Ngữ pháp (으)ㄹ 뻔하다 trong tiếng Hàn: cách nói "suýt nữa thì"

V + (으)ㄹ 뻔했다 nghĩa là "suýt nữa thì, xém chút nữa": một việc đã đến rất gần nhưng rốt cuộc không xảy ra. Công thức: thân động từ có batchim thêm 을 뻔했어요, không batchim hoặc batchim ㄹ thêm ㄹ 뻔했어요. Ví dụ: 길에서 넘어질 뻔했어요. (gireseo neomeojil ppeonhaesseoyo, "Tôi suýt ngã ngoài đường"), 하마터면 늦을 뻔했어요. (hamateomyeon neujeul ppeonhaesseoyo, "Suýt nữa thì muộn").

Bảng công thức

Loại thân từ	Gắn	Ví dụ	Phiên âm	Nghĩa
Không batchim	ㄹ 뻔했다	놓칠 뻔했어요	nochil ppeonhaesseoyo	suýt lỡ (xe, chuyến bay)
Có batchim	을 뻔했다	늦을 뻔했어요	neujeul ppeonhaesseoyo	suýt muộn
Batchim ㄹ	giữ ㄹ, thêm 뻔했다	울 뻔했어요	ul ppeonhaesseoyo	suýt khóc
Bất quy tắc ㄷ	ㄷ → ㄹ + 을	못 들을 뻔했어요	mot deureul ppeonhaesseoyo	suýt không nghe được
하다	할 뻔했다	실수할 뻔했어요	silsuhal ppeonhaesseoyo	suýt mắc lỗi
Danh từ + 이/가 + 나다	날 뻔했다	사고가 날 뻔했어요	sagoga nal ppeonhaesseoyo	suýt xảy ra tai nạn

Phần (으)ㄹ chính là đuôi định ngữ tương lai, nên cách ghép giống hệt (으)ㄹ trong bài định ngữ (으)ㄴ, 는, (으)ㄹ. Batchim ㄹ không thêm 을: 살다 thành 살 뻔했어요, không phải 살을 뻔.

Vì sao (으)ㄹ 뻔하다 luôn ở quá khứ

Mẫu này kể lại một việc suýt xảy ra. Chỉ khi chuyện đã qua, người nói mới biết nó "suýt" xảy ra mà không xảy ra. Vì vậy dạng dùng thực tế gần như chỉ có 뻔했다 và các đuôi lịch sự của nó:

Mức lịch sự	Dạng	Ví dụ
Thân mật	뻔했어	나 진짜 죽을 뻔했어. na jinjja jugeul ppeonhaesseo (Tao suýt chết thật đấy.)
Lịch sự thường	뻔했어요	지갑을 잃어버릴 뻔했어요. jigabeul ireobeoril ppeonhaesseoyo (Tôi suýt mất ví.)
Trang trọng	뻔했습니다	비행기를 놓칠 뻔했습니다. bihaenggireul nochil ppeonhaetseumnida (Tôi suýt lỡ chuyến bay.)
Văn viết	뻔했다	차에 치일 뻔했다. cha-e chiil ppeonhaetda (Suýt bị xe đâm.)

Câu như 넘어질 뻔해요 ở hiện tại nghe sai với người Hàn. Muốn nói một việc có nguy cơ xảy ra trong tương lai, bạn dùng mẫu khác như (으)ㄹ 것 같다: 넘어질 것 같아요. (neomeojil geot gatayo, "Có vẻ sắp ngã"). Mẫu này có ở bài có lẽ, có vẻ 것 같다.

Ngoài đuôi câu, 뻔하다 còn đứng được làm định ngữ, vẫn ở quá khứ: 죽을 뻔한 적이 있어요. (jugeul ppeonhan jeogi isseoyo, "Tôi từng suýt chết").

Đi cùng trạng từ 하마터면

하마터면 (hamateomyeon) nghĩa là "suýt nữa thì, may mà không". Trạng từ này đứng đầu câu, báo trước rằng một chuyện xấu gần xảy ra, và hay đi chung với (으)ㄹ 뻔했다.

