Côn trùng tiếng Hàn: tên gọi, muỗi 모기 và câu ở hiệu thuốc

Côn trùng trong tiếng Hàn là 곤충 (gonchung), nhưng trong đời sống người Hàn gọi chung các loài bò, bay nhỏ là 벌레 (beolle). Muỗi là 모기 (mogi), gián là 바퀴벌레 (bakwibeolle), ong là 벌 (beol). Bình xịt diệt côn trùng gọi là 살충제 (salchungje), còn thuốc xịt chống muỗi lên da là 모기 기피제 (mogi gipije). Bị muỗi đốt, bạn nói 모기한테 물렸어요 (mogihante mullyeosseoyo). Bài dưới có bảng tên côn trùng bằng Hangul theo nhóm, câu tả vết đốt, tên sản phẩm và câu dùng ở hiệu thuốc.

벌레 và 곤충 khác nhau thế nào?

곤충 (gonchung) là từ Hán Hàn đọc theo âm 昆蟲, gặp trong sách sinh học, bảo tàng, phim tài liệu. 벌레 (beolle) là từ thuần Hàn, nghĩa rộng hơn: gián, nhện, sâu, rết đều gọi được là 벌레. Thấy con gì lạ trong phòng, câu tự nhiên nhất là 여기 벌레 있어요! (yeogi beolle isseoyo!, Ở đây có con bọ!)

Chú ý cách đọc: 벌레 có hai phụ âm ㄹ gặp nhau nên đọc là beolle, lưỡi chạm nhẹ hai lần. Để đếm côn trùng, người Hàn dùng lượng từ 마리 (mari): 모기 한 마리 (mogi han mari, một con muỗi), 개미 두 마리 (gaemi du mari, hai con kiến). Tên và tiếng kêu các con vật khác có trong bài từ vựng tiếng Hàn chủ đề con vật.

Bảng tên côn trùng tiếng Hàn

Côn trùng gây hại trong nhà

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
모기	mogi	muỗi
바퀴벌레	bakwibeolle	gián
파리	pari	ruồi
날파리	nalpari	ruồi nhỏ, muỗi mắt bay quanh bếp
초파리	chopari	ruồi giấm quanh trái cây, thùng rác
개미	gaemi	kiến
흰개미	huingaemi	mối
진드기	jindeugi	mạt, ve (trong chăn đệm, ngoài bụi cỏ)
벼룩	byeoruk	bọ chét
빈대	bindae	rệp giường
좀벌레	jombeolle	nhậy bạc, mọt giấy
하루살이	harusari	con phù du

Côn trùng có thể đốt, cắn gây nguy hiểm

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
벌	beol	ong nói chung
말벌	malbeol	ong bắp cày, ong vò vẽ lớn
꿀벌	kkulbeol	ong mật
지네	jine	con rết
거미	geomi	con nhện
송충이	songchungi	sâu róm (sâu thông)
애벌레	aebeolle	ấu trùng, con sâu

Côn trùng thường gặp ngoài trời

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
나비	nabi	bướm
나방	nabang	bướm đêm, ngài
잠자리	jamjari	chuồn chuồn
매미	maemi	ve sầu
메뚜기	mettugi	châu chấu
귀뚜라미	gwitturami	dế
무당벌레	mudangbeolle	bọ rùa
사마귀	samagwi	bọ ngựa (cũng có nghĩa mụn cóc)
사슴벌레	saseumbeolle	bọ kìm
장수풍뎅이	jangsupungdengi	bọ hung có sừng

Nhiều tên kết thúc bằng 벌레: 바퀴벌레, 무당벌레, 사슴벌레, 좀벌레. Gặp một từ mới có đuôi này, bạn đoán được ngay đó là một loại bọ. Người Hàn cũng hay rút gọn gián thành 바퀴 (bakwi), nhưng 바퀴 còn nghĩa là bánh xe, nên khi hỏi mua thuốc cứ nói đủ 바퀴벌레.

Bị muỗi đốt, ong chích nói thế nào?

Tiếng Hàn dùng 물리다 (mullida, bị cắn) cho muỗi, kiến, rết, nhện, và dùng 쏘이다 (ssoida, bị chích) cho ong. Điểm này khác tiếng Nhật: muỗi trong tiếng Hàn cũng “cắn”. Người nói là nạn nhân nên dùng thể bị động 물렸어요, 쏘였어요.

