Ngữ pháp chỉ mục đích tiếng Hàn: (으)러, (으)려고, 기 위해서 và 도록

Ngữ pháp chỉ mục đích trong tiếng Hàn có bốn mẫu hay gặp. (으)러 가다/오다 là "đi để, đến để", chỉ dùng với động từ di chuyển. (으)려고 là "định… nên, để", dùng với hầu hết động từ. 기 위해(서) là "để, vì", trang trọng hơn. 도록 là "sao cho, để cho". Ví dụ: 밥 먹으러 가요. (bap meogeureo gayo, "tôi đi ăn cơm"), 살을 빼려고 매일 운동해요. (sareul ppaeryeogo maeil undonghaeyo, "tôi tập thể dục mỗi ngày để giảm cân").

Câu "đi để làm gì" thì gần như luôn dùng (으)러. Các trường hợp khác, chọn mẫu theo hai câu hỏi: vế sau có phải câu mệnh lệnh, rủ rê không, và văn cảnh nói hay viết.

Bảng công thức

Mẫu	Ghép với	Vế sau	Ví dụ	Nghĩa
(으)러	động từ	chỉ 가다, 오다, 다니다 và động từ di chuyển	책을 사러 가요	đi mua sách
(으)려고	động từ	mọi động từ, trừ mệnh lệnh và rủ rê	일찍 일어나려고 알람을 맞췄어요	đặt báo thức để dậy sớm
기 위해(서)	động từ	mọi loại câu, kể cả mệnh lệnh	합격하기 위해서 공부해요	học để đỗ
을/를 위해(서)	danh từ	mọi loại câu	건강을 위해서	vì sức khoẻ
도록	động từ, có khi tính từ	thường là lời khuyên, sự chuẩn bị	늦지 않도록	để không muộn

(으)러 가다/오다: đi để làm gì

Gốc động từ có batchim thì thêm 으러, không có batchim hoặc batchim ㄹ thì thêm 러. Vế sau bắt buộc là động từ chuyển động: 가다 (gada, "đi"), 오다 (oda, "đến"), 다니다 (danida, "đi lại thường xuyên"), 나가다 (nagada, "đi ra"), 들어오다 (deureooda, "đi vào").

Từ gốc	Quy tắc	Dạng ghép	Phiên âm
먹다 (meokda, "ăn")	có batchim → 으러	먹으러	meogeureo
찍다 (jjikda, "chụp")	có batchim → 으러	찍으러	jjigeureo
사다 (sada, "mua")	không batchim → 러	사러	sareo
배우다 (baeuda, "học")	không batchim → 러	배우러	baeureo
놀다 (nolda, "chơi")	batchim ㄹ → 러	놀러	nolleo
만들다 (mandeulda, "làm")	batchim ㄹ → 러	만들러	mandeulleo
듣다 (deutda, "nghe")	bất quy tắc ㄷ	들으러	deureureo
돕다 (dopda, "giúp")	bất quy tắc ㅂ	도우러	doureo

Câu	Cách đọc	Nghĩa
친구를 만나러 카페에 가요.	chingureul mannareo kape-e gayo	Tôi đến quán cà phê để gặp bạn.
한국어를 배우러 한국에 왔어요.	hangugeoreul baeureo hanguge wasseoyo	Tôi sang Hàn Quốc để học tiếng Hàn.
주말에 우리 집에 놀러 오세요.	jumare uri jibe nolleo oseyo	Cuối tuần đến nhà tôi chơi nhé.
사진을 찍으러 공원에 갔어요.	sajineul jjigeureo gongwone gasseoyo	Tôi đã ra công viên để chụp ảnh.
수영을 배우러 수영장에 다녀요.	suyeongeul baeureo suyeongjange danyeoyo	Tôi đi bể bơi để học bơi.

Thì quá khứ, tương lai hay đuôi lịch sự chỉ chia ở động từ cuối câu. Phần (으)러 giữ nguyên.

(으)려고: định làm nên, để

(으)려고 cho biết ý định của chủ ngữ, rồi vế sau là hành động thực hiện vì ý định đó. Gốc có batchim thêm 으려고, không batchim hoặc batchim ㄹ thêm 려고: 읽다 (ikda, "đọc") → 읽으려고, 보다 (boda, "xem") → 보려고, 만들다 → 만들려고.

