Tiếng Hàn chuyên ngành điện tử: linh kiện, SMT và lỗi sản phẩm

Trong nhà máy điện tử vốn Hàn, ba từ bạn nghe nhiều nhất là 부품 (bupum, linh kiện), 불량 (bullyang, hàng lỗi) và 라인 (rain, dây chuyền). Câu báo cáo cơ bản nhất là 반장님, 불량이 나왔어요. (banjangnim, bullyangi nawasseoyo, "Tổ trưởng ơi, có hàng lỗi"). Bài này gom từ theo đúng trình tự sản xuất: linh kiện, công đoạn SMT, kiểm tra, tên lỗi, an toàn phòng sạch, ca kíp, chức danh, rồi tới câu báo cáo dùng hằng ngày.

Từ vựng ở đây hợp với người làm ở các nhà máy lắp ráp điện thoại, màn hình, linh kiện của doanh nghiệp Hàn tại Việt Nam như Samsung, LG và các công ty vệ tinh. Nếu bạn làm cơ khí, điện công nghiệp hay ô tô, xem thêm bài từ vựng tiếng Hàn cơ khí; từ chung cho mọi loại xưởng có ở bài tiếng Hàn công xưởng.

Linh kiện và bộ phận

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
전자 부품	jeonja bupum	linh kiện điện tử
기판	gipan	bo mạch, bản mạch (PCB)
회로	hoero	mạch điện
회로도	hoerodo	sơ đồ mạch
반도체	bandoche	chất bán dẫn
칩	chip	chip
저항	jeohang	điện trở
콘덴서	kondenseo	tụ điện
다이오드	daiodeu	đi-ốt
트랜지스터	teuraenjiseuteo	tranzito
커넥터	keonekteo	đầu nối, giắc cắm
케이블	keibeul	dây cáp
배터리	baeteori	pin
카메라 모듈	kamera modyul	cụm camera
디스플레이	diseupeullei	màn hình
케이스	keiseu	vỏ máy
나사	nasa	ốc vít
전원	jeonwon	nguồn điện
전압 / 전류	jeonap / jeollyu	điện áp / dòng điện

Rất nhiều từ là tiếng Anh phiên âm sang tiếng Hàn. Mẹo nghe: bỏ nguyên âm ㅡ (eu) thêm vào cuối, bạn sẽ nhận ra từ gốc, ví dụ 케이블 là "cable", 커넥터 là "connector".

Công đoạn trên dây chuyền SMT

SMT trong tiếng Hàn là 표면 실장 기술 (pyomyeon siljang gisul, kỹ thuật gắn linh kiện bề mặt), nhưng trong xưởng mọi người chỉ nói tắt "SMT". Các công đoạn theo thứ tự:

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
생산 라인	saengsan rain	dây chuyền sản xuất
공정	gongjeong	công đoạn
자재	jajae	vật tư, nguyên liệu
투입	tuip	đưa (vật tư) vào dây chuyền
솔더 페이스트	soldeo peiseuteu	kem hàn
인쇄	inswae	in (kem hàn lên bo)
마운터	maunteo	máy gắn linh kiện
리플로우	ripeullou	lò hàn reflow
납땜	napttaem	hàn thiếc
조립	jorip	lắp ráp
검사	geomsa	kiểm tra
육안 검사	yugan geomsa	kiểm tra bằng mắt
기능 검사	gineung geomsa	kiểm tra chức năng
재작업	jaejageop	làm lại (rework)
수리	suri	sửa chữa
포장	pojang	đóng gói
출하	chulha	xuất hàng

Tên các loại lỗi sản phẩm

Đây là nhóm từ quan trọng nhất với người đứng kiểm hàng. Hàng đạt gọi là 양품 (yangpum), hàng lỗi là 불량품 (bullyangpum), tỷ lệ lỗi là 불량률 (bullyangnyul).

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
납땜 불량	napttaem bullyang	lỗi hàn
냉납	naengnap	mối hàn nguội
쇼트	syoteu	chập mạch, dính thiếc giữa hai chân
단선	danseon	đứt mạch, đứt dây
미삽	misap	thiếu linh kiện (chưa cắm)
오삽	osap	cắm sai linh kiện
역삽	yeoksap	cắm ngược chiều
누락	nurak	sót, thiếu
들뜸	deultteum	linh kiện bị kênh, hở chân
이물	imul	dị vật, bụi bẩn
스크래치	seukeuraechi	vết xước
찍힘	jjikim	vết móp, vết đè
크랙	keuraek	vết nứt
변색	byeonsaek	đổi màu

Ví dụ, ba từ 미삽, 오삽, 역삽 cùng có chữ 삽 (cắm, gốc Hán "sáp"): 미 là "chưa", 오 là "sai", 역 là "ngược". Hiểu như vậy thì chỉ cần nhớ một gốc. Tên lỗi có thể khác chút ít giữa các công ty, nên khi mới vào xưởng hãy xin bảng tiêu chuẩn lỗi của bộ phận mình để đối chiếu.