• 하마터면 큰일 날 뻔했어요. (hamateomyeon keunil nal ppeonhaesseoyo, "Suýt nữa thì có chuyện lớn").
• 하마터면 시험에 떨어질 뻔했어요. (hamateomyeon siheome tteoreojil ppeonhaesseoyo, "Suýt nữa thì trượt kỳ thi").
• 하마터면 휴대폰을 떨어뜨릴 뻔했어요. (hamateomyeon hyudaeponeul tteoreotteuril ppeonhaesseoyo, "Suýt nữa thì làm rơi điện thoại").

하마터면 chỉ dùng cho chuyện không mong muốn. Với chuyện tốt suýt đến (suýt thắng, suýt trúng giải), người Hàn vẫn dùng (으)ㄹ 뻔했다 nhưng bỏ 하마터면: 이길 뻔했는데 졌어요. (igil ppeonhaenneunde jyeosseoyo, "Suýt thắng mà lại thua"). Ngoài 뻔했다, 하마터면 còn đi được với 았/었을 거예요: 하마터면 지각했을 거예요. (hamateomyeon jigakhaesseul geoyeyo, "Suýt nữa thì đã đi muộn").

Cách nói phóng đại: 아/어서 죽을 뻔했어요

Trong hội thoại, người Hàn hay dùng 죽을 뻔했어요 để phóng đại cảm giác, giống "muốn chết luôn" trong tiếng Việt. Trước đó là tính từ hoặc động từ chia 아/어서 (hoặc 아/어):

• 배고파서 죽을 뻔했어요. (baegopaseo jugeul ppeonhaesseoyo, "Đói muốn xỉu").
• 너무 웃겨서 죽을 뻔했어요. (neomu utgyeoseo jugeul ppeonhaesseoyo, "Buồn cười muốn chết").
• 무서워서 죽을 뻔했어요. (museowoseo jugeul ppeonhaesseoyo, "Sợ chết khiếp").

Khi cần nói về cảm giác, bạn đi theo đường vòng này. Tính từ thường không gắn thẳng (으)ㄹ 뻔하다, nên câu như 비쌀 뻔했어요 nghe rất lạ.

Phân biệt (으)ㄹ 뻔하다 và (으)ㄹ 게 뻔하다

Hai mẫu chỉ cách nhau chữ 게 nhưng nghĩa khác hẳn. 뻔하다 đứng riêng là một tính từ nghĩa "rõ rành rành, ai cũng đoán được". Còn (으)ㄹ 게 뻔하다 là dạng rút gọn của (으)ㄹ 것이 뻔하다, nghĩa "rõ là sẽ".

	(으)ㄹ 뻔했다	(으)ㄹ 게 뻔하다
Nghĩa	suýt nữa thì	rõ là sẽ, chắc chắn sẽ
Thời	chỉ quá khứ	thường ở hiện tại, nói về tương lai
Việc có xảy ra không	không xảy ra	người nói đoán chắc sẽ xảy ra
Ví dụ	늦을 뻔했어요. neujeul ppeonhaesseoyo (Suýt muộn.)	지금 가면 늦을 게 뻔해요. jigeum gamyeon neujeul ge ppeonhaeyo (Giờ mà đi thì chắc chắn muộn.)

Thêm vài câu với nghĩa "rõ là": 퇴근 시간이라 길이 막힐 게 뻔해요. (toegeun siganira giri makil ge ppeonhaeyo, "Giờ tan tầm, kiểu gì đường cũng tắc"), 안 봐도 뻔해요. (an bwado ppeonhaeyo, "Không cần xem cũng biết"), 뻔한 거짓말 (ppeonhan geojinmal, "lời nói dối lộ liễu").

