Từ vựng tiếng Hàn chủ đề nhà bếp và nấu ăn

Nhà bếp trong tiếng Hàn là 부엌 (bueok) trong gia đình, hoặc 주방 (jubang) ở nhà hàng. Nấu ăn là 요리하다 (yorihada). Ba gia vị nền của món Hàn là 간장 (ganjang, nước tương), 된장 (doenjang, tương đậu) và 고추장 (gochujang, tương ớt). Bài này gồm bảng dụng cụ bếp, gia vị, các động từ sơ chế và nấu kèm dạng 해요, đơn vị đo trong công thức, và một công thức mẫu đọc từng câu.

Dụng cụ nhà bếp tiếng Hàn

Nồi, chảo, dao thớt

Chữ Hàn	Phiên âm	Nghĩa
냄비	naembi	nồi
프라이팬	peuraipaen	chảo
뚝배기	ttukbaegi	nồi đất nhỏ (nấu canh, hầm)
칼	kal	dao
도마	doma	thớt
가위	gawi	kéo (người Hàn cắt thịt nướng, mì lạnh bằng kéo)
국자	gukja	muôi múc canh
뒤집개	dwijipgae	xẻng lật
주걱	jugeok	muôi xới cơm
집게	jipge	kẹp gắp
강판	gangpan	bàn mài, bàn nạo
채반	chaeban	rổ, rá
볼	bol	tô trộn

Thiết bị điện và đồ lặt vặt

Chữ Hàn	Phiên âm	Nghĩa
가스레인지	gaseureinji	bếp ga
인덕션	indeoksyeon	bếp từ
전자레인지	jeonjareinji	lò vi sóng
오븐	obeun	lò nướng
밥솥	bapsot	nồi cơm điện
냉장고	naengjanggo	tủ lạnh
냉동실	naengdongsil	ngăn đá
믹서기	mikseogi	máy xay sinh tố
행주	haengju	khăn lau bếp
수세미	susemi	miếng rửa bát
앞치마	apchima	tạp dề
계량컵	gyeryangkeop	cốc đong
계량스푼	gyeryangseupun	thìa đong

Bát đĩa, thìa đũa

Chữ Hàn	Phiên âm	Nghĩa
그릇	geureut	bát, đồ đựng nói chung
접시	jeopsi	đĩa
숟가락	sutgarak	thìa
젓가락	jeotgarak	đũa
수저	sujeo	bộ thìa đũa
컵	keop	cốc

숟가락 và 젓가락 khác nhau đúng một chữ đầu nên rất dễ lẫn. Mẹo nhớ theo gốc từ: 숟 đến từ 술 (thìa), còn 젓 đến từ 저 (đũa, gốc Hán 箸). Người Hàn dùng thìa để ăn cơm và canh, đũa để gắp món phụ, nên trên bàn luôn có đủ cả hai.

Gia vị tiếng Hàn

Gia vị nói chung là 양념 (yangnyeom). Chữ này còn chỉ hỗn hợp sốt trộn sẵn để ướp hoặc rưới lên món, như trong 양념치킨 (yangnyeom chikin, gà rán sốt cay ngọt).

Ba loại tương và các loại nước tương

Chữ Hàn	Phiên âm	Nghĩa	Dùng để
고추장	gochujang	tương ớt Hàn (sệt, cay ngọt)	trộn cơm, xào, làm sốt tteokbokki
된장	doenjang	tương đậu nành lên men	nấu canh, nấu lẩu đậu tương
쌈장	ssamjang	tương chấm (pha từ 된장 và 고추장)	chấm rau, cuốn thịt nướng
간장	ganjang	nước tương	nêm, ướp, chấm
진간장	jinganjang	nước tương đậm màu	kho, xào, ướp thịt
국간장	gukganjang	nước tương màu nhạt, mặn hơn	nêm canh

Công thức món canh hay ghi 국간장, món kho hay ghi 진간장. Nếu chỉ có một loại, bạn vẫn nấu được, nhưng nên giảm lượng khi thay 국간장 bằng loại khác vì độ mặn khác nhau.

Gia vị khô, dầu và gia vị tươi

Chữ Hàn	Phiên âm	Nghĩa
소금	sogeum	muối
설탕	seoltang	đường
고춧가루	gochutgaru	ớt bột Hàn
후추	huchu	hạt tiêu
깨	kkae	vừng
참기름	chamgireum	dầu vừng
들기름	deulgireum	dầu tía tô
식용유	sigyongnyu	dầu ăn
식초	sikcho	giấm
물엿	mullyeot	mạch nha lỏng
올리고당	olligodang	siro đường oligo (thay mạch nha)
맛술	matsul	rượu nấu ăn
멸치액젓	myeolchi aekjeot	nước mắm cá cơm
새우젓	saeujeot	mắm tép
마늘	maneul	tỏi
다진 마늘	dajin maneul	tỏi băm
생강	saenggang	gừng
대파	daepa	hành boa rô, hành to
양파	yangpa	hành tây
육수	yuksu	nước dùng

Phân biệt ba chữ có 고추: 고추 (gochu) là quả ớt tươi, 고춧가루 là ớt bột, 고추장 là tương ớt. Tên các loại rau và củ khác có ở bài từ vựng rau củ trái cây tiếng Hàn.