An toàn và phòng sạch

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
클린룸	keullinrum	phòng sạch
방진복	bangjinbok	quần áo chống bụi
정전기	jeongjeongi	tĩnh điện
장갑	janggap	găng tay
마스크	maseukeu	khẩu trang
안전 수칙	anjeon suchik	quy tắc an toàn

Ca kíp và chức danh

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
주간 / 야간	jugan / yagan	ca ngày / ca đêm
교대	gyodae	đổi ca
잔업	janeop	tăng ca
특근	teukgeun	làm ngày nghỉ
휴게 시간	hyuge sigan	giờ nghỉ
생산 목표	saengsan mokpyo	chỉ tiêu sản xuất
반장	banjang	tổ trưởng
조장	jojang	nhóm trưởng
사원	sawon	nhân viên
엔지니어	enjinieo	kỹ sư
품질 관리	pumjil gwalli	quản lý chất lượng (QC)

Khi gọi cấp trên, thêm 님 (nim) sau chức danh: 반장님, 과장님 (gwajangnim, trưởng phòng). Cách dùng kính ngữ chi tiết có ở bài kính ngữ tiếng Hàn.

Câu báo cáo và giao tiếp trên dây chuyền

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
반장님, 이 제품 불량이에요.	banjangnim, i jepum bullyangieyo	Tổ trưởng ơi, sản phẩm này bị lỗi.
납땜 불량이 세 개 나왔습니다.	napttaem bullyangi se gae nawatseumnida	Có ba sản phẩm lỗi hàn.
부품이 하나 빠졌어요.	bupumi hana ppajyeosseoyo	Thiếu một linh kiện.
이 부품 방향이 반대예요.	i bupum banghyangi bandaeyeyo	Linh kiện này bị ngược chiều.
기계에 에러가 떴어요.	gigyee ereoga tteosseoyo	Máy báo lỗi rồi.
라인이 멈췄습니다.	raini meomchwotseumnida	Dây chuyền dừng rồi.
자재가 다 떨어졌어요.	jajaega da tteoreojyeosseoyo	Hết vật tư rồi.
불량품은 어디에 놓을까요?	bullyangpumeun eodie noeulkkayo?	Hàng lỗi để ở đâu ạ?
오늘 목표 수량이 몇 개예요?	oneul mokpyo suryangi myeot gaeyeyo?	Hôm nay chỉ tiêu bao nhiêu cái?
다시 검사하겠습니다.	dasi geomsahagetseumnida	Tôi sẽ kiểm tra lại.
잘 모르겠습니다. 다시 한 번 설명해 주세요.	jal moreugetseumnida. dasi han beon seolmyeonghae juseyo	Tôi chưa hiểu lắm. Anh/chị giải thích lại giúp tôi.

Khung câu báo cáo lỗi

Một báo cáo gọn có đủ bốn ý: ở đâu, lỗi gì, bao nhiêu cái, đã làm gì. Ví dụ: 3번 라인에서 오삽 불량을 두 개 발견했습니다. 따로 빼 두었습니다. (sambeon raineseo osap bullyangeul du gae balgyeonhaetseumnida. ttaro ppae dueotseumnida, "Ở line 3 tôi phát hiện hai sản phẩm cắm sai linh kiện. Tôi đã để riêng ra rồi"). Số lượng dùng số thuần Hàn với đơn vị 개 (gae, cái), còn số line, số máy dùng số Hán Hàn với 번 (beon). Hai hệ số này được giải thích ở bài số đếm tiếng Hàn.

Lỗi người Việt hay gặp khi nói trong xưởng

• Dùng số Hán Hàn để đếm sản phẩm: nói 삼 개 thay vì 세 개. Đếm cái thì dùng số thuần Hàn.
• Báo với cấp trên chỉ bằng một từ 불량. Thêm 이에요 hoặc 입니다 cho lịch sự: 불량입니다. (bullyangimnida).
• Gật đầu dù chưa hiểu. Hỏi lại bằng 다시 한 번 말씀해 주세요. (dasi han beon malsseumhae juseyo) an toàn hơn nhiều so với làm sai cả lô hàng.
• Nhầm 양품 (hàng đạt) với 양 (số lượng) vì cùng âm đầu. Trên phiếu kiểm, ô 양품 là số hàng đạt.

Câu hỏi thường gặp

Làm ở công ty Samsung cần biết bao nhiêu tiếng Hàn?

Yêu cầu khác nhau theo vị trí và từng đợt tuyển, nên hãy đọc thông báo tuyển dụng chính thức của công ty. Với người đứng máy, biết tên linh kiện, công đoạn, lỗi và vài câu báo cáo như trong bài đã giúp làm việc với kỹ sư Hàn dễ hơn nhiều. Vị trí phiên dịch, văn phòng cần trình độ cao hơn hẳn; mức TOPIK hợp với từng mục tiêu có ở bài TOPIK nên thi cấp mấy.

Nên học từ vựng chuyên ngành trước hay giao tiếp trước?

Nắm bảng chữ cái và câu giao tiếp cơ bản trước, sau đó học từ chuyên ngành theo đúng công đoạn bạn làm. Câu chào hỏi, xin phép, nhờ vả hằng ngày có ở bài tiếng Hàn giao tiếp công sở cùng chuyên mục.

Tại sao trong xưởng nhiều từ nghe giống tiếng Anh?

Ngành điện tử dùng nhiều thuật ngữ quốc tế, nên tiếng Hàn mượn thẳng từ tiếng Anh như 라인, 쇼트, 크랙. Một số từ gốc Hán như 불량 (bất lương), 검사 (kiểm tra), 조립 (tổ lập) đọc gần với âm Hán Việt nên người Việt nhớ khá nhanh.