Ngữ pháp 는 대로 trong tiếng Hàn: "theo như", "ngay khi" và N대로

대로 trong tiếng Hàn có hai nghĩa hay gặp. Nghĩa thứ nhất là "theo như": V-(으)ㄴ/는 대로 nghĩa là làm đúng như điều đã nghe, đã thấy, đã được bảo. Ví dụ: 선생님이 말씀하신 대로 했어요. (seonsaengnimi malsseumhasin daero haesseoyo, tôi đã làm theo như thầy nói). Nghĩa thứ hai là "ngay khi", chỉ dùng dạng V-는 대로: 집에 도착하는 대로 전화할게요. (jibe dochakaneun daero jeonhwahalgeyo, về đến nhà là tôi gọi ngay). Gắn trực tiếp sau danh từ, N대로 nghĩa là "theo N": 계획대로 (gyehoekdaero, theo kế hoạch).

Nghĩa "ngay khi" đã có so sánh chi tiết với 자마자 và 고 나서 trong bài ngữ pháp ngay khi tiếng Hàn. Bài này tập trung vào toàn bộ các dạng của 대로, nhất là nghĩa "theo như" mà người học hay dùng sai thì.

Bảng công thức

Dạng	Cấu trúc	Ví dụ	Nghĩa
Theo như, việc đã xảy ra	V + (으)ㄴ 대로	배운 대로 (baeun daero)	theo như đã học
Theo như, hiện tại	V + 는 대로	느끼는 대로 (neukkineun daero)	theo như mình cảm thấy
Theo, với danh từ	N + 대로	순서대로 (sunseodaero)	theo thứ tự
Tùy theo trạng thái	A + (으)ㄴ 대로	편한 대로 (pyeonhan daero)	sao cho thoải mái
Ngay khi	V + 는 대로	끝나는 대로 (kkeunnaneun daero)	ngay khi xong
Cực độ	V + (으)ㄹ 대로 + V	지칠 대로 지쳤어요. (jichil daero jichyeosseoyo)	mệt rã rời

Phần đứng trước 대로 chính là định ngữ, nên cách ghép theo thì giống hệt định ngữ. Nếu bạn chưa vững, ôn lại bài định ngữ (으)ㄴ, 는, (으)ㄹ trước khi học tiếp.

Về cách viết: sau động từ, 대로 là danh từ phụ thuộc nên viết cách (는 대로). Sau danh từ, 대로 là tiểu từ nên viết liền (계획대로).

Nghĩa 1: V-(으)ㄴ/는 대로, làm theo đúng như

Mẫu này nói rằng hành động ở mệnh đề sau giống y như điều được nêu ở mệnh đề trước. Chọn thì dựa trên thời điểm của hành động đứng trước 대로.

(으)ㄴ 대로: theo điều đã xảy ra

Động từ không batchim hoặc batchim ㄹ (bỏ ㄹ) thêm ㄴ, có batchim thêm 은.

• 본 대로 말해 주세요. (bon daero malhae juseyo, hãy nói đúng như những gì bạn đã thấy)
• 레시피에 나온 대로 만들었어요. (resipie naon daero mandeureosseoyo, tôi làm đúng như công thức ghi)
• 내가 말한 대로 됐지? (naega malhan daero dwaetji?, đúng như tôi nói chưa?)
• 들은 대로 전할게요. (deureun daero jeonhalgeyo, tôi sẽ truyền đạt lại đúng như đã nghe)

Với 듣다, ㄷ đổi thành ㄹ trước nguyên âm nên thành 들은 대로. Muốn nhấn mạnh việc "đã từng" nghĩ trước đó, dùng 던 대로 hoặc 았/었던 대로: 생각했던 대로 시험이 어려웠어요. (saenggakaetdeon daero siheomi eoryeowosseoyo, bài thi khó đúng như tôi đã nghĩ).

는 대로: theo điều đang diễn ra hoặc thói quen

• 느끼는 대로 쓰세요. (neukkineun daero sseuseyo, cứ viết theo những gì bạn cảm nhận)
• 제가 하는 대로 따라 하세요. (jega haneun daero ttara haseyo, hãy làm theo như tôi đang làm)
• 시키는 대로 했을 뿐이에요. (sikineun daero haesseul ppunieyo, tôi chỉ làm theo những gì được bảo)
• 하고 싶은 대로 하세요. (hago sipeun daero haseyo, bạn muốn làm gì thì cứ làm): 싶다 là tính từ phụ trợ nên dùng 은.

