Từ vựng mùi vị tiếng Hàn: cay, mặn, nhạt, ngọt và cách tả món

Vị trong tiếng Hàn là 맛 (mat). Sáu vị cơ bản bạn cần thuộc trước là 맵다 (maepda, cay), 짜다 (jjada, mặn), 싱겁다 (singgeopda, nhạt), 달다 (dalda, ngọt), 시다 (sida, chua) và 쓰다 (sseuda, đắng). Khi nói chuyện, bạn chia sang đuôi 아요/어요: 매워요 (maewoyo, cay quá), 짜요 (jjayo, mặn). Muốn nhờ quán nấu bớt cay, hãy nói 덜 맵게 해 주세요. (deol maepge hae juseyo, làm bớt cay giúp tôi). Bài dưới có bảng vị, từ tả độ giòn, dai, mềm, cách chia những tính từ hay bị chia sai và các câu dùng được ngay trong quán.

Nếu bạn cần tên món ăn, đồ uống, hãy xem bài từ vựng tiếng Hàn đồ ăn. Bài này tập trung vào việc tả món đó có vị gì, ăn vào thấy thế nào.

Bảng vị cơ bản trong tiếng Hàn

Cột "Dạng nói" là đuôi 아요/어요, dạng bạn sẽ dùng nhiều nhất khi nói với người lạ hoặc nhân viên quán.

Từ gốc	Phiên âm	Nghĩa	Dạng nói
달다	dalda	ngọt	달아요 (darayo)
짜다	jjada	mặn	짜요 (jjayo)
맵다	maepda	cay	매워요 (maewoyo)
시다	sida	chua	셔요 (syeoyo)
쓰다	sseuda	đắng	써요 (sseoyo)
싱겁다	singgeopda	nhạt (thiếu muối)	싱거워요 (singgeowoyo)
고소하다	gosohada	bùi, thơm béo (mè, đậu, dầu mè)	고소해요 (gosohaeyo)
느끼하다	neukkihada	ngấy, béo quá	느끼해요 (neukkihaeyo)
담백하다	dambaekhada	thanh, nhẹ, ít dầu mỡ	담백해요 (dambaekhaeyo)
떫다	tteolda	chát (hồng xanh, chè đặc)	떫어요 (tteolbeoyo)
비리다	birida	tanh (cá, hải sản)	비려요 (biryeoyo)

Tên gọi của từng vị (danh từ) ghép tính từ với 맛: 단맛 (danmat, vị ngọt), 짠맛 (jjanmat, vị mặn), 매운맛 (maeunmat, vị cay), 신맛 (sinmat, vị chua), 쓴맛 (sseunmat, vị đắng). Trên menu và bao bì mì gói, bạn sẽ gặp 순한맛 (sunhanmat, vị nhẹ, ít cay) đứng cạnh 매운맛 để khách chọn.

Từ tả vị "vừa vừa", nghe tự nhiên hơn

Người Hàn hay dùng các từ dưới đây khi khen hoặc tả món. Chúng mang sắc thái dễ chịu, khác với 맵다, 짜다 thường dùng khi chê.

Từ	Phiên âm	Nghĩa	Hay dùng cho
달콤하다	dalkomhada	ngọt ngào, ngọt dễ chịu	bánh, kem, trái cây
달달하다	daldalhada	ngọt ngọt (khẩu ngữ)	cà phê sữa, đồ ăn vặt
짭짤하다	jjapjjalhada	mặn mặn, đậm vừa	đồ nhậu, khoai tây chiên
매콤하다	maekomhada	cay cay, cay nhẹ	gà rán sốt, mì xào
얼큰하다	eolkeunhada	cay nồng, nóng người	canh, lẩu
새콤하다	saekomhada	chua nhẹ, chua thanh	nộm, nước sốt
새콤달콤하다	saekomdalkomhada	chua ngọt	món trộn, kẹo
상큼하다	sangkeumhada	tươi mát, thơm thanh	nước chanh, salad
씁쓸하다	sseupsseulhada	đăng đắng	rau đắng, cà phê đen
시원하다	siwonhada	mát; với canh nóng: "đã", ngọt nước	canh giải rượu, nước dùng

Từ đáng chú ý nhất là 시원하다. Người Hàn húp một ngụm canh nóng hổi rồi nói 국물이 시원해요. (gungmuri siwonhaeyo). Câu này có nghĩa nước dùng thanh, ngọt, ăn vào thấy khoan khoái, không liên quan đến nhiệt độ.

Một từ nữa hay gặp trong bình luận đồ ăn là 감칠맛 (gamchilmat), chỉ vị đậm đà, ngon ngọt khiến ăn mãi không chán, gần với vị umami.

