Ngữ pháp ふりをする (furi wo suru): cách nói giả vờ trong tiếng Nhật

Muốn nói "giả vờ" trong tiếng Nhật, bạn dùng ふりをする (furi o suru). Mẫu này đứng sau động từ thể thường, tính từ, hoặc danh từ có の: V-thể thường / A / N の + ふりをする. Ví dụ: 母が部屋に入ってきたので、寝たふりをしました。 (haha ga heya ni haitte kita node, neta furi o shimashita, "mẹ vào phòng nên tôi giả vờ ngủ"), 彼は私を見ても、知らないふりをした。 (kare wa watashi o mite mo, shiranai furi o shita, "anh ta thấy tôi mà vẫn làm như không quen").

ふり viết bằng chữ Hán là 振り, nhưng trong mẫu ngữ pháp này người Nhật gần như luôn viết bằng hiragana. Ý của mẫu là cố tình làm cho người khác tin một điều không đúng sự thật.

Bảng công thức

Loại từ	Cách nối	Ví dụ
Động từ thể た	V-た + ふりをする	分かったふりをする (wakatta furi o suru, "giả vờ hiểu")
Động từ thể ない	V-ない + ふりをする	聞こえないふりをする (kikoenai furi o suru, "giả vờ không nghe thấy")
Động từ thể ている	V-ている + ふりをする	勉強しているふりをする (benkyō shite iru furi o suru, "giả vờ đang học")
Tính từ い	A-い + ふりをする	忙しいふりをする (isogashii furi o suru, "giả vờ bận")
Tính từ な	A-な + ふりをする	元気なふりをする (genki na furi o suru, "giả vờ khoẻ")
Danh từ	N + の + ふりをする	病気のふりをする (byōki no furi o suru, "giả ốm")

Với động từ, thể た và thể ない là hai dạng gặp nhiều nhất. Nếu bạn còn chậm khi chia hai thể này, xem lại bài thể た và bài thể ない. Phần ghép tính từ い, な theo đúng quy tắc trong bài tính từ い và な.

Chia phần する phía sau

Dạng	Ví dụ	Phiên âm	Nghĩa
Lịch sự hiện tại	寝たふりをします	neta furi o shimasu	(sẽ) giả vờ ngủ
Quá khứ	寝たふりをしました	neta furi o shimashita	đã giả vờ ngủ
Đang diễn ra	寝たふりをしている	neta furi o shite iru	đang giả vờ ngủ
Xin đừng	寝たふりをしないで	neta furi o shinaide	đừng giả vờ ngủ
Thân mật, bỏ を	寝たふりした	neta furi shita	giả vờ ngủ rồi

Các cụm giả vờ hay gặp

寝たふり: giả vờ ngủ

Câu kinh điển của trẻ con khi bị gọi dậy, và của người ngồi tàu không muốn nhường chỗ.

• 電車で寝たふりをする人がいます。 (densha de neta furi o suru hito ga imasu, "có người giả vờ ngủ trên tàu")

Người Nhật dùng 寝たふり hoặc 寝ているふり để nói giả vờ đang ngủ. 寝るふり lại nghe như giả vờ đi ngủ, tức là giả bộ lên giường.

知らないふり: giả vờ không biết

• その話、知らないふりをしてね。 (sono hanashi, shiranai furi o shite ne, "chuyện đó cậu giả vờ không biết nhé")

Muốn nói ngược lại, giả vờ biết, thì dùng 知っているふり (shitte iru furi). Không có dạng 知るふり. Người Nhật còn có từ riêng 知ったかぶり (shittakaburi, "làm ra vẻ hiểu biết") dùng để chê.

分かったふり: giả vờ hiểu

• 本当は分からないのに、分かったふりをしてしまった。 (hontō wa wakaranai noni, wakatta furi o shite shimatta, "thật ra không hiểu mà tôi lại giả vờ hiểu mất")

元気なふり, 平気なふり: giả vờ ổn

• 疲れていても、子どもの前では元気なふりをします。 (tsukarete ite mo, kodomo no mae de wa genki na furi o shimasu, "dù mệt, trước mặt con tôi vẫn tỏ ra khoẻ")
• 平気なふりをしているけど、本当は悲しい。 (heiki na furi o shite iru kedo, hontō wa kanashii, "tỏ ra không sao nhưng thật ra buồn lắm")

病気のふり, 客のふり: giả làm, đóng vai

• 学校を休みたくて、病気のふりをした。 (gakkō o yasumitakute, byōki no furi o shita, "muốn nghỉ học nên tôi giả ốm")
• 客のふりをして店を調べる。 (kyaku no furi o shite mise o shiraberu, "giả làm khách để kiểm tra cửa hàng")

見て見ぬふり: nhắm mắt làm ngơ

Thành ngữ cố định, dùng khi ai đó thấy chuyện sai mà cố tình bỏ qua.

