Ngữ pháp (으)ㄹ 리가 없다 trong tiếng Hàn: "không lý nào"

Ngữ pháp V/A-(으)ㄹ 리가 없다 nghĩa là "không lý nào…", "làm gì có chuyện…". Người nói tin chắc một việc không thể đúng vì nó trái với điều mình biết. Ví dụ: 그 사람이 거짓말을 할 리가 없어요. (geu sarami geojinmareul hal riga eopseoyo, không lý nào người đó nói dối) và 벌써 끝났을 리가 없어요. (beolsseo kkeunnasseul riga eopseoyo, làm gì có chuyện đã xong rồi).

Chữ 리 (ri) là danh từ phụ thuộc gốc Hán 理 (lý), nghĩa là "lý do, lẽ". Vì vậy câu dịch sát là "không có lẽ nào". Đây là mẫu trung cấp, gặp nhiều trong phim, hội thoại thường ngày và bài đọc TOPIK II. Trong lời nói, người Hàn hay rút gọn thành 그럴 리가요. (geureol rigayo, làm gì có chuyện đó).

Bảng công thức

Loại từ	Cách ghép	Ví dụ	Nghĩa
Động từ, tính từ không batchim	+ ㄹ 리가 없다	갈 리가 없어요 (gal riga eopseoyo)	không lý nào đi
Động từ, tính từ có batchim	+ 을 리가 없다	먹을 리가 없어요 (meogeul riga eopseoyo)	không lý nào ăn
Gốc kết thúc bằng ㄹ	giữ nguyên + 리가 없다	알 리가 없어요 (al riga eopseoyo)	không lý nào biết
Danh từ	+ 일 리가 없다	학생일 리가 없어요 (haksaengil riga eopseoyo)	không lý nào là học sinh
Quá khứ	았/었/했 + 을 리가 없다	했을 리가 없어요 (haesseul riga eopseoyo)	không lý nào đã làm
Câu hỏi tu từ	+ (으)ㄹ 리가 있어요?	그럴 리가 있어요? (geureol riga isseoyo)	làm gì có chuyện đó?
Câu ngắn	+ (으)ㄹ 리가요	그럴 리가요. (geureol rigayo)	làm gì có chuyện đó

Cách ghép theo từng loại từ

Động từ và tính từ

Gốc không có batchim thêm ㄹ 리가 없다: 가다 thành 갈 리가 없다, 비싸다 thành 비쌀 리가 없다 (bissal riga eopda, không lý nào đắt). Gốc có batchim thêm 을 리가 없다: 좋다 thành 좋을 리가 없다 (joeul riga eopda), 읽다 thành 읽을 리가 없다 (ilgeul riga eopda).

Gốc tận cùng bằng ㄹ chỉ thêm 리가 없다, không thêm 을: 만들다 thành 만들 리가 없다 (mandeul riga eopda), 멀다 thành 멀 리가 없다 (meol riga eopda, không lý nào xa).

Động từ, tính từ bất quy tắc

Vì đuôi bắt đầu bằng nguyên âm 으, các gốc bất quy tắc biến đổi như khi gặp 을:

• ㅂ bất quy tắc: 춥다 thành 추울 리가 없다 (chuul riga eopda, không lý nào lạnh), 쉽다 thành 쉬울 리가 없다 (swiul riga eopda).
• ㄷ bất quy tắc: 듣다 thành 들을 리가 없다 (deureul riga eopda, không lý nào nghe).
• ㅅ bất quy tắc: 낫다 thành 나을 리가 없다 (naeul riga eopda, không lý nào khỏi bệnh).

Danh từ

Danh từ đi với 이다, nên ghép thành N일 리가 없다, dù danh từ có batchim hay không: 거짓말일 리가 없어요. (geojinmaril riga eopseoyo, không lý nào là nói dối), 제 친구일 리가 없어요. (je chinguil riga eopseoyo, không lý nào là bạn tôi).