So với 거의

거의 (geoui) cũng dịch là "gần như", nhưng việc thường đã xảy ra phần lớn: 거의 다 왔어요. (geoui da wasseoyo, "Gần tới nơi rồi"). 거의 nói về mức độ đã đạt gần trọn. Với (으)ㄹ 뻔했다, sự việc hoàn toàn không xảy ra. Vì thế "tôi suýt ngã" nói tự nhiên nhất là 넘어질 뻔했어요.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Chia quá khứ cho động từ trước 뻔. Viết 넘어졌을 뻔했어요 là sai. Thời quá khứ chỉ nằm ở 뻔했어요, động từ phía trước để ở dạng (으)ㄹ.
2. Dùng ở hiện tại. 늦을 뻔해요 khi muốn nói "sắp muộn". Đổi sang 늦을 것 같아요 (neujeul geot gatayo).
3. Thêm 을 sau batchim ㄹ. 울을 뻔했어요, 만들을 뻔했어요 đều sai. Đúng là 울 뻔했어요, 만들 뻔했어요.
4. Nhầm với (으)ㄹ 게 뻔하다. Nghe 늦을 게 뻔해요 lại hiểu thành "suýt muộn". Có chữ 게 thì nghĩa là "rõ là sẽ".
5. Quên bất quy tắc. 듣다 thành 들을 뻔했어요, 걷다 thành 걸을 뻔했어요. Xem lại bảng ở bài 7 bất quy tắc tiếng Hàn.

Bài tập

Chia đúng dạng (으)ㄹ 뻔했어요 hoặc (으)ㄹ 게 뻔해요:

1. 버스를 (놓치다) → 하마터면 버스를 ____.
2. 계단에서 (넘어지다) → 계단에서 ____.
3. 열쇠를 (잃어버리다) → 열쇠를 ____.
4. 공부를 안 했으니까 시험을 (못 보다) → 시험을 ____.
5. 영화가 너무 슬퍼서 (울다) → ____.

Đáp án:

1. 하마터면 버스를 놓칠 뻔했어요. (hamateomyeon beoseureul nochil ppeonhaesseoyo, "Suýt nữa thì lỡ xe buýt").
2. 계단에서 넘어질 뻔했어요. (gyedaneseo neomeojil ppeonhaesseoyo, "Suýt ngã ở cầu thang").
3. 열쇠를 잃어버릴 뻔했어요. (yeolsoereul ireobeoril ppeonhaesseoyo, "Suýt làm mất chìa khoá").
4. 공부를 안 했으니까 시험을 못 볼 게 뻔해요. (gongbureul an haesseunikka siheomeul mot bol ge ppeonhaeyo, "Không học thì rõ là thi không tốt").
5. 영화가 너무 슬퍼서 울 뻔했어요. (yeonghwaga neomu seulpeoseo ul ppeonhaesseoyo, "Phim buồn quá, suýt khóc").

Câu hỏi thường gặp

Ngữ pháp tiếng Hàn "suýt nữa thì" là gì?

Là V + (으)ㄹ 뻔했다, thường đi với 하마터면 ở đầu câu: 하마터면 잊어버릴 뻔했어요. (hamateomyeon ijeobeoril ppeonhaesseoyo, "Suýt nữa thì quên mất").

Có nói (으)ㄹ 뻔할 거예요 được không?

Gần như không gặp trong tiếng Hàn chuẩn. Muốn nói về khả năng ở tương lai, dùng (으)ㄹ 것 같다 hoặc (으)ㄹ 수도 있다.

(으)ㄹ 뻔했다 có dùng cho việc tốt không?

Có, như 합격할 뻔했어요 (hapgyeokhal ppeonhaesseoyo, "suýt đỗ"). Câu kiểu này thường mang ý tiếc nuối, và không đi với 하마터면.

Mẫu này có trong TOPIK không?

Mẫu này thuộc nhóm ngữ pháp trung cấp, có thể gặp ở dạng câu chọn ngữ pháp thích hợp. Điểm hay bị hỏi là cặp 하마터면 … (으)ㄹ 뻔했다 và câu nhầm với (으)ㄹ 게 뻔하다. Mẫu nói mức độ (으)ㄹ 정도로 cũng hay ra cùng dạng, xem ở bài ngữ pháp (으)ㄹ 정도로.