• いじめを見て見ぬふりをしてはいけない。 (ijime o mite minu furi o shite wa ikenai, "không được làm ngơ trước chuyện bắt nạt")

So sánh ふりをする với các mẫu gần nghĩa

Mẫu	Ý chính	Ví dụ
ふりをする	Cố tình làm người khác tin điều không thật, qua hành động	知らないふりをする (shiranai furi o suru, "giả vờ không biết")
ような顔をする	Làm vẻ mặt như thể, chỉ qua nét mặt	何も知らないような顔をしている (nani mo shiranai yō na kao o shite iru, "làm mặt như không biết gì")
ぶる	Ra vẻ, làm bộ một phẩm chất, thường mang ý chê	いい子ぶる (ii ko buru, "làm bộ ngoan")
まねをする	Bắt chước động tác, giọng nói	猫のまねをする (neko no mane o suru, "bắt chước con mèo")

ふりをする và ような顔をする

ふりをする là cả một màn diễn: lời nói, hành động, thái độ. ような顔をする chỉ mô tả nét mặt người khác nhìn thấy, người nói thường đứng ngoài quan sát và có chút bực. Ví dụ: 彼は何事もなかったような顔をして、席に戻った。 (kare wa nanigoto mo nakatta yō na kao o shite, seki ni modotta, "anh ta làm như không có chuyện gì, quay về chỗ ngồi"). Mẫu よう ở đây cùng gốc với よう trong bài có vẻ みたい, らしい, ようだ.

ふりをする và ぶる

ぶる gắn thẳng vào danh từ hoặc thân tính từ, tạo thành một động từ mới: 大人ぶる (otona buru, "làm ra vẻ người lớn"), 偉ぶる (eraburu, "lên mặt"). Từ này hầu như luôn dùng để chê, còn ふりをする thì trung tính hơn.

Lỗi người Việt hay mắc

• Quên な với tính từ な: 元気ふり là sai, phải là 元気なふり.
• Quên の với danh từ: 病気ふり là sai, phải là 病気のふり.
• Dùng 寝るふり khi muốn nói giả vờ đang ngủ: đổi sang 寝たふり (neta furi) hoặc 寝ているふり (nete iru furi).
• Dùng 知るふり: 知る ít khi đứng một mình ở thể từ điển với nghĩa đang biết. Nói 知っているふり hoặc 知ったかぶり.
• Dùng ふりをする cho việc bắt chước: nhại giọng thầy giáo là 先生のまねをする (sensei no mane o suru), không phải 先生のふりをする (giả làm thầy giáo để lừa người khác).

Bài tập nhỏ

Chia từ trong ngoặc rồi ghép với ふりをする.

1. 呼ばれたけど、 (聞こえない)
2. テストの前なのに、 (余裕がある)
3. 会社を休むために、 (風邪)
4. 先生が来たので、 (勉強している)
5. Sửa lỗi: 彼女は平気ふりをしていた。

Đáp án:

1. 呼ばれたけど、聞こえないふりをした。 (yobareta kedo, kikoenai furi o shita, "bị gọi nhưng tôi giả vờ không nghe thấy")
2. テストの前なのに、余裕があるふりをしている。 (tesuto no mae na noni, yoyū ga aru furi o shite iru, "sắp thi mà cứ tỏ ra thong thả")
3. 会社を休むために、風邪のふりをした。 (kaisha o yasumu tame ni, kaze no furi o shita, "giả cảm để nghỉ làm")
4. 先生が来たので、勉強しているふりをした。 (sensei ga kita node, benkyō shite iru furi o shita, "thầy đến nên giả vờ đang học")
5. 彼女は平気なふりをしていた。 (kanojo wa heiki na furi o shite ita, "cô ấy tỏ ra như không sao"): 平気 là tính từ な nên cần な.

Câu hỏi thường gặp

ふりをする thuộc trình độ JLPT nào?

Mẫu này thường nằm trong danh sách ngữ pháp N3. Nó dễ nhớ vì cách nối giống hệt các mẫu đứng sau danh từ như つもり, ため.

Có thể bỏ を trong ふりをする không?

Trong hội thoại thân mật, người Nhật hay nói ふりする (furi suru). Khi viết hoặc nói lịch sự, giữ nguyên