Nghĩa 2: V-는 대로, ngay khi

Ở nghĩa này, 대로 cho biết hành động sau sẽ làm liền khi hành động trước vừa xong. Mẫu này có ba điều kiện:

1. Chỉ dùng 는 대로, không có dạng (으)ㄴ 대로 cho nghĩa này.
2. Mệnh đề sau thường là việc sắp làm: đuôi 겠, (으)ㄹ게요, mệnh lệnh (으)세요 hoặc rủ rê (으)ㅂ시다.
3. Không dùng để kể chuyện đã xảy ra trong quá khứ.

• 결과가 나오는 대로 알려 드리겠습니다. (gyeolgwaga naoneun daero allyeo deurigetseumnida, có kết quả là tôi sẽ báo ngay)
• 수업이 끝나는 대로 출발합시다. (sueobi kkeunnaneun daero chulbalhapsida, tan học là chúng ta xuất phát luôn)
• 서류가 준비되는 대로 보내 주세요. (seoryuga junbidoeneun daero bonae juseyo, giấy tờ chuẩn bị xong là gửi ngay giúp tôi)

Dạng này rất hay gặp trong email và lời hứa ở công sở. Nếu muốn kể "vừa về đến nhà là tôi ngủ" (chuyện đã qua), dùng 집에 도착하자마자 잤어요. (jibe dochakajamaja jasseoyo).

N대로: theo danh từ

Gắn 대로 ngay sau danh từ để nói "theo đúng N", "đúng như N".

• 계획대로 진행됐어요. (gyehoekdaero jinhaengdwaesseoyo, mọi việc diễn ra theo kế hoạch)
• 순서대로 줄을 서 주세요. (sunseodaero jureul seo juseyo, xin xếp hàng theo thứ tự)
• 약속대로 내일 만나요. (yaksokdaero naeil mannayo, mai gặp như đã hẹn nhé)
• 사실대로 말하세요. (sasildaero malhaseyo, hãy nói đúng sự thật)
• 마음대로 하세요. (maeumdaero haseyo, tùy bạn, cứ làm theo ý mình)

Một cách dùng riêng của N대로 là "mỗi người theo kiểu riêng": 나는 나대로 바빠요. (naneun nadaero bappayo, tôi thì cũng có cái bận của tôi). Câu này thường đi thành cặp: 너는 너대로, 나는 나대로 (neoneun neodaero, naneun nadaero, bạn theo cách của bạn, tôi theo cách của tôi).

Hai dạng mở rộng hay gặp

A-(으)ㄴ 대로 và 좋을 대로

Đi với tính từ, 대로 nghĩa là "sao cho đúng trạng thái đó": 편한 대로 하세요. (pyeonhan daero haseyo, làm sao cho bạn thấy thoải mái). Cụm cố định 좋을 대로 하세요. (joeul daero haseyo, tùy bạn thấy sao cho tốt) dùng (으)ㄹ chứ không dùng (으)ㄴ. Tương tự, 할 수 있는 대로 (hal su inneun daero) nghĩa là "hết mức có thể".

V-(으)ㄹ 대로 V: đến mức cùng cực

Lặp lại cùng một động từ hoặc tính từ để diễn tả trạng thái đã lên tới đỉnh:

• 지칠 대로 지쳤어요. (jichil daero jichyeosseoyo, tôi mệt rã rời rồi)
• 화가 날 대로 났어요. (hwaga nal daero nasseoyo, tức điên lên rồi)
• 상할 대로 상한 음식 (sanghal daero sanghan eumsik, đồ ăn hỏng hẳn)

Dạng này hay xuất hiện trong bài đọc TOPIK II và văn kể chuyện.

