Ngữ pháp 아/어 주다 trong tiếng Hàn: làm giúp và nhờ vả

Muốn nói "làm giúp, làm cho ai đó", tiếng Hàn dùng động từ dạng 아/어 + 주다. Muốn nhờ người khác một cách lịch sự, dùng 아/어 주세요. Ví dụ: 사진 좀 찍어 주세요. (sajin jom jjigeo juseyo, "Chụp giúp tôi tấm ảnh với"), 친구가 이사를 도와줬어요. (chinguga isareul dowajwosseoyo, "Bạn tôi đã giúp tôi chuyển nhà").

Khi người được giúp là người trên (ông bà, thầy cô, khách hàng), 주다 đổi thành 드리다. Muốn nhờ nhẹ nhàng hơn nữa, có 아/어 줄래요? và 아/어 주시겠어요?.

Bảng công thức

Dạng	Dùng khi	Ví dụ	Phiên âm	Nghĩa
아/어 주세요	nhờ lịch sự	기다려 주세요.	gidaryeo juseyo	Xin đợi giúp tôi.
아/어 줘	nhờ bạn bè, người nhỏ tuổi hơn	잠깐만 기다려 줘.	jamkkanman gidaryeo jwo	Đợi tớ chút.
아/어 줄래요?	nhờ nhẹ nhàng, hỏi ý người nghe	문 좀 열어 줄래요?	mun jom yeoreo jullaeyo?	Mở cửa giúp tôi được không?
아/어 주시겠어요?	nhờ rất lịch sự	다시 한번 말씀해 주시겠어요?	dasi hanbeon malsseumhae jusigesseoyo?	Anh chị nói lại lần nữa được không ạ?
아/어 줬어요	kể ai đã làm giúp	형이 저녁을 사 줬어요.	hyeongi jeonyeogeul sa jwosseoyo	Anh tôi mua bữa tối cho tôi.
아/어 줄게요	hứa làm giúp người ngang hàng	제가 가르쳐 줄게요.	jega gareuchyeo julgeyo	Để tôi chỉ cho.
아/어 드릴게요	hứa làm giúp người trên	제가 들어 드릴게요.	jega deureo deurilgeyo	Để cháu xách giúp ạ.
아/어 드릴까요?	đề nghị giúp người trên	도와드릴까요?	dowadeurilkkayo?	Tôi giúp anh chị nhé?

Cách chia: lấy dạng 아/어 rồi thêm 주다

Phần trước 주다 chia đúng như khi bạn chia đuôi 아요/어요 rồi bỏ 요. Vì vậy mọi quy tắc bất quy tắc của 아/어 đều áp dụng ở đây.

Từ gốc	Dạng 아/어 주다	Phiên âm	Ghi chú
사다	사 주다	sa juda	ㅏ + 아 nhập làm một
찍다	찍어 주다	jjigeo juda
하다	해 주다	hae juda	하다 → 해
기다리다	기다려 주다	gidaryeo juda	ㅣ + 어 → ㅕ
바꾸다	바꿔 주다	bakkwo juda	ㅜ + 어 → ㅝ
쓰다	써 주다	sseo juda	rụng ㅡ
만들다	만들어 주다	mandeureo juda	ㄹ giữ nguyên trước 어
돕다	도와주다	dowajuda	bất quy tắc ㅂ, 돕 → 도와
굽다	구워 주다	guwo juda	bất quy tắc ㅂ, 굽 → 구워
듣다	들어 주다	deureo juda	bất quy tắc ㄷ: lắng nghe giúp
부르다	불러 주다	bulleo juda	bất quy tắc 르
고르다	골라 주다	golla juda	bất quy tắc 르
짓다	지어 주다	jieo juda	bất quy tắc ㅅ: đặt tên giúp
넣다	넣어 주다	neoeo juda	ㅎ thường, ㅎ câm khi đọc

Bất quy tắc ㅎ chỉ xảy ra ở tính từ (빨갛다, 그렇다), mà tính từ không đi với 주다, nên nhóm này không gặp trong mẫu. Hai từ 돕다 và 굽다 trông giống nhau nhưng khác ở nguyên âm: 돕 có ㅗ nên thành 도와, 굽 có ㅜ nên thành 구워.

Cách dùng 1: nhờ người khác

• 천천히 말해 주세요. (cheoncheonhi malhae juseyo, "Xin nói chậm giúp tôi")
• 여기에 이름을 써 주세요. (yeogie ireumeul sseo juseyo, "Vui lòng viết tên vào đây")
• 사진 좀 찍어 주실 수 있어요? (sajin jom jjigeo jusil su isseoyo?, "Anh chị chụp ảnh giúp tôi được không?")

Thêm 좀 (jom, "chút") trước động từ làm lời nhờ mềm hơn, người Hàn nói câu nhờ gần như luôn có 좀.

Cách dùng 2: kể ai đã làm gì cho mình

• 친구가 생일 선물을 사 줬어요. (chinguga saengil seonmureul sa jwosseoyo, "Bạn tôi mua quà sinh nhật cho tôi")
• 엄마가 김밥을 만들어 줬어요. (eommaga gimbabeul mandeureo jwosseoyo, "Mẹ làm kimbap cho tôi")
• 할머니가 제 이름을 지어 주셨어요. (halmeoniga je ireumeul jieo jusyeosseoyo, "Bà đặt tên cho tôi")

Câu cuối thêm 시 thành 주셨어요 vì người làm là bà. Người nhận là "tôi" nên vẫn dùng 주다, chỉ kính trọng người làm bằng 시.