• 모기한테 많이 물렸어요. (mogihante mani mullyeosseoyo): Tôi bị muỗi đốt nhiều.
• 벌에 쏘였어요. (beore ssoyeosseoyo): Tôi bị ong chích.
• 지네한테 물렸어요. (jinehante mullyeosseoyo): Tôi bị rết cắn.
• 뭐에 물렸는지 모르겠어요. (mwoe mullyeonneunji moreugesseoyo): Tôi không biết mình bị con gì cắn.

Sau đó tả vết đốt:

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
가려워요	garyeowoyo	ngứa
너무 가려워요	neomu garyeowoyo	ngứa quá
부었어요	bueosseoyo	bị sưng
빨갛게 됐어요	ppalgake dwaesseoyo	bị đỏ lên
따끔거려요	ttakkeumgeoryeoyo	đau rát, châm chích
물집이 생겼어요	muljibi saenggyeosseoyo	bị phồng rộp
두드러기가 났어요	dudeureogiga nasseoyo	bị nổi mề đay

Bị ong chích rồi khó thở, chóng mặt, nổi mẩn toàn thân là trường hợp khẩn cấp, cần gọi 119 (cấp cứu ở Hàn) thay vì đi hiệu thuốc. Câu cần nói: 벌에 쏘였는데 숨쉬기가 힘들어요. (beore ssoyeonneunde sumswigiga himdeureoyo, Tôi bị ong chích và khó thở.) Từ vựng khoa khám và triệu chứng khác có trong bài từ vựng tiếng Hàn ở bệnh viện.

Tên sản phẩm diệt và chống côn trùng

Bình xịt, nhang muỗi, bẫy gián thường bán ở siêu thị 마트 (mateu) và cửa hàng tiện lợi 편의점 (pyeonuijeom), nhiều nhất vào mùa hè. Thuốc bôi vết đốt thì mua ở hiệu thuốc 약국 (yakguk). Bảng dưới là chữ bạn sẽ thấy trên bao bì.

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa, dùng khi nào
살충제	salchungje	thuốc diệt côn trùng nói chung, thường là bình xịt
모기약	mogiyak	thuốc muỗi (có thể là bình xịt hoặc thuốc bôi, cần hỏi rõ)
모기 기피제	mogi gipije	thuốc xịt, bôi chống muỗi lên da, quần áo
모기향	mogihyang	nhang muỗi
전자 모기향	jeonja mogihyang	máy đuổi muỗi cắm điện
바퀴벌레약	bakwibeolleyak	thuốc trị gián
짜는 겔 타입	jjaneun gel taip	dạng gel bóp ra góc tủ, khe bếp
트랩	teuraep	bẫy, hộp mồi
훈증제	hunjeungje	thuốc xông khói cả phòng
끈끈이	kkeunkkeuni	tấm keo dính bẫy côn trùng
진드기 스프레이	jindeugi seupeurei	bình xịt mạt cho chăn đệm

Phân biệt hai nhóm: 살충제 (salchungje) để diệt, xịt vào con vật hoặc không gian, không xịt lên người. 기피제 (gipije) để xua, xịt lên da hoặc quần áo trước khi đi dã ngoại. Riêng 훈증제 (hunjeungje), hãy đọc kỹ phần 주의사항 (juuisahang, lưu ý) trên hộp: thường phải cất thức ăn, rời phòng trong thời gian ghi trên hộp và mở cửa thông gió sau khi xông.

Thuốc bôi khi bị đốt

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
벌레 물린 데 바르는 약	beolle mullin de bareuneun yak	thuốc bôi chỗ côn trùng cắn
가려움 연고	garyeoum yeongo	thuốc mỡ chống ngứa
연고	yeongo	thuốc mỡ, thuốc bôi dạng kem
물파스	mulpaseu	thuốc bôi dạng nước có đầu lăn
어린이용	eoriniyong	dùng cho trẻ em

Cách mô tả triệu chứng thông thường, cách đọc liều dùng và tên các loại thuốc phổ biến được giải thích riêng trong bài tiếng Hàn khi đi mua thuốc.