Câu	Cách đọc	Nghĩa
한국 회사에 취직하려고 한국어를 공부해요.	hanguk hoesae chwijikaryeogo hangugeoreul gongbuhaeyo	Tôi học tiếng Hàn để xin việc ở công ty Hàn.
선물을 사려고 돈을 모았어요.	seonmureul saryeogo doneul moasseoyo	Tôi đã để dành tiền để mua quà.
일찍 일어나려고 알람을 두 개 맞췄어요.	iljjik ireonaryeogo allameul du gae matchwosseoyo	Tôi đặt hai cái báo thức để dậy sớm.
케이크를 만들려고 밀가루를 샀어요.	keikeureul mandeullyeogo milgarureul sasseoyo	Tôi mua bột mì định làm bánh kem.

Điểm khác lớn nhất so với (으)러: vế sau của (으)려고 không đi với đuôi mệnh lệnh (으)세요 hay rủ rê (으)ㅂ시다, 자. Mẫu (으)려고 하다 với nghĩa "định làm" được giải thích kỹ ở bài (으)려고 하다.

기 위해(서): để, vì (trang trọng)

Động từ: gốc + 기 위해서, không cần xét batchim. Danh từ: danh từ + 을/를 위해서. Chữ 서 có thể bỏ, viết thành 기 위해, 을 위해. Mẫu này hay gặp trong văn viết, bài phát biểu, phỏng vấn xin việc. Nó dùng được cả với câu mệnh lệnh.

Câu	Cách đọc	Nghĩa
장학금을 받기 위해서 열심히 공부하고 있어요.	janghakgeumeul batgi wihaeseo yeolsimhi gongbuhago isseoyo	Tôi đang học chăm để nhận học bổng.
건강을 위해서 담배를 끊었어요.	geongangeul wihaeseo dambaereul kkeuneosseoyo	Vì sức khoẻ, tôi đã bỏ thuốc lá.
가족을 위해 열심히 일해요.	gajogeul wihae yeolsimhi ilhaeyo	Tôi làm việc chăm chỉ vì gia đình.
시험에 합격하기 위해서 매일 복습하세요.	siheome hapgyeokagi wihaeseo maeil bokseupaseyo	Để thi đỗ, hãy ôn bài mỗi ngày.

Muốn đặt trước danh từ thì dùng 을/를 위한: 외국인을 위한 한국어 수업 (oegugineul wihan hangugeo sueop, "lớp tiếng Hàn dành cho người nước ngoài").

도록: sao cho, để cho

Gốc động từ + 도록, không xét batchim. 도록 nhấn vào kết quả muốn đạt, rất hay đi với 지 않도록 ("để không"). Hai vế có thể khác chủ ngữ, nên mẫu này hợp với lời dặn, lời khuyên.

Câu	Cách đọc	Nghĩa
감기에 걸리지 않도록 옷을 따뜻하게 입으세요.	gamgie geolliji antorok oseul ttatteutage ibeuseyo	Mặc ấm vào để không bị cảm.
뒤에 앉은 사람도 잘 들리도록 크게 말해 주세요.	dwie anjeun saramdo jal deullidorok keuge malhae juseyo	Nói to giúp tôi để người ngồi sau cũng nghe rõ.
늦지 않도록 일찍 출발했어요.	neutji antorok iljjik chulbalhaesseoyo	Tôi xuất phát sớm để không bị muộn.
아이들이 먹을 수 있도록 맵지 않게 만들었어요.	aideuri meogeul su itdorok maepji anke mandeureosseoyo	Tôi nấu không cay để bọn trẻ ăn được.

Dạng 도록 하다 ở cuối câu là lời yêu cầu nhẹ, hay nghe ở chỗ làm: 내일까지 제출하도록 하세요. (naeilkkaji jechulhadorok haseyo, "hãy nộp trước ngày mai").

