Cấu trúc giả vờ trong tiếng Hàn: (으)ㄴ/는 척하다 và 체하다

Cấu trúc giả vờ trong tiếng Hàn là V/A + (으)ㄴ/는 척하다. Phần đứng trước 척 chính là định ngữ, nên động từ ở hiện tại dùng 는, động từ ở quá khứ và tính từ dùng (으)ㄴ, danh từ dùng 인. Ví dụ: 자는 척했어요. (janeun cheokaesseoyo, tôi đã giả vờ ngủ) và 모르는 척하지 마세요. (moreuneun cheokaji maseyo, đừng giả vờ không biết).

Chữ 척 là danh từ phụ thuộc mang nghĩa "vẻ bề ngoài làm như thật". Gắn với 하다, nó thành "làm ra vẻ, giả vờ". Cùng nghĩa còn có (으)ㄴ/는 체하다, hay gặp hơn trong văn viết.

Bảng công thức

Loại từ	Cấu trúc	Ví dụ	Nghĩa
Động từ, hiện tại	V + 는 척하다	먹는 척하다 (meongneun cheokada)	giả vờ đang ăn
Động từ, quá khứ	V + (으)ㄴ 척하다	먹은 척하다 (meogeun cheokada)	giả vờ đã ăn rồi
Tính từ	A + (으)ㄴ 척하다	바쁜 척하다 (bappeun cheokada)	giả vờ bận
Tính từ có 있다/없다	A + 는 척하다	재미있는 척하다 (jaemiinneun cheokada)	giả vờ thấy thú vị
Danh từ	N + 인 척하다	학생인 척하다 (haksaengin cheokada)	giả làm học sinh

Nếu bạn đã nắm định ngữ (으)ㄴ, 는, (으)ㄹ thì gần như đã thuộc bảng này. Chỉ có một điều khác: 척하다 không đi với (으)ㄹ, vì không ai "giả vờ sẽ làm" theo nghĩa này.

Cách ghép theo từng loại từ

Động từ: hiện tại hay quá khứ

Đây là chỗ người học hay chọn sai. 는 척 là giả vờ đang làm việc đó ngay lúc ấy. (으)ㄴ 척 là giả vờ việc đó đã xảy ra xong.

Động từ gốc	는 척 (đang)	(으)ㄴ 척 (đã)	Ghi chú
자다 (ngủ)	자는 척 (janeun cheok)	잔 척 (jan cheok)	không batchim: ㄴ
먹다 (ăn)	먹는 척 (meongneun cheok)	먹은 척 (meogeun cheok)	có batchim: 은
보다 (xem)	보는 척 (boneun cheok)	본 척 (bon cheok)	không batchim
공부하다 (học)	공부하는 척 (gongbuhaneun cheok)	공부한 척 (gongbuhan cheok)	động từ 하다
알다 (biết)	아는 척 (aneun cheok)	안 척 (an cheok)	ㄹ rơi trước ㄴ
만들다 (làm ra)	만드는 척 (mandeuneun cheok)	만든 척 (mandeun cheok)	ㄹ rơi trước ㄴ
듣다 (nghe)	듣는 척 (deunneun cheok)	들은 척 (deureun cheok)	bất quy tắc ㄷ
모르다 (không biết)	모르는 척 (moreuneun cheok)	모른 척 (moreun cheok)	cả hai đều rất hay dùng

So sánh hai câu sau. 밥을 먹는 척했어요. (babeul meongneun cheokaesseoyo): lúc đó tôi cầm đũa làm như đang ăn. 밥을 먹은 척했어요. (babeul meogeun cheokaesseoyo): tôi nói hoặc làm như mình đã ăn xong rồi, dù thật ra chưa ăn.

Tính từ

Tính từ chỉ có một dạng (으)ㄴ, dùng cho cả hiện tại. Tính từ bất quy tắc ㅂ đổi như khi làm định ngữ.

• 바쁘다 → 바쁜 척하다 (bappeun cheokada, làm ra vẻ bận)
• 괜찮다 → 괜찮은 척하다 (gwaenchaneun cheokada, giả vờ ổn)
• 착하다 → 착한 척하다 (chakan cheokada, làm ra vẻ hiền lành)
• 춥다 → 추운 척하다 (chuun cheokada, giả vờ lạnh)
• 친하다 → 친한 척하다 (chinhan cheokada, làm như thân thiết)

Riêng tính từ có đuôi 있다/없다 thì dùng 는: 재미없는 척하다 (jaemieomneun cheokada, giả vờ thấy chán), 맛있는 척하다 (masinneun cheokada, giả vờ thấy ngon).

