Từ vựng ngành điện tiếng Hàn: dây điện, dụng cụ và an toàn

Ngành điện trong tiếng Hàn là 전기 (jeon-gi), thợ điện là 전기공 (jeon-gigong) hoặc 전기 기사 (jeon-gi gisa), còn dây điện là 전선 (jeonseon). Phần lớn thuật ngữ điện là từ Hán Hàn, nên người Việt đoán nghĩa khá nhanh: 전 là "điện", 선 là "tuyến" (dây), 압 là "áp". Bài này gom các từ một thợ điện cần mỗi ngày: vật tư, dụng cụ, đo kiểm, an toàn điện và câu nói ở công trường. Nếu bạn làm ở dây chuyền linh kiện, hãy xem bài tiếng Hàn chuyên ngành điện tử, vì hai nhóm từ khác nhau khá nhiều.

Từ cơ bản về điện

Từ	Phiên âm	Nghĩa
전기	jeon-gi	điện
전압	jeonap	điện áp
전류	jeollyu	dòng điện
저항	jeohang	điện trở
전력	jeollyeok	công suất điện
볼트	bolteu	vôn (V)
암페어	ampeeo	ampe (A)
와트	wateu	oát (W)
단상	dansang	một pha
삼상	samsang	ba pha
교류	gyoryu	điện xoay chiều
직류	jingnyu	điện một chiều
전원	jeonwon	nguồn điện
정전	jeongjeon	mất điện, cúp điện
배선	baeseon	đi dây, hệ thống dây
전기 도면	jeon-gi domyeon	bản vẽ điện

Chú ý cách đọc: 전류 đọc là jeollyu và 전력 đọc là jeollyeok do biến âm ㄴ gặp ㄹ thành ㄹㄹ. Khi nghe tổ trưởng nói nhanh, bạn sẽ không nghe ra âm ㄴ. Quy tắc này có trong bài biến âm tiếng Hàn.

Dây điện và vật tư

Từ	Phiên âm	Nghĩa
전선	jeonseon	dây điện
케이블	keibeul	cáp
전선관	jeonseon-gwan	ống luồn dây điện
트레이	teurei	máng cáp
단자	danja	đầu cốt, cầu đấu
압착 단자	apchak danja	đầu cốt bấm
차단기	chadangi	cầu dao, aptomat
누전 차단기	nujeon chadangi	cầu dao chống giật
분전반	bunjeonban	tủ điện phân phối
배전반	baejeonban	tủ phân phối tổng
콘센트	konsenteu	ổ cắm
스위치	seuwichi	công tắc
멀티탭	meoltitaep	ổ cắm kéo dài
조명	jomyeong	đèn chiếu sáng
등기구	deung-gigu	bộ đèn
접지선	jeopjiseon	dây tiếp địa
절연 테이프	jeoryeon teipeu	băng keo cách điện
케이블 타이	keibeul tai	dây rút

Người Hàn gọi ổ cắm trên tường là 콘센트, còn phích cắm là 플러그 (peulleogeu). Cầu dao chống giật hay được gọi tắt là 누전기 (nujeon-gi) ở công trường.

Về màu dây, nhiều công trình hiện nay theo cách phối màu IEC: dây pha màu nâu, đen, xám, dây trung tính màu xanh dương, dây tiếp địa màu xanh sọc vàng. Bản vẽ của từng công trình mới là căn cứ cuối cùng, nên luôn hỏi lại trước khi đấu.

