Ngữ pháp (으)ㄹ 줄 알다/모르다 trong tiếng Hàn: biết và không biết làm gì

Muốn nói "biết làm gì" hay "không biết làm gì" trong tiếng Hàn, dùng V + (으)ㄹ 줄 알다 và V + (으)ㄹ 줄 모르다. Thân động từ kết thúc bằng nguyên âm hoặc ㄹ thì thêm ㄹ 줄, kết thúc bằng phụ âm thì thêm 을 줄. Ví dụ: 수영할 줄 알아요. (suyeonghal jul arayo, "Tôi biết bơi"), 운전할 줄 몰라요. (unjeonhal jul mollayo, "Tôi không biết lái xe"). Nói 수영을 알아요 là lỗi dịch từng chữ rất hay gặp ở người Việt.

Bảng công thức

Thân động từ	Gắn	Ví dụ	Phiên âm	Nghĩa
Kết thúc bằng nguyên âm	ㄹ 줄 알다	탈 줄 알아요	tal jul arayo	biết đi (xe)
Kết thúc bằng phụ âm	을 줄 알다	읽을 줄 알아요	ilgeul jul arayo	biết đọc
Kết thúc bằng ㄹ	giữ nguyên + 줄 알다	만들 줄 알아요	mandeul jul arayo	biết làm (món)
Phủ định	(으)ㄹ 줄 모르다	할 줄 몰라요	hal jul mollayo	không biết làm

Khi đọc, 줄 sau ㄹ bị căng thành [쭐]: 할 줄 알아요 đọc là [할 쭐 아라요]. Khi viết phải cách chữ: 할 줄 알아요, vì 줄 là danh từ phụ thuộc mang nghĩa "cách, phương pháp".

Cách chia theo từng loại động từ

Động từ gốc	Dạng (으)ㄹ 줄 알아요	Phiên âm	Nghĩa
하다	할 줄 알아요	hal jul arayo	biết làm
수영하다	수영할 줄 알아요	suyeonghal jul arayo	biết bơi
타다	탈 줄 알아요	tal jul arayo	biết đi (xe đạp, xe máy)
치다	칠 줄 알아요	chil jul arayo	biết chơi (piano, guitar)
쓰다	쓸 줄 알아요	sseul jul arayo	biết viết, biết dùng
읽다	읽을 줄 알아요	ilgeul jul arayo	biết đọc
만들다	만들 줄 알아요	mandeul jul arayo	biết làm (đồ, món ăn), ㄹ không thêm 을
굽다	구울 줄 알아요	guul jul arayo	biết nướng, bất quy tắc ㅂ
짓다	지을 줄 알아요	jieul jul arayo	biết nấu (cơm), bất quy tắc ㅅ

Ba dòng cuối là chỗ hay sai. Quy tắc biến âm ㅂ, ㅅ, ㄷ được tổng hợp ở bài bất quy tắc tiếng Hàn.

Chia đuôi 알다 và 모르다

Phần 알다, 모르다 chia như động từ bình thường. 알다 rụng ㄹ trước ㅂ, ㄴ, ㅅ; 모르다 thuộc bất quy tắc 르.

Mức lịch sự	Biết	Không biết
Thân mật	할 줄 알아 (hal jul ara)	할 줄 몰라 (hal jul molla)
Lịch sự thường	할 줄 알아요 (hal jul arayo)	할 줄 몰라요 (hal jul mollayo)
Trang trọng	할 줄 압니다 (hal jul amnida)	할 줄 모릅니다 (hal jul moreumnida)
Hỏi người trên	할 줄 아세요? (hal jul aseyo?)	할 줄 모르세요? (hal jul moreuseyo?)
Bổ nghĩa danh từ	할 줄 아는 사람 (hal jul aneun saram)	할 줄 모르는 사람 (hal jul moreuneun saram)

Cách dùng

1. Biết làm một kỹ năng đã học

Đây là nghĩa chính: kỹ năng phải học mới có, như bơi, lái xe, nấu ăn, ngoại ngữ, dùng máy móc.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
수영할 줄 알아요?	suyeonghal jul arayo?	Bạn biết bơi không?
자전거를 탈 줄 몰라요.	jajeongeoreul tal jul mollayo	Tôi không biết đi xe đạp.
한국어를 할 줄 아세요?	hangugeoreul hal jul aseyo?	Anh/chị biết nói tiếng Hàn không ạ?
김치찌개를 끓일 줄 알아요.	gimchijjigaereul kkeuril jul arayo	Tôi biết nấu canh kimchi.
피아노를 칠 줄 알아요.	pianoreul chil jul arayo	Tôi biết chơi piano.
이 기계를 쓸 줄 아는 사람 있어요?	i gigyereul sseul jul aneun saram isseoyo?	Có ai biết dùng cái máy này không?
저는 한자를 읽을 줄 몰라요.	jeoneun hanjareul ilgeul jul mollayo	Tôi không biết đọc chữ Hán.

Câu thứ sáu dùng dạng bổ nghĩa 아는 trước danh từ, cách ghép giống bài định ngữ 은/는/을. Câu này rất hay dùng ở xưởng và văn phòng.

2. Biết cư xử, biết điều

Với động từ chỉ thái độ, (으)ㄹ 줄 알다 mang nghĩa "biết… (như một người nên biết)". Dạng phủ định thường là lời chê.

• 고마워할 줄 몰라요. (gomawohal jul mollayo): Không biết cảm ơn ai cả.
• 쉴 줄도 알아야 해요. (swil juldo araya haeyo): Cũng phải biết nghỉ ngơi chứ.
• 양보할 줄 아는 사람이 좋아요. (yangbohal jul aneun sarami joayo): Tôi quý người biết nhường nhịn.

