	yeogi anji geuraseyo.	Mời anh/chị ngồi đây ạ.

Cách dùng 2: 지 그랬어요, tiếc nuối và trách nhẹ

Việc đã qua, người nghe đã không làm, và người nói tiếc thay hoặc trách khẽ. Dịch sát là "sao lúc đó không... chứ". Mẫu này nói về hành động của người khác, ít khi dùng cho chính mình.

Câu	Romaja	Nghĩa
아프면 미리 말하지 그랬어요.	apeumyeon miri malhaji geuraesseoyo.	Đau thì sao không nói trước chứ.
비가 온다고 했는데 우산을 가져가지 그랬어.	biga ondago haenneunde usaneul gajyeogaji geuraesseo.	Đã bảo trời mưa, sao không mang ô.
도착하면 연락하지 그랬어요.	dochakhamyeon yeollakhaji geuraesseoyo.	Đến nơi thì sao không báo một tiếng.

Mức lịch sự: dùng với ai cho hợp

Dù có 요, 지 그래요 vẫn mang chút giọng "bảo ban". Với bạn bè, người nhỏ tuổi hoặc đồng nghiệp ngang hàng thì tự nhiên. Với cấp trên, khách hàng, người lớn tuổi, nên đổi sang 지 그러세요 hoặc chuyển hẳn sang mẫu khác như (으)시는 게 어떠세요.

Người nghe	Nên dùng	Ví dụ
Bạn thân, em nhỏ	지 그래	좀 자지 그래. (jom jaji geurae., ngủ chút đi)
Đồng nghiệp, người quen	지 그래요	먼저 퇴근하지 그래요. (meonjeo toegeunhaji geuraeyo., về trước đi)
Người lớn, khách	지 그러세요 / 시는 게 어떠세요	좀 쉬시는 게 어떠세요? (jom swisineun ge eotteoseyo?, anh/chị nghỉ một chút được không ạ?)

So sánh với các mẫu khuyên khác

Mẫu	Sắc thái	Ví dụ
지 그래요	gợi ý tự nhiên, hơi có ý "sao không làm"	병원에 가 보지 그래요. (byeongwone ga boji geuraeyo.)
는 게 좋겠어요	khuyên khách quan, nhẹ nhàng	병원에 가는 게 좋겠어요. (byeongwone ganeun ge jokesseoyo.)
는 게 어때요?	đề xuất, hỏi ý kiến	병원에 가는 게 어때요? (byeongwone ganeun ge eottaeyo?)
아/어 보세요	mời thử làm	병원에 가 보세요. (byeongwone ga boseyo.)
(으)ㄹ걸 그랬어요	tự tiếc về việc mình không làm	병원에 갈걸 그랬어요. (byeongwone galgeol geuraesseoyo.)

Cặp dễ nhầm nhất là 지 그랬어요 và (으)ㄹ걸 그랬어요. Cái đầu trách người khác, cái sau tự trách mình. Nếu cần ôn thêm cách đề nghị nói chung, xem bài câu muốn và câu đề nghị. Những mẫu gần nghĩa hay ra trong đề thi có ở bài ngữ pháp đồng nghĩa TOPIK.

Hội thoại mẫu

Tình huống 1: ở văn phòng

• A: 어제부터 계속 기침이 나요. (eojebuteo gyesok gichimi nayo., từ hôm qua tôi ho mãi)
• B: 그럼 오늘은 일찍 들어가지 그래요? (geureom oneureun iljjik deureogaji geuraeyo?, vậy hôm nay về sớm đi?)
• A: 그래도 될까요? (geuraedo doelkkayo?, làm vậy có được không?)

Tình huống 2: bạn bè

• A: 어제 버스를 놓쳐서 한 시간 기다렸어. (eoje beoseureul nochyeoseo han sigan gidaryeosseo., hôm qua lỡ xe buýt, chờ mất một tiếng)
• B: 나한테 전화하지 그랬어. 데리러 갔을 텐데. (nahante jeonhwahaji geuraesseo. derireo gasseul tende., sao không gọi tớ, tớ đã đến đón rồi)

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 지 그래요 với sếp hoặc khách. Câu đúng ngữ pháp nhưng nghe như đang chỉ bảo. Đổi sang 지 그러세요 hoặc 시는 게 어떠세요.
• Dùng 지 그랬어요 để tự trách. Muốn nói "lẽ ra tôi nên mang ô" thì dùng 우산을 가져올걸 그랬어요. (usaneul gajyeoolgeol geuraesseoyo.).
• Gắn vào tính từ. Câu như 예쁘지 그래요 (yeppeuji geuraeyo) không tự nhiên. Muốn khuyên về trạng thái, dùng động từ như 조용히 하다 thay cho 조용하다.
• Nhầm với 지요. 가지요 (gajiyo) là "đi thôi" hoặc "đi chứ", khác hẳn 가지 그래요.

Bài tập

Chọn 지 그래요, 지 그랬어요 hoặc (으)ㄹ걸 그랬어요 cho phù hợp.

1. Bạn thấy đồng nghiệp đói mà vẫn làm việc: 먼저 밥을 먹(　).
2. Bạn bè kể đã đi bộ dưới mưa vì quên gọi xe: 택시를 부르(　).
3. Bạn tự tiếc vì không học từ vựng trước khi thi: 단어를 미리 외우(　).
4. Em gái mệt mà vẫn thức khuya: 오늘은 일찍 자(　).

Đáp án: 1. 먹지 그래요. 2. 부르지 그랬어요. 3. 외울걸 그랬어요. 4. 자지 그래.

Câu hỏi thường gặp

지 그래요 có bất lịch sự không?

Không hẳn. Với người ngang hàng, nó là lời khuyên thân thiện. Chỉ khi nói với người trên, giọng "bảo ban" mới dễ gây khó chịu.

지 그래요 đồng nghĩa với mẫu nào?

Gần nghĩa nhất là 는 게 어때요 và 는 게 좋겠어요. Trong đề đọc hiểu, ba mẫu này có thể thay cho nhau khi câu chỉ mang ý khuyên.

Có cần đọc 지 그래요 bằng giọng hỏi không?

Cả hai giọng đều dùng được. Giọng lên nghe mềm như đang gợi ý, giọng xuống nghe chắc như khuyên thẳng.