Dụng cụ thợ điện

Từ	Phiên âm	Nghĩa
펜치	penchi	kìm điện
니퍼	nipeo	kìm cắt
롱노우즈	rongnouju	kìm mũi nhọn
스트리퍼	seuteuripeo	kìm tuốt dây
압착기	apchakgi	kìm bấm đầu cốt
드라이버	deuraibeo	tua vít
전동 드릴	jeondong deuril	máy khoan
사다리	sadari	thang
줄자	julja	thước dây
요비선	yobiseon	lò xo mồi kéo dây
테스터기	teseuteogi	đồng hồ vạn năng
검전기	geomjeon-gi	bút thử điện
절연 저항계	jeoryeon jeohang-gye	đồng hồ đo điện trở cách điện
클램프 미터	keullaempeu miteo	ampe kìm

Công việc hằng ngày

Từ	Phiên âm	Nghĩa
입선하다	ipseonhada	luồn dây vào ống
결선하다	gyeolseonhada	đấu nối dây
배관하다	baegwanhada	đi ống
피복을 벗기다	pibogeul beotgida	tuốt vỏ dây
전원을 차단하다	jeonwoneul chadanhada	cắt nguồn điện
전원을 넣다	jeonwoneul neota	bật nguồn, đóng điện
측정하다	cheukjeonghada	đo
점검하다	jeomgeomhada	kiểm tra
교체하다	gyochehada	thay thế
설치하다	seolchihada	lắp đặt

Từ về an toàn điện

Từ	Phiên âm	Nghĩa
감전	gamjeon	điện giật
누전	nujeon	rò điện
합선	hapseon	chập điện
단락	dallak	ngắn mạch
과부하	gwabuha	quá tải
화재	hwajae	hỏa hoạn
절연	jeoryeon	cách điện
접지	jeopji	tiếp địa
활선	hwalseon	dây đang có điện
절연 장갑	jeoryeon janggap	găng tay cách điện
안전모	anjeonmo	mũ bảo hộ
안전화	anjeonhwa	giày bảo hộ
안전대	anjeondae	dây đai an toàn
작업 중	jageop jung	đang thao tác (biển treo)
투입 금지	tuip geumji	cấm đóng điện

Biển 투입 금지 treo ở cầu dao nghĩa là có người đang làm việc trên đường dây đó. Thấy biển này thì tuyệt đối không bật lại, dù người ta có nhờ bạn. Câu cảnh báo hay nghe nhất là 조심해! 전기 살아 있어! (josimhae! jeon-gi sara isseo, cẩn thận, còn điện đấy). Chữ 살아 있다 nghĩa đen là "còn sống", dùng cho dây còn điện; dây đã cắt điện thì nói 죽었어 (jugeosseo).

Tiếng lóng hay gặp ở công trường

Công trường Hàn Quốc còn dùng nhiều từ gốc Nhật. Sách vở ít dạy nhưng ngày đầu đi làm bạn sẽ nghe ngay.

Từ lóng	Phiên âm	Từ chuẩn	Nghĩa
뻰찌	ppenjji	펜치	kìm điện
니빠	nippa	니퍼	kìm cắt
데모도	demodo	조공	phụ việc, thợ phụ
노가다	nogada	막노동	lao động tay chân

Thợ phụ trong ngành điện gọi là 전기 조공 (jeon-gi jogong). Người mới sang thường bắt đầu ở vị trí này, chủ yếu kéo dây, mang vật tư, đi ống. Từ vựng chung của công trường như vật liệu xây, giàn giáo có trong bài từ vựng tiếng Hàn xây dựng.

Câu giao tiếp ở công trường

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
차단기 내렸어요?	chadangi naeryeosseoyo	Đã ngắt cầu dao chưa?
전원 차단했습니다.	jeonwon chadanhaetseumnida	Tôi đã cắt nguồn rồi.
이 선 어디에 연결해요?	i seon eodie yeon-gyeolhaeyo	Dây này nối vào đâu ạ?
도면 좀 보여 주세요.	domyeon jom boyeo juseyo	Cho tôi xem bản vẽ với.
몇 스퀘어 써요?	myeot seukweeo sseoyo	Dùng dây tiết diện bao nhiêu?
테스터기로 확인해 보세요.	teseuteogiro hwaginhae boseyo	Anh thử đo bằng đồng hồ xem.
전압이 안 나와요.	jeonabi an nawayo	Không có điện áp.
여기 누전이 있는 것 같아요.	yeogi nujeoni inneun geot gatayo	Hình như chỗ này bị rò điện.
선 좀 당겨 주세요.	seon jom danggyeo juseyo	Kéo dây giúp tôi.
스위치 올려도 돼요?	seuwichi ollyeodo dwaeyo	Tôi bật công tắc được chưa?
아직 올리지 마세요!	ajik olliji maseyo	Đừng bật vội!
자재가 모자라요.	jajaega mojarayo	Thiếu vật tư.
오늘 어디까지 해요?	oneul eodikkaji haeyo	Hôm nay làm đến đâu ạ?