Cách dùng 3: 아/어 드리다, làm cho người trên

드리다 là dạng khiêm nhường của 주다. Dùng khi người nhận việc giúp là người cần kính trọng, kể cả khi người nói là nhân viên phục vụ khách. Hệ thống kính ngữ đầy đủ có trong bài kính ngữ tiếng Hàn.

• 할머니께 편지를 써 드렸어요. (halmeonikke pyeonjireul sseo deuryeosseoyo, "Tôi viết thư cho bà")
• 제가 안내해 드릴게요. (jega annaehae deurilgeyo, "Để tôi hướng dẫn anh chị")
• 선생님께 길을 알려 드렸어요. (seonsaengnimkke gireul allyeo deuryeosseoyo, "Tôi chỉ đường cho thầy")

Nguyên tắc chọn: nhìn vào người nhận. Người nhận là người trên thì 드리다, người nhận là mình hoặc người ngang hàng thì 주다. Người làm là người trên thì thêm 시 vào 주다 (주시다).

Mức độ lịch sự khi nhờ

Câu	Phiên âm	Dùng với ai
와 줘.	wa jwo	bạn thân, em nhỏ
와 줄래?	wa jullae?	bạn thân, nghe nhẹ hơn 줘
와 주세요.	wa juseyo	người lạ, đồng nghiệp: lịch sự chuẩn
와 줄래요?	wa jullaeyo?	người quen ngang hàng, hỏi ý người nghe
와 주시겠어요?	wa jusigesseoyo?	khách, cấp trên, người lớn tuổi
와 주실 수 있으세요?	wa jusil su isseuseyo?	rất lịch sự, hỏi khả năng của người nghe

줄래요 hỏi người nghe "có muốn làm giúp không", nghe thân thiện nhưng không hợp với cấp trên. Với người lớn tuổi hơn hẳn, chọn 주시겠어요 cho an toàn.

(으)세요 khác 아/어 주세요 thế nào

Cả hai đều là câu đề nghị lịch sự. 앉으세요 (anjeuseyo, "Mời ngồi") có lợi cho chính người nghe, nên không cần 주다. 잠깐만 기다려 주세요 (jamkkanman gidaryeo juseyo, "Xin chờ một chút") là việc người nghe làm vì mình, nên thêm 주세요. Khi đứng sau danh từ, 주세요 chỉ có nghĩa "cho tôi": 물 좀 주세요 (mul jom juseyo, "Cho tôi xin chút nước"). Các kiểu câu đề nghị khác có trong bài câu muốn và câu đề nghị.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 하 주세요 → ✓ 해 주세요. 하다 luôn thành 해.
• ✗ 돕어 주세요, 도워 주세요 → ✓ 도와주세요.
• ✗ 부러 주세요 → ✓ 불러 주세요. Bất quy tắc 르 thêm ㄹ: 부르 → 불러.
• ✗ 선생님, 다시 설명해 드리세요 → ✓ 선생님, 다시 설명해 주시겠어요?. Người nhận lời giải thích là mình nên dùng 주다, kính thầy bằng 시.
• ✗ 사장님께 커피를 타 줬어요 → ✓ 사장님께 커피를 타 드렸어요. Người nhận là giám đốc nên dùng 드리다.

Bài tập nhỏ

1. Nhờ lịch sự: 창문을 닫다
2. Nhờ lịch sự: 노래를 부르다
3. Kể lại: "Bạn đã nướng thịt cho tôi" (고기를 굽다)
4. Đề nghị giúp người lớn tuổi: 가방을 들다
5. Nhờ khách rất lịch sự: 여기에 사인하다

Đáp án: 1. 창문을 닫아 주세요 2. 노래를 불러 주세요 3. 친구가 고기를 구워 줬어요 4. 가방을 들어 드릴까요? 5. 여기에 사인해 주시겠어요?.

Câu hỏi thường gặp

Viết 도와주세요 liền hay 도와 주세요 cách?

도와주다 được từ điển tiếng Hàn ghi là một từ nên viết liền. Với các động từ khác, chuẩn chính tả viết cách (찍어 주세요), nhưng viết liền cũng được chấp nhận.

주세요 và 주십시오 khác gì?

주십시오 (jusipsio) là dạng trang trọng, hay gặp trong thông báo, biển hiệu và lời của nhân viên với khách: 잠시만 기다려 주십시오. Nói chuyện hằng ngày, 주세요 là đủ lịch sự.

Nói 도와주세요 với người lạ ngoài đường có ổn không?

Ổn, đây là câu kêu giúp phổ biến nhất. Muốn hỏi đường hay nhờ việc nhỏ, mở đầu bằng 저기요 (jeogiyo, "xin lỗi, cho hỏi") rồi nói câu nhờ với 좀. Các mẫu ngữ pháp khác ở mục ngữ pháp tiếng Hàn.