Từ tả kết cấu: giòn, dai, mềm

Khen một món không chỉ ở vị. Người Hàn rất hay khen độ giòn của gà rán hay độ dai của bánh gạo.

Từ	Phiên âm	Nghĩa	Ví dụ món
바삭하다	basakhada	giòn rụm	gà rán, bánh xèo hải sản
아삭하다	asakhada	giòn sần sật (rau, quả tươi)	kim chi mới muối, dưa chuột
쫄깃하다	jjolgithada	dai ngon, dẻo dai	tteokbokki, mì lạnh
부드럽다	budeureopda	mềm, mịn	trứng hấp, đậu phụ non
촉촉하다	chokchokhada	mềm ẩm, không khô	bánh bông lan
퍽퍽하다	peokpeokhada	khô, bở, nghẹn	ức gà, khoai lang
질기다	jilgida	dai, khó nhai	thịt bò nấu chưa kỹ
딱딱하다	ttakttakhada	cứng	bánh mì để lâu
기름지다	gireumjida	nhiều dầu mỡ	thịt ba chỉ, đồ chiên
뜨겁다	tteugeopda	nóng (nhiệt độ)	canh vừa bưng ra
차갑다	chagapda	lạnh	mì lạnh, nước đá

Cách chia: những từ hay bị chia sai

Phần lớn từ chỉ vị là tính từ, nên chia như động từ. Ba nhóm sau làm người mới học dễ sai.

Bất quy tắc ㅂ: 맵다, 싱겁다, 뜨겁다, 부드럽다

Khi gặp đuôi bắt đầu bằng nguyên âm, ㅂ biến thành 우 rồi ghép với 어 thành 워.

Từ gốc	Đuôi 아요/어요	Định ngữ (+ danh từ)	Nghĩa
맵다	매워요	매운 음식	món cay
싱겁다	싱거워요	싱거운 국	canh nhạt
뜨겁다	뜨거워요	뜨거운 물	nước nóng
차갑다	차가워요	차가운 맥주	bia lạnh
부드럽다	부드러워요	부드러운 빵	bánh mì mềm

Rơi 으: 쓰다, và 시다 ghép thành 셔요

쓰다 mất 으 khi gặp 어: 써요 (sseoyo). 시다 ghép 시 + 어 thành 셔요 (syeoyo). Khi nói nhanh, nhiều người Hàn nói 시어요 hoặc dùng 새콤해요 cho dễ nghe hơn.

Rơi ㄹ ở định ngữ: 달다

달다 chia 달아요 (darayo), nhưng khi đứng trước danh từ thì ㄹ rơi mất: 단 음식 (dan eumsik, đồ ngọt), không viết 달은 음식. Tương tự 짠 음식 (đồ mặn), 신 김치 (kim chi chua), 쓴 약 (thuốc đắng).

Muốn ôn kỹ hơn cách chia định ngữ và các cặp tính từ trái nghĩa, xem bài 100 tính từ tiếng Hàn thông dụng.

Nói mức độ: hơi, rất, không hề

Câu	Phiên âm	Nghĩa
좀 짜요.	jom jjayo	Hơi mặn.
너무 매워요.	neomu maewoyo	Cay quá.
진짜 달아요.	jinjja darayo	Ngọt thật sự.
하나도 안 매워요.	hanado an maewoyo	Không cay chút nào.
생각보다 싱거워요.	saenggakboda singgeowoyo	Nhạt hơn tôi tưởng.
간이 딱 맞아요.	gani ttak majayo	Nêm vừa miệng.
간이 세요.	gani seyo	Nêm đậm quá (mặn quá).

간 (gan) là độ nêm nếm, chủ yếu nói về độ mặn. Câu 간이 딱 맞아요 là lời khen rất tự nhiên dành cho người nấu.

Câu khen món ăn

Câu	Phiên âm	Nghĩa
정말 맛있어요!	jeongmal masisseoyo	Ngon thật đấy!
입에 맞아요.	ibe majayo	Hợp khẩu vị tôi.
국물이 진해요.	gungmuri jinhaeyo	Nước dùng đậm đà.
고기가 정말 부드러워요.	gogiga jeongmal budeureowoyo	Thịt mềm quá.
겉은 바삭하고 속은 촉촉해요.	geoteun basakhago sogeun chokchokhaeyo	Ngoài giòn, trong mềm ẩm.
또 먹고 싶어요.	tto meokgo sipeoyo	Muốn ăn nữa.
잘 먹었습니다.	jal meogeotseumnida	Cảm ơn vì bữa ăn (nói sau khi ăn).