Danh từ

Danh từ thêm 인 (dạng định ngữ của 이다): 부자인 척하다 (bujain cheokada, làm như mình giàu), 전문가인 척하다 (jeonmungain cheokada, làm ra vẻ chuyên gia). Phủ định danh từ thì dùng 아닌: 학생이 아닌 척하다 (haksaengi anin cheokada, giả vờ không phải học sinh).

Chia 척하다 theo thì và kiểu câu

Phần 척하다 chia như mọi động từ 하다. Thì của cả câu nằm ở đây, còn 는 hay (으)ㄴ ở trước chỉ nói việc giả vờ là đang hay đã.

Kiểu câu	Dạng	Ví dụ	Nghĩa
Hiện tại	척해요	아픈 척해요. (apeun cheokaeyo)	nó giả vờ ốm
Quá khứ	척했어요	못 들은 척했어요. (mot deureun cheokaesseoyo)	tôi giả vờ không nghe thấy
Tương lai	척할 거예요	모르는 척할 거예요. (moreuneun cheokal geoyeyo)	tôi sẽ giả vờ không biết
Cấm	척하지 마세요	괜찮은 척하지 마세요. (gwaenchaneun cheokaji maseyo)	đừng giả vờ là ổn
Rủ	척합시다	못 본 척합시다. (mot bon cheokapsida)	mình coi như không thấy đi
Thân mật	척해 / 척했어	자는 척해. (janeun cheokae)	giả vờ ngủ đi

Trong câu dài, 척하고 nối với vế sau: 공부하는 척하고 게임을 했어요. (gongbuhaneun cheokago geimeul haesseoyo, giả vờ học rồi chơi game).

척하다 và 체하다 khác nhau thế nào

Hai cấu trúc cùng nghĩa và ghép giống hệt nhau: 모르는 체하다 (moreuneun chehada) bằng 모르는 척하다. Khác biệt nằm ở chỗ dùng.

Tiêu chí	척하다	체하다
Mức dùng	rất phổ biến khi nói	gặp nhiều trong sách, báo, văn kể chuyện
Sắc thái	tự nhiên, đời thường	hơi trang trọng, văn chương
Cụm cố định	친한 척, 모른 척	잘난 체하다 (jallan chehada, tỏ ra ta đây giỏi)

Khi nói chuyện, bạn cứ dùng 척하다. Gặp 체하다 trong bài đọc TOPIK thì hiểu như 척하다. Cụm 잘난 체하다 và 잘난 척하다 đều được dùng, nghĩa là khoe mẽ, tỏ ra hơn người.

Lưu ý thêm: động từ 체하다 đứng một mình còn có nghĩa "bị đầy bụng, khó tiêu". Nghĩa này không dính gì đến cấu trúc giả vờ, vì nó không có định ngữ đứng trước.

척도 안 하다, 척만 하다 và 모른 척하다

Gắn thêm tiểu từ vào 척 cho ra vài cụm rất hay nghe trong phim.

척도 안 하다: chẳng thèm để ý

Dịch sát là "đến giả vờ cũng không làm". Nghĩa thật là phớt lờ hoàn toàn.

• 인사를 했는데 본 척도 안 했어요. (insareul haenneunde bon cheokdo an haesseoyo, tôi chào mà nó chẳng thèm nhìn)
• 내 말을 들은 척도 안 해요. (nae mareul deureun cheokdo an haeyo, nó coi lời tôi như gió thoảng)
• 아는 척도 안 하더라. (aneun cheokdo an hadeora, gặp mà nó làm như không quen)

척만 하다: chỉ làm ra vẻ

청소하는 척만 했어요. (cheongsohaneun cheongman haesseoyo, nó chỉ làm ra vẻ dọn dẹp). 척만 đọc là [청만] do biến âm mũi hoá.

척이라도 하다: ít ra cũng làm bộ

듣는 척이라도 해 주세요. (deunneun cheogirado hae juseyo, ít ra cũng làm bộ nghe giùm tôi).

모른 척하다: làm ngơ

모른 척하다 (moreun cheokada) dùng rất nhiều với nghĩa làm ngơ, cố tình không can thiệp: 친구가 힘든데 모른 척할 수 없어요. (chinguga himdeunde moreun cheokal su eopseoyo, bạn đang khổ, tôi không thể làm ngơ).