Câu dùng ở hiệu thuốc 약국

• 벌레 물린 데 바르는 약 있어요? (beolle mullin de bareuneun yak isseoyo?): Có thuốc bôi chỗ côn trùng cắn không ạ?
• 모기한테 물렸는데 너무 가려워요. (mogihante mullyeonneunde neomu garyeowoyo): Tôi bị muỗi đốt, ngứa quá.
• 아이한테 써도 돼요? (aihante sseodo dwaeyo?): Dùng cho trẻ con được không ạ?
• 하루에 몇 번 발라요? (harue myeot beon ballayo?): Một ngày bôi mấy lần ạ?
• 피부에 직접 뿌려도 돼요? (pibue jikjeop ppuryeodo dwaeyo?): Xịt trực tiếp lên da được không ạ?
• 바퀴벌레 없애는 약은 어디서 사요? (bakwibeolle eopsaeneun yageun eodiseo sayo?): Thuốc diệt gián mua ở đâu ạ?
• 집에 강아지가 있는데 괜찮아요? (jibe gangajiga inneunde gwaenchanayo?): Nhà tôi có chó con, dùng có sao không ạ?

Dược sĩ có thể hỏi lại những câu như:

• 어디를 물렸어요? (eodireul mullyeosseoyo?): Bị cắn ở đâu?
• 언제 물렸어요? (eonje mullyeosseoyo?): Bị cắn lúc nào?
• 아이가 몇 살이에요? (aiga myeot sarieyo?): Bé mấy tuổi rồi?
• 알레르기 있으세요? (allereugi isseuseyo?): Bạn có bị dị ứng gì không?

Lỗi người Việt hay gặp

• Dùng 쏘이다 cho muỗi. Muỗi đi với 물리다 (mullida): 모기한테 물렸어요 (mogihante mullyeosseoyo). Còn 쏘이다 dành cho ong và những con có ngòi.
• Quên thể bị động. Nói 모기가 물었어요 (mogiga mureosseoyo, con muỗi đã cắn) vẫn đúng ngữ pháp nhưng nghe như kể chuyện về con muỗi. Khi nói về mình, người Hàn quen dùng 물렸어요.
• Nói 모기약 rồi nhận sai món. 모기약 có thể là bình xịt diệt muỗi hoặc thuốc bôi. Muốn thuốc bôi, nói rõ 바르는 모기약 (bareuneun mogiyak); muốn bình xịt, nói 뿌리는 모기약 (ppurineun mogiyak).
• Đọc 벌레 thành “bơ-rê”. Hai ㄹ liền nhau đọc như l kéo dài: 벌레 (beolle). Các âm dễ lẫn khác được tổng hợp trong bài âm tiếng Hàn người Việt hay lẫn.

Mẹo nhớ nhanh

Gom từ theo tình huống. Mùa hè trong phòng: 모기 (mogi), 모기향 (mogihyang), 가려워요 (garyeowoyo). Dọn nhà: 바퀴벌레 (bakwibeolle), 트랩 (teuraep), 훈증제 (hunjeungje). Đi núi: 말벌 (malbeol), 진드기 (jindeugi), 기피제 (gipije). Đọc to từng cụm vài lần trước khi ra hiệu thuốc, đến nơi bạn sẽ nói tự tin hơn.

Câu hỏi thường gặp

Côn trùng tiếng Hàn là gì?

Từ khoa học là 곤충 (gonchung). Trong giao tiếp, người Hàn dùng 벌레 (beolle) để gọi chung côn trùng và các loài bò nhỏ.

Muỗi tiếng Hàn là gì?

Muỗi là 모기 (mogi). Bị muỗi đốt nói 모기한테 물렸어요 (mogihante mullyeosseoyo).

Bình xịt côn trùng tiếng Hàn gọi là gì?

Bình xịt diệt côn trùng là 살충제 (salchungje) hoặc 뿌리는 모기약 (ppurineun mogiyak) nếu dành cho muỗi. Thuốc xịt chống muỗi lên da là 모기 기피제 (mogi gipije).

Gián tiếng Hàn là gì?

Gián là 바퀴벌레 (bakwibeolle), thuốc trị gián là 바퀴벌레약 (bakwibeolleyak).