Dạng quá khứ 았/었을 리가 없다

Khi phủ định một việc đã xảy ra, gắn thì quá khứ vào gốc rồi thêm 을 리가 없다:

Gốc	Dạng quá khứ	Ví dụ	Nghĩa
가다	갔을 리가 없다	민수가 혼자 갔을 리가 없어요. (minsuga honja gasseul riga eopseoyo)	Không lý nào Minsu đi một mình.
먹다	먹었을 리가 없다	아이가 벌써 다 먹었을 리가 없어요. (aiga beolsseo da meogeosseul riga eopseoyo)	Không lý nào đứa bé đã ăn hết rồi.
하다	했을 리가 없다	그가 그런 말을 했을 리가 없어요. (geuga geureon mareul haesseul riga eopseoyo)	Không lý nào anh ấy đã nói câu đó.
Danh từ	였을/이었을 리가 없다	그때 범인이 그 사람이었을 리가 없어요. (geuttae beomini geu saramieosseul riga eopseoyo)	Không lý nào hung thủ lúc đó là người ấy.

Lưu ý: 갈 리가 없어요 nói về việc chưa xảy ra hoặc một khả năng nói chung, còn 갔을 리가 없어요 nói về một việc người khác cho là đã xảy ra. Hai câu này không thay cho nhau được.

Các cách dùng thường gặp

1. Phản bác điều vừa nghe

Ai đó báo một tin và bạn không tin: A: 지수 씨가 회사를 그만뒀대요. (jisu ssiga hoesareul geumandwotdaeyo, nghe nói Jisu nghỉ việc rồi). B: 그럴 리가 없어요. 어제도 같이 일했는데요. (geureol riga eopseoyo. eojedo gachi ilhaenneundeyo, làm gì có chuyện đó, hôm qua còn làm cùng nhau mà).

2. Câu ngắn 그럴 리가요

그럴 리가요 là cách nói rút gọn, bỏ 없어요 phía sau. Câu này mang sắc thái bất ngờ, đôi khi hơi bực. Có thể nói kèm tên việc: 설마, 그럴 리가요. (seolma, geureol rigayo, chẳng lẽ nào, làm gì có). Với bạn thân, dùng 그럴 리가. (geureol riga) hoặc 그럴 리가 없어. (geureol riga eopseo).

3. Câu hỏi tu từ 을 리가 있어요?

Đổi 없다 thành 있다 và đặt câu hỏi, nghĩa vẫn là phủ định: 그 비싼 가방을 나한테 줄 리가 있어요? (geu bissan gabangeul nahante jul riga isseoyo, đời nào người ta cho tôi cái túi đắt thế?). Dạng này nghe mạnh hơn, như đang hỏi vặn lại.

4. Tự trấn an bản thân

Người Hàn hay dùng mẫu này khi lo lắng và tự nhủ: 문을 안 잠갔을 리가 없어. 분명히 잠갔어. (muneul an jamgasseul riga eopseo. bunmyeonghi jamgasseo, không lý nào mình chưa khóa cửa, chắc chắn khóa rồi).

Phân biệt với các mẫu gần nghĩa

Mẫu	Nghĩa	Sắc thái	Ví dụ
(으)ㄹ 리가 없다	không lý nào	phủ định chắc chắn dựa trên lý lẽ, hay kèm ngạc nhiên	비가 올 리가 없어요. (biga ol riga eopseoyo)
지 않을 거예요	chắc là sẽ không	dự đoán bình thường, còn để ngỏ khả năng	비가 오지 않을 거예요. (biga oji aneul geoyeyo)
(으)ㄹ 수 없다	không thể	không làm được vì năng lực, điều kiện	오늘은 갈 수 없어요. (oneureun gal su eopseoyo)
(으)ㄹ 리가 만무하다	tuyệt đối không có lẽ	văn viết, trang trọng	그가 실패할 리가 만무하다. (geuga silpaehal riga manmuhada)

Câu 비가 오지 않을 거예요 là lời dự báo: nhìn trời và đoán. Câu 비가 올 리가 없어요 là lời khẳng định gần như chắc chắn, thường vì có lý do rõ (ví dụ đang mùa khô, dự báo nắng cả tuần). Nếu sau đó trời mưa thật, người nói câu thứ hai sẽ rất bất ngờ.

Với 수, người Việt dễ nhầm vì cả hai đều dịch là "không thể". Nhưng 갈 수 없어요 (gal su eopseoyo) nghĩa là tôi không đi được, còn 갈 리가 없어요 nghĩa là người đó chẳng đời nào đi. Mẫu 을 수 있다 được giải thích riêng ở bài (으)ㄹ 수 있다.