Động từ sơ chế nguyên liệu

Cột thứ ba là dạng đuôi 아요/어요, dạng bạn sẽ nghe và nói nhiều nhất trong bếp.

Động từ	Phiên âm	Dạng 해요	Nghĩa
씻다	ssitda	씻어요	rửa
다듬다	dadeumda	다듬어요	nhặt, sửa (rau)
깎다	kkakda	깎아요	gọt
껍질을 벗기다	kkeopjireul beotgida	껍질을 벗겨요	bóc vỏ
썰다	sseolda	썰어요	thái
자르다	jareuda	잘라요	cắt
다지다	dajida	다져요	băm
불리다	bullida	불려요	ngâm cho nở
섞다	seokda	섞어요	trộn đều
재우다	jaeuda	재워요	ướp

썰다 là thái bằng dao trên thớt, như 양파를 썰어요 (thái hành tây). 자르다 rộng hơn, cắt bằng dao hoặc kéo, như 고기를 가위로 잘라요 (cắt thịt bằng kéo). Chú ý 자르다 chia bất quy tắc 르: thành 잘라요, không phải 자르어요.

Động từ nấu: luộc, xào, chiên, hấp

Động từ	Phiên âm	Dạng 해요	Nghĩa
끓이다	kkeurida	끓여요	đun sôi, nấu (canh, mì)
삶다	samda	삶아요	luộc chín (trứng, thịt, mì sợi)
데치다	dechida	데쳐요	chần qua nước sôi
볶다	bokda	볶아요	xào
굽다	gupda	구워요	nướng, áp chảo
튀기다	twigida	튀겨요	chiên ngập dầu
부치다	buchida	부쳐요	rán (bánh xèo Hàn, trứng)
찌다	jjida	쪄요	hấp
조리다	jorida	조려요	kho, rim
무치다	muchida	무쳐요	trộn gia vị (rau, nộm)
비비다	bibida	비벼요	trộn (cơm, mì)
넣다	neota	넣어요	cho vào
붓다	butda	부어요	đổ (nước) vào
뿌리다	ppurida	뿌려요	rắc
식히다	sikida	식혀요	để nguội

Ba động từ dễ nhầm nhất là 끓이다, 삶다, 데치다. 끓이다 là đun cho sôi, dùng cho món có nước như canh, lẩu, mì gói: 라면을 끓여요. 삶다 là luộc cho chín rồi vớt ra: 계란을 삶아요. 데치다 là chần sơ vài chục giây, thường cho rau: 시금치를 데쳐요 (chần rau chân vịt).

Ba động từ bất quy tắc trong bảng cần nhớ riêng: 굽다 thành 구워요, 붓다 thành 부어요, 자르다 thành 잘라요. Người mới hay chia sai thành 굽어요, 붓어요.

Lửa, nêm nếm và độ chín

Từ	Phiên âm	Nghĩa
센 불	sen bul	lửa lớn
중불	jungbul	lửa vừa
약불	yakbul	lửa nhỏ
불을 줄이다	bureul jurida	hạ lửa
불을 끄다	bureul kkeuda	tắt bếp
기름을 두르다	gireumeul dureuda	láng dầu vào chảo
간을 보다	ganeul boda	nếm thử
간을 맞추다	ganeul matchuda	nêm cho vừa
익다	ikda	chín
싱겁다	singgeopda	nhạt
짜다	jjada	mặn

Đơn vị đo trong công thức món Hàn

Từ	Phiên âm	Nghĩa
큰술	keunsul	thìa canh (khoảng 15 ml)
작은술	jageunsul	thìa cà phê (khoảng 5 ml)
컵	keop	cốc (công thức Hàn thường tính 200 ml)
한 줌	han jum	một nắm
약간	yakgan	một chút
적당량	jeokdangnyang	lượng vừa đủ
한 꼬집	han kkojip	một nhúm
모	mo	bìa (đậu phụ): 두부 반 모 nửa bìa đậu
쪽	jjok	tép (tỏi): 마늘 두 쪽 hai tép tỏi
대	dae	cây, nhánh (hành): 대파 한 대 một cây hành

Công thức trên mạng đôi khi viết tắt T cho 큰술 và t cho 작은술. Đầu công thức thường có 재료 (jaeryo, nguyên liệu), 양념장 (yangnyeomjang, sốt trộn), 만드는 법 (mandeuneun beop, cách làm) và số người ăn như 2인분 (i inbun, phần cho 2 người).

Đọc thử một công thức: canh kim chi

Dưới đây là một công thức canh kim chi (김치찌개, gimchi jjigae) tự viết theo cách người Hàn ghi trên mạng. Đọc từng câu để thấy các động từ ở trên ghép lại thế nào.