Từ 스퀘어 (seukweeo, từ "square") là cách công trường gọi tiết diện dây tính bằng mm²: dây 2.5 thì nói 이점오 스퀘어 (ijeomo seukweeo). Động từ 내리다 (hạ xuống) dùng cho ngắt cầu dao, 올리다 (kéo lên) dùng cho đóng cầu dao, vì cần gạt của aptomat lên là đóng, xuống là ngắt.

Lỗi người Việt hay gặp

• Nghe nhầm 전기 với 정기. 정기 (jeong-gi) nghĩa là "định kỳ", như 정기 점검 (kiểm tra định kỳ). Hai từ chỉ khác nhau âm cuối ㄴ và ㅇ.
• Dùng 끄다 cho cầu dao. 끄다 (tắt) dùng cho đèn, máy. Với cầu dao, người Hàn nói 내리다 hoặc 차단하다.
• Nói 전선 khi muốn nói ống luồn. Ống luồn là 전선관, thêm 관 (quản, ống) phía sau. Đưa nhầm vật tư dễ làm tổ trưởng mất kiên nhẫn.
• Gật đầu khi chưa hiểu. Với việc liên quan tới điện, nên hỏi lại ngay: 다시 한 번 말씀해 주세요. (dasi han beon malsseumhae juseyo, xin nói lại một lần nữa).

Mẹo học nhanh

Học theo âm Hán: 전 (điện), 선 (tuyến), 압 (áp), 류 (lưu), 단 (đoạn), 차단 (già đoạn, ngăn cắt), 절연 (tuyệt duyên, cách điện), 접지 (tiếp địa). Khi biết một chữ, bạn đoán được cả cụm, ví dụ 전 + 선 + 관 là "ống của dây điện". Bài từ Hán Hàn đoán nghĩa có thêm nhiều cặp âm tương ứng.

Mỗi tối, chụp ảnh dụng cụ và vật tư đã dùng trong ngày, ghi tên tiếng Hàn dưới ảnh. Từ gắn với đồ vật thật nhớ lâu hơn nhiều so với học trên giấy.

Câu hỏi thường gặp

Điện ở Hàn Quốc là bao nhiêu vôn?

Điện sinh hoạt ở Hàn Quốc là 220V, tần số 60Hz, ổ cắm loại hai chân tròn. Đồ điện mang từ Việt Nam sang (220V, 50Hz) phần lớn dùng được, nhưng thiết bị có động cơ nên xem lại nhãn máy.

Thợ điện tiếng Hàn gọi là gì?

Gọi chung là 전기공 hoặc 전기 기사. Ở công trường, thợ chính hay được gọi 기공 (gigong), thợ phụ là 조공.

차단기 và 누전 차단기 khác nhau thế nào?

차단기 là cầu dao nói chung, tự ngắt khi quá tải hoặc chập. 누전 차단기 ngắt thêm khi có dòng rò, bảo vệ người khỏi bị điện giật.

Có cần chứng chỉ để làm thợ điện ở Hàn không?

Thợ phụ thường không cần. Muốn tự đảm nhận công việc điện thì Hàn Quốc có các chứng chỉ quốc gia như 전기기능사 (jeon-gi gineungsa). Điều kiện và lịch thi nên xem trực tiếp trên trang Q-Net của Hàn Quốc.