3. Thêm 도, 은 để đổi sắc thái

• 요리할 줄도 알아요? (yorihal juldo arayo?): Bạn biết nấu ăn nữa à?
• 읽을 줄은 아는데 쓸 줄은 몰라요. (ilgeul jureun aneunde sseul jureun mollayo): Đọc thì biết, còn viết thì không.

Phân biệt (으)ㄹ 줄 알다 với (으)ㄹ 수 있다

Hai mẫu đều dịch là "biết, có thể", nhưng phạm vi khác nhau. (으)ㄹ 줄 알다 chỉ nói về cách làm, kỹ năng. (으)ㄹ 수 있다 nói về khả năng nói chung: có kỹ năng, có điều kiện, có thời gian, được phép. Chi tiết mẫu 수 있다 ở bài ngữ pháp (으)ㄹ 수 있다.

Tình huống	(으)ㄹ 줄 알다	(으)ㄹ 수 있다
Kỹ năng đã học (biết bơi)	✓ 수영할 줄 알아요	✓ 수영할 수 있어요
Điều kiện hôm nay (rảnh, khoẻ)	✗	✓ 오늘 만날 수 있어요
Năng lực thể chất (ăn hết 3 bát)	✗	✓ 세 그릇 먹을 수 있어요
Được phép, có thể xảy ra	✗	✓ 여기서 사진 찍을 수 있어요?

Ví dụ ghép hai mẫu trong một câu: 수영할 줄 알지만 오늘은 다리를 다쳐서 수영할 수 없어요. (suyeonghal jul aljiman oneureun darireul dachyeoseo suyeonghal su eopseoyo, "Tôi biết bơi, nhưng hôm nay bị đau chân nên không bơi được").

Cách nói ngắn 못 해요 (mot haeyo) cũng diễn tả "không làm được", dùng cả khi do không biết lẫn khi do hoàn cảnh: 수영 못 해요. Muốn nói rõ là chưa từng học thì dùng 수영할 줄 몰라요.

Đừng nhầm với (으)ㄹ 줄 알았다 "cứ tưởng"

Khi 알다 chia quá khứ và động từ trước nói về một sự việc, nghĩa đổi hẳn thành "tôi cứ tưởng là…": 비가 올 줄 알았어요. (biga ol jul arasseoyo, "Tôi cứ tưởng trời sẽ mưa"). Dạng phủ định 이렇게 어려울 줄 몰랐어요. (ireoke eoryeoul jul mollasseoyo) là "Không ngờ lại khó thế này". Mẫu này đi cả với tính từ, nên dễ phân biệt: 어려울 줄 không thể là "biết cách khó". Cách nói "tưởng là" có bài riêng: ngữ pháp 는 줄 알았다.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 수영을 알아요 → ✓ 수영할 줄 알아요. 알다 đứng một mình là "biết (thông tin, người)", không mang nghĩa "biết làm".
• ✗ 운전 알아요 → ✓ 운전할 줄 알아요.
• ✗ 할 줄 안 알아요 → ✓ 할 줄 몰라요. Phủ định của 알다 luôn là 모르다, không dùng 안 알다 (xem thêm phủ định 안, 못, 지 않다).
• ✗ 만들을 줄 알아요 → ✓ 만들 줄 알아요. Thân có ㄹ thì không thêm 을.
• ✗ 짓을 줄 알아요 → ✓ 지을 줄 알아요. ㅅ rụng trước nguyên âm.
• ✗ 내일 갈 줄 알아요 (định nói "mai tôi đi được") → ✓ 내일 갈 수 있어요. Lịch hẹn là điều kiện, không phải kỹ năng.
• Viết dính 할줄 알아요. Viết đúng có dấu cách: 할 줄 알아요.

Bài tập nhỏ

Chia động từ trong ngoặc với (으)ㄹ 줄 알다 hoặc (으)ㄹ 줄 모르다:

1. 저는 기타를 (치다, biết) ___.
2. 동생은 김밥을 (만들다, biết) ___.
3. 저는 밥을 (짓다, không biết) ___.
4. 빵을 (굽다, biết) ___? (câu hỏi)
5. 오늘은 바빠서 (만나다) ___. (gợi ý: không phải kỹ năng)

Đáp án: 1. 칠 줄 알아요. 2. 만들 줄 알아요. 3. 지을 줄 몰라요. 4. 구울 줄 알아요? 5. 만날 수 없어요 (hoặc 못 만나요), vì đây là chuyện thời gian, không phải kỹ năng.

Câu hỏi thường gặp

한국어 알아요? có sai không?

Người Hàn nói nhanh đôi khi vẫn dùng, nhưng câu chuẩn để hỏi có nói được tiếng Hàn không là 한국어 할 줄 알아요? Khi tự giới thiệu, nói 한국어를 조금 할 줄 알아요 (hangugeoreul jogeum hal jul arayo, "Tôi biết chút tiếng Hàn") nghe tự nhiên.

(으)ㄹ 줄 알다 có dùng với tính từ không?

Với nghĩa "biết làm" thì không, vì tính từ không phải kỹ năng. Tính từ chỉ đi với dạng quá khứ (으)ㄹ 줄 알았다 nghĩa "cứ tưởng".

Ngữ pháp này thuộc trình độ nào?

(으)ㄹ 줄 알다/모르다 thường được dạy ở sơ cấp, ngay sau (으)ㄹ 수 있다/없다. Nghĩa "cứ tưởng" của (으)ㄹ 줄 알았다 thường gặp ở trung cấp.