Gần nghĩa nhưng chiều ngược lại là (으)ㄹ 게 뻔하다: mẫu đó khẳng định một việc chắc chắn sẽ xảy ra, còn 을 리가 없다 khẳng định một việc chắc chắn không xảy ra.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng cho chính mình ở hiện tại: câu "tôi không lý nào đi" nghe lạ. Mẫu này thường nói về người khác, sự việc, hoặc việc của mình trong quá khứ. Muốn từ chối, nói 저는 안 갈 거예요. (jeoneun an gal geoyeyo).
• Quên 일 với danh từ: viết 학생 리가 없어요 là sai, phải là 학생일 리가 없어요.
• Thêm 을 sau gốc ㄹ: 만들을 리가 là sai, đúng là 만들 리가 없다.
• Bỏ quá khứ khi cần: muốn nói "không lý nào anh ấy đã đến" mà viết 왔을 리가 없어요 thì đúng, còn 올 리가 없어요 lại thành "không lý nào anh ấy sẽ đến".
• Dùng quá dày khi lịch sự: 을 리가 없다 phản bác khá mạnh. Với cấp trên, nên mềm hơn: 그럴 리가 없을 텐데요. (geureol riga eopseul tendeyo, chắc không có chuyện đó đâu ạ).

Mẹo nhớ

Nhớ chữ 리 là "lý" trong "lý lẽ". 을 리가 없다 là "không có lý" để việc đó xảy ra. Cách ghép giống hệt định ngữ tương lai (으)ㄹ, nên nếu đã chắc phần định ngữ 은/는/을 thì mẫu này gần như không có gì mới về cách chia.

Bài tập

Chia đúng dạng (으)ㄹ 리가 없다 cho phần trong ngoặc.

1. 그 식당이 이렇게 (비싸다) → ?
2. 선생님이 그 사실을 (모르다) → ?
3. 여름에 서울이 이렇게 (춥다) → ?
4. 그 사람이 벌써 (도착하다, quá khứ) → ?
5. 이게 (진짜) → ?
6. 아이가 이 노래를 (듣다, quá khứ) → ?

Đáp án:

1. 비쌀 리가 없어요 (bissal riga eopseoyo)
2. 모를 리가 없어요 (moreul riga eopseoyo)
3. 추울 리가 없어요 (chuul riga eopseoyo)
4. 도착했을 리가 없어요 (dochakhaesseul riga eopseoyo)
5. 진짜일 리가 없어요 (jinjjail riga eopseoyo)
6. 들었을 리가 없어요 (deureosseul riga eopseoyo)

Câu hỏi thường gặp

을 리가 없다 và 을 리 없다 có khác nhau không?

Không khác về nghĩa. Tiểu từ 가 có thể lược trong văn viết hoặc khi nói nhanh: 그럴 리 없어요 (geureol ri eopseoyo). Dạng đủ 리가 phổ biến hơn trong hội thoại.

Có dùng 을 리가 없다 với chủ ngữ ngôi thứ nhất được không?

Được khi nói về việc đã qua hoặc về điều không do mình quyết: 제가 그 약속을 잊었을 리가 없어요. (jega geu yaksogeul ijeosseul riga eopseoyo, không lý nào tôi lại quên lời hẹn đó). Với ý định của chính mình ở hiện tại thì dùng 안 ~(으)ㄹ 거예요 tự nhiên hơn.

그럴 리가요 có lịch sự không?

Có đuôi 요 nên dùng được với người lạ, đồng nghiệp. Tuy vậy nó vẫn là câu phản bác, nên giọng điệu quan trọng. Với cấp trên hoặc khách hàng, 그럴 리가 없을 텐데요 mềm hơn.

을 리가 없다 có hay xuất hiện trong TOPIK không?

Mẫu này thuộc nhóm ngữ pháp trung cấp, có thể gặp trong phần đọc hiểu và nghe TOPIK II. Hãy ôn kèm các mẫu phỏng đoán khác như (으)ㄹ 텐데, (으)ㄹ 테니까 để không nhầm sắc thái.