아는 척하다 và 알은척하다

아는 척하다 là giả vờ biết, làm như hiểu rõ. Muốn nói "nhận ra người quen rồi chào", từ chuẩn là 알은척하다 (areuncheokada), viết liền. Bài viết của Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc có tách rõ hai nghĩa này. Trong hội thoại, người Hàn vẫn hay nói 아는 척하다 cho cả nghĩa chào hỏi, nên bạn cần dựa vào ngữ cảnh.

Phân biệt với các mẫu gần nghĩa

Mẫu	Nghĩa	Ví dụ
(으)ㄴ/는 척하다	cố ý làm ra vẻ, điều đó không thật	아픈 척해요. (giả vờ ốm)
(으)ㄴ/는 것 같다	đoán, có vẻ	아픈 것 같아요. (apeun geot gatayo, hình như bị ốm)
(으)ㄴ/는 것처럼	như thể, so sánh	아픈 것처럼 보여요. (apeun geotcheoreom boyeoyo, trông như đang ốm)

Điểm mấu chốt: 척하다 luôn có người cố ý diễn và người nói biết đó là giả. 것 같다 chỉ là phỏng đoán, có thể đúng thật. Bạn muốn so sánh "như là" mà không có ý giả vờ thì xem ngữ pháp 처럼.

Người học cả tiếng Nhật sẽ thấy 척하다 gần giống ふりをする: cũng đứng sau định ngữ, cũng phân biệt giả vờ đang làm và giả vờ đã làm.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 는 với tính từ. 바쁘는 척 (sai). Đúng: 바쁜 척.
• Quên 인 sau danh từ. 의사 척하다 (sai). Đúng: 의사인 척하다 (uisain cheokada, giả làm bác sĩ).
• Giữ nguyên ㄹ. 알는 척 (sai). Đúng: 아는 척.
• Nhầm đang và đã. "Giả vờ đã đọc sách rồi" phải là 읽은 척, không phải 읽는 척.
• Đặt thì sai chỗ. Muốn nói "đã giả vờ" thì chia 척했어요, không đổi 는 thành (으)ㄴ.
• Dùng 척하다 cho việc thật. Nếu bạn thật sự bận thì nói 바빠요, nói 바쁜 척해요 là tự nhận mình đang diễn.

Bài tập

Điền dạng đúng của từ trong ngoặc + 척하다 (chia đuôi 아/어요 theo gợi ý).

1. 엄마가 오면 (자다, hiện tại) ____.
2. 그 사람은 항상 (똑똑하다) ____.
3. 숙제를 안 했는데 (하다, đã làm) ____. (quá khứ)
4. 영화가 재미없었지만 (재미있다) ____. (quá khứ)
5. 그는 (경찰) ____ 사람들을 속였어요.
6. 길에서 만났는데 (보다, đã thấy) 척도 안 했어요.

Đáp án:

1. 자는 척해요 (janeun cheokaeyo)
2. 똑똑한 척해요 (ttokttokan cheokaeyo)
3. 한 척했어요 (han cheokaesseoyo)
4. 재미있는 척했어요 (jaemiinneun cheokaesseoyo)
5. 경찰인 척하고 (gyeongchalin cheokago)
6. 본 척도 안 했어요 (bon cheokdo an haesseoyo)

Câu hỏi thường gặp

척하다 viết liền hay cách?

Phần định ngữ viết cách với 척: 아는 척하다. Còn 척하다 thì viết liền vì nó là một động từ bổ trợ. Riêng 알은척하다 là một từ riêng, viết liền cả cụm.

모르는 척 và 모른 척 khác nhau không?

Cả hai đều đúng ngữ pháp. 모르는 척 nhấn vào việc đang làm như không biết. 모른 척 hay dùng trong cụm cố định "làm ngơ", ví dụ 모른 척해 주세요 (moreun cheokae juseyo, xin hãy coi như không biết).

Có dùng 척하다 với người lớn tuổi được không?

Được, chỉ cần chia đuôi kính ngữ: 주무시는 척하세요 (jumusineun cheokaseyo, ông bà đang giả vờ ngủ). Nhưng nói thẳng người trên "giả vờ" thì dễ thất lễ, nên thường chỉ dùng khi kể chuyện vui.

척하다 thuộc trình độ nào?

Bạn nên học mẫu này sau khi đã chắc phần định ngữ, tức khoảng sơ trung cấp. Lên các bài đọc dài hơn, bạn sẽ gặp thêm dạng 체하다 và cụm 척도 안 하다.