Khi nào dùng mẫu nào

Tình huống	Nên dùng	Câu mẫu
Đi đâu đó để làm gì	(으)러 가다/오다	우체국에 소포를 보내러 가요. (ucheguge soporeul bonaereo gayo, "tôi ra bưu điện gửi bưu kiện")
Kể ý định của mình, văn nói	(으)려고	돈을 아끼려고 도시락을 싸 와요. (doneul akkiryeogo dosirageul ssa wayo, "tôi mang cơm hộp để tiết kiệm tiền")
Viết, phát biểu, mục tiêu lớn	기 위해서	꿈을 이루기 위해서 노력하고 있습니다. (kkumeul irugi wihaeseo noryeokago itseumnida, "tôi đang nỗ lực để thực hiện ước mơ")
Vế sau là lời khuyên, mệnh lệnh	기 위해서 hoặc 도록	잊지 않도록 메모하세요. (itji antorok memohaseyo, "hãy ghi lại để khỏi quên")
Kết quả mong muốn, khác chủ ngữ	도록	손님이 편하게 앉을 수 있도록 의자를 바꿨어요. (sonnimi pyeonhage anjeul su itdorok uijareul bakkwosseoyo, "tôi thay ghế để khách ngồi thoải mái")

Lưu ý (으)러 chỉ đi với động từ: không nói 예쁘러, 좋으러. Đi với địa điểm đến thì nhớ tiểu từ 에, xem lại ở bài 을/를, 에 và 에서.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 돈을 모으러 일해요. → ✓ 돈을 모으려고 일해요.
  일하다 không phải động từ di chuyển nên không đi sau (으)러.
• ✗ 한국어를 배우려고 학원에 다니세요. → ✓ 한국어를 배우러 학원에 다니세요.
  Vế sau là câu đề nghị (으)세요 thì không dùng (으)려고.
• ✗ 만들으러 가요. → ✓ 만들러 가요.
  Gốc có batchim ㄹ thì chỉ thêm 러.
• ✗ 먹었으러 갔어요. → ✓ 먹으러 갔어요.
  Thì quá khứ chỉ chia ở động từ cuối.
• ✗ 옷을 사러 백화점에서 가요. → ✓ 옷을 사러 백화점에 가요.
  Nơi đến của 가다, 오다 dùng tiểu từ 에. 에서 là nơi hành động diễn ra.

Bài tập nhỏ

Điền (으)러, (으)려고, 기 위해서 hoặc 도록.

1. 은행에 돈을 찾(　　) 가요. (Tôi ra ngân hàng rút tiền).
2. 살을 빼(　　) 저녁을 안 먹어요. (Tôi không ăn tối để giảm cân).
3. 아이가 깨지 않(　　) 조용히 말하세요. (Nói nhỏ thôi để em bé không thức giấc).
4. 유학을 가(　　) 열심히 준비하고 있습니다. (Tôi đang chuẩn bị chăm chỉ để đi du học, văn trang trọng).
5. 친구가 우리 집에 놀(　　) 왔어요. (Bạn tôi đến nhà chơi).

Đáp án: 1. 찾으러; 2. 빼려고; 3. 않도록; 4. 가기 위해서; 5. 놀러.

Câu hỏi thường gặp

"Đi để làm gì" trong tiếng Hàn nói thế nào?

Dùng gốc động từ + (으)러 + 가다: 영화 보러 가요. (yeonghwa boreo gayo, "đi xem phim"). Hỏi lại thì nói 뭐 하러 가요? (mwo hareo gayo, "đi để làm gì vậy?").

(으)려고 và 기 위해서 khác nhau ở đâu?

Nghĩa gần như nhau. (으)려고 tự nhiên trong hội thoại, nhưng không đi với câu mệnh lệnh. 기 위해서 trang trọng hơn, dùng được với mọi kiểu câu và có dạng danh từ 을/를 위해서.

도록 có giống 게 không?

Hai mẫu gần nhau khi chỉ mục đích, ví dụ 잘 보이게 và 잘 보이도록 đều là "để nhìn rõ". 게 hay dùng trong văn nói, 도록 nghe chỉn chu hơn.

Có dùng (으)러 với 가다 trong cùng câu không?

Câu 가러 가요 nghe rất lạ. Muốn nói "đi đến một chỗ" thì dùng thẳng địa điểm + 에 가요, không cần (으)러.

Các mẫu khác nằm ở mục ngữ pháp tiếng Hàn.