재료 (2인분): 김치 한 컵, 돼지고기 150그램, 두부 반 모, 대파 한 대, 물 두 컵, 고춧가루 한 큰술.

Bước	Câu	Phiên âm	Nghĩa
1	돼지고기와 김치를 한입 크기로 썰어 주세요.	Dwaejigogiwa gimchireul hanip keugiro sseoreo juseyo.	Thái thịt lợn và kim chi miếng vừa ăn.
2	냄비에 기름을 두르고 고기를 볶아 주세요.	Naembie gireumeul dureugo gogireul bokka juseyo.	Láng dầu vào nồi rồi xào thịt.
3	고기가 익으면 김치와 고춧가루를 넣고 같이 볶아요.	Gogiga igeumyeon gimchiwa gochutgarureul neoko gachi bokkayo.	Thịt chín thì cho kim chi và ớt bột vào xào cùng.
4	물을 붓고 센 불에서 끓여 주세요.	Mureul butgo sen bureseo kkeuryeo juseyo.	Đổ nước vào, đun lửa lớn.
5	끓기 시작하면 중불로 줄이고 10분 더 끓여요.	Kkeulki sijakamyeon jungbullo jurigo sip bun deo kkeuryeoyo.	Khi bắt đầu sôi thì hạ lửa vừa, nấu thêm 10 phút.
6	두부와 대파를 넣고 간을 봐요.	Dubuwa daepareul neoko ganeul bwayo.	Cho đậu phụ và hành vào rồi nếm thử.
7	싱거우면 소금으로 간을 맞춰 주세요.	Singgeoumyeon sogeumeuro ganeul matchwo juseyo.	Nếu nhạt thì nêm thêm muối.

Công thức tiếng Hàn chủ yếu dùng ba mẫu. Đuôi 아/어 주세요 để chỉ dẫn lịch sự, xem thêm ở bài ngữ pháp 아/어 주다. Đuôi 고 nối hai bước liên tiếp, như 두르고, 붓고, giải thích ở bài nối câu bằng 고. Đuôi 으면/면 cho điều kiện, như 익으면 (khi chín), 싱거우면 (nếu nhạt). Một số trang công thức viết đuôi trang trọng 볶아 줍니다 hoặc đuôi gốc 볶는다, nghĩa vẫn như nhau.

Câu dùng trong bếp

Câu	Phiên âm	Nghĩa
이거 어떻게 썰어요?	Igeo eotteoke sseoreoyo?	Cái này thái thế nào?
불 좀 줄여 주세요.	Bul jom juryeo juseyo.	Hạ lửa giúp tôi.
간 좀 봐 주세요.	Gan jom bwa juseyo.	Nếm thử giúp tôi.
좀 싱거워요.	Jom singgeowoyo.	Hơi nhạt.
너무 짜요.	Neomu jjayo.	Mặn quá.
참기름 어디 있어요?	Chamgireum eodi isseoyo?	Dầu vừng ở đâu?
다 익었어요.	Da igeosseoyo.	Chín hết rồi.

Nếu bạn làm thêm ở quán Hàn, câu giao tiếp với chủ quán và khách có ở bài tiếng Hàn quán ăn cho người làm thêm. Tên các món Hàn để đọc thực đơn có ở bài từ vựng tiếng Hàn đồ ăn.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 요리하다 cho mọi việc nấu. 요리하다 là nấu ăn nói chung. Nấu cơm là 밥을 하다 hoặc 밥을 짓다, nấu canh là 국을 끓이다.
• Chia 굽다 thành 굽어요. Đúng là 구워요. Tương tự 싱겁다 thành 싱거워요.
• Đọc 볶다 theo chữ. Phát âm thật là [복따], đuôi 볶아요 đọc [보까요].
• Nhầm 튀기다 với 부치다. 튀기다 là chiên ngập dầu như gà rán. 부치다 là rán mỏng với ít dầu, dùng cho bánh 전 và trứng.
• Đọc 식용유 thành sik-yong-yu. Từ này có âm ㄴ chen vào, đọc gần như [시굥뉴].

Câu hỏi thường gặp

Nhà bếp tiếng Hàn là gì?

Bếp trong nhà là 부엌 (bueok), bếp nhà hàng là 주방 (jubang). Người nấu bếp ở nhà hàng là 요리사 (yorisa), trưởng bếp là 주방장 (jubangjang).

Gochujang, doenjang và ganjang khác nhau thế nào?

고추장 là tương ớt sệt, cay ngọt. 된장 là tương đậu nành lên men, mặn, dùng nấu canh. 간장 là nước tương dạng lỏng.

1 큰술 là bao nhiêu?

큰술 là thìa canh, khoảng 15 ml. 작은술 là thìa cà phê, khoảng 5 ml.

Nấu ăn tiếng Hàn là gì?

Động từ chung là 요리하다, danh từ 요리 vừa là việc nấu vừa là món ăn nấu ra, việc nấu nướng hằng ngày trong gia đình còn gọi là 밥하다 (bapada).