Phân biệt 대로 với 처럼, 에 따라 và 자마자

Mẫu	Ý chính	Ví dụ
대로	làm theo đúng một khuôn có sẵn	설명서대로 조립했어요. (seolmyeongseodaero joripaesseoyo, lắp theo sách hướng dẫn)
처럼	giống như, so sánh hình ảnh	가수처럼 노래해요. (gasucheoreom noraehaeyo, hát như ca sĩ)
에 따라	tùy theo, thay đổi theo	날씨에 따라 계획이 바뀌어요. (nalssie ttara gyehoegi bakkwieoyo, kế hoạch thay đổi tùy thời tiết)
자마자	vừa ... là, kể cả chuyện quá khứ	눕자마자 잠들었어요. (nupjamaja jamdeureosseoyo, vừa nằm là ngủ)

Mẹo: 대로 trả lời câu "làm theo cái gì?", 처럼 trả lời câu "giống cái gì?". 엄마가 만든 대로 만들었어요 là làm theo đúng cách mẹ làm, còn 엄마처럼 요리해요 là nấu giỏi giống mẹ. Bài ngữ pháp 처럼 và bài ngữ pháp 에 따라 có thêm ví dụ.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 는 대로 (ngay khi) cho chuyện đã qua: 어제 집에 도착하는 대로 잤어요 là sai. Đổi thành 도착하자마자.
• Nhầm thì ở nghĩa "theo như": muốn nói "làm như tôi đã chỉ" phải dùng 제가 가르쳐 준 대로, không dùng 가르쳐 주는 대로 nếu việc chỉ đã xong.
• Viết sai khoảng cách: 말한대로 trong văn bản chuẩn nên viết 말한 대로. Ngược lại, 계획대로 viết liền.
• Quên biến âm bất quy tắc: 듣다 thành 들은 대로, 만들다 thành 만든 대로 (bỏ ㄹ), 돕다 thành 도운 대로.
• Dịch "theo" nào cũng thành 대로: "thay đổi theo mùa" là 계절에 따라, không phải 계절대로.

Bài tập

Điền dạng đúng của 대로 vào chỗ trống.

1. 선생님이 (말하다) ____ 숙제를 했어요.
2. 회의가 (끝나다) ____ 연락드리겠습니다.
3. 모든 일이 (계획) ____ 잘 됐어요.
4. 제가 (하다, hiện tại) ____ 따라 해 보세요.
5. 너무 바빠서 (지치다) ____ 지쳤어요.
6. 어제 일이 (끝나다) ____ 집에 갔어요.

Đáp án:

1. 선생님이 말한 대로 숙제를 했어요. (seonsaengnimi malhan daero sukjereul haesseoyo): việc nói đã xảy ra trước, dùng ㄴ 대로. Lịch sự hơn: 말씀하신 대로.
2. 회의가 끝나는 대로 연락드리겠습니다. (hoeuiga kkeunnaneun daero yeollakdeurigetseumnida): nghĩa ngay khi, mệnh đề sau là tương lai.
3. 모든 일이 계획대로 잘 됐어요. (modeun iri gyehoekdaero jal dwaesseoyo)
4. 제가 하는 대로 따라 해 보세요. (jega haneun daero ttara hae boseyo)
5. 너무 바빠서 지칠 대로 지쳤어요. (neomu bappaseo jichil daero jichyeosseoyo)
6. Câu kể chuyện quá khứ nên không dùng 는 대로: 어제 일이 끝나자마자 집에 갔어요. (eoje iri kkeunnajamaja jibe gasseoyo).

Câu hỏi thường gặp

는 대로 có mấy nghĩa?

Hai nghĩa chính: "theo như" và "ngay khi". Nếu mệnh đề sau là mệnh lệnh hoặc việc sắp làm và câu nói về thời điểm, đó thường là nghĩa ngay khi. Nếu câu nói về cách làm, đó là nghĩa theo như.

Khi nào dùng (으)ㄴ 대로, khi nào dùng 는 대로?

Ở nghĩa theo như, việc đứng trước đã xảy ra thì dùng (으)ㄴ 대로, việc đang diễn ra hoặc thói quen thì dùng 는 대로. Ở nghĩa ngay khi, chỉ có 는 대로.

는 대로 và 자마자 thay nhau được không?

Với việc sắp làm thì thường thay được: 도착하는 대로 연락할게요 và 도착하자마자 연락할게요 đều đúng. Với chuyện quá khứ thì chỉ dùng 자마자.

마음대로 có bất lịch sự không?

마음대로 하세요 có thể nghe như "tùy anh, tôi mặc kệ" nếu nói với giọng khó chịu. Muốn lịch sự khi nhường người khác quyết định, dùng 편하신 대로 하세요 (pyeonhasin daero haseyo).