Cách nói "ngon", "không ngon" và cách đọc 맛있어요 cho chuẩn đã có ở bài ngon tiếng Hàn là gì, bạn có thể đọc thêm nếu hay bị người Hàn sửa phát âm từ này.

Câu gọi món: bớt cay, bớt mặn, hỏi độ cay

Quán Hàn thường nêm khá đậm. Mấy câu dưới giúp bạn hỏi trước và dặn bếp.

Câu	Phiên âm	Nghĩa
이거 많이 매워요?	igeo mani maewoyo	Món này cay lắm không?
덜 맵게 해 주세요.	deol maepge hae juseyo	Làm bớt cay giúp tôi.
안 맵게 해 주세요.	an maepge hae juseyo	Làm không cay giúp tôi.
맵기 조절이 돼요?	maepgi jojeori dwaeyo	Có chỉnh được độ cay không?
순한맛으로 주세요.	sunhanmaseuro juseyo	Cho tôi loại vị nhẹ.
덜 짜게 해 주세요.	deol jjage hae juseyo	Nấu bớt mặn giúp tôi.
양파는 빼 주세요.	yangpaneun ppae juseyo	Đừng cho hành tây.
소금 좀 주세요.	sogeum jom juseyo	Cho tôi xin chút muối.

Mẫu chung là tính từ + 게 해 주세요 (làm cho món thành ra thế nào). 덜 (deol) nghĩa là "bớt, kém hơn", đặt ngay trước tính từ. Bạn có thể thay bằng 더 (deo, thêm): 더 맵게 해 주세요. (làm cay hơn). Từ vựng về bếp, gia vị và động từ nấu nướng có trong bài từ vựng nhà bếp tiếng Hàn.

Hội thoại ngắn trong quán

Người nói	Câu	Nghĩa
Khách	사장님, 이 찌개 많이 매워요?	Anh chủ ơi, món canh hầm này cay lắm không?
Chủ quán	좀 매워요. 덜 맵게 해 드릴까요?	Hơi cay. Tôi làm bớt cay cho nhé?
Khách	네, 덜 맵게 해 주세요.	Vâng, làm bớt cay giúp tôi.
Chủ quán	맛이 어때요?	Vị thế nào?
Khách	간이 딱 맞아요. 국물이 시원해요.	Vừa miệng lắm. Nước dùng đã thật.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 맛없어요 để nói "nhạt". Món thiếu muối là 싱거워요. Câu 맛없어요 nghĩa là "dở", nói ra trước mặt người nấu rất mất lòng.
• Nhầm cay với nóng. Tiếng Anh dùng "hot" cho cả hai, nhưng tiếng Hàn tách rõ: 매워요 là cay, 뜨거워요 là nóng.
• Hiểu 시원하다 theo nghĩa "mát" khi ăn canh. Với nước dùng nóng, đây là lời khen vị thanh, khoan khoái.
• Chia 맵다 thành 맵어요. Đây là bất quy tắc ㅂ, phải là 매워요.
• Nói 달은 케이크. Định ngữ của 달다 là 단: 단 케이크.
• Nhầm 쓰다 "đắng" với 쓰다 "viết, dùng". Hai từ viết giống nhau, ngữ cảnh món ăn sẽ cho bạn biết đang nói về vị đắng.

Mẹo nhớ nhanh

• Nhóm "chê": 맵다, 짜다, 싱겁다, 느끼하다, 비리다.
• Nhóm "khen": 고소하다, 담백하다, 시원하다, 바삭하다, 쫄깃하다, 간이 맞다.
• Nhóm láy chỉ mức vừa phải có âm lặp: 짭짤, 달달, 매콤, 새콤. Gặp từ có âm lặp, bạn có thể đoán là vị nhẹ, dễ chịu.

Câu hỏi thường gặp

"Cay" tiếng Hàn là gì?

Cay là 맵다 (maepda), khi nói chia 매워요 (maewoyo). Cay nhẹ là 매콤해요, cay nồng của canh là 얼큰해요.

"Ngon" tiếng Hàn nói thế nào?

Ngon là 맛있어요 (masisseoyo), dở là 맛없어요 (madeopseoyo). Muốn khen cụ thể hơn, bạn ghép thêm từ chỉ vị hoặc kết cấu như 고소하고 맛있어요 (bùi và ngon).

Vị giác tiếng Hàn là gì?

Vị giác là 미각 (migak). Khẩu vị, sở thích ăn uống là 입맛 (immat), ví dụ 입맛에 맞아요 (hợp khẩu vị).

Nói "tôi không ăn cay được" thế nào?

Bạn nói 저는 매운 거 못 먹어요. (jeoneun maeun geo mot meogeoyo). Nếu ăn được một chút thì nói 조금 매운 건 괜찮아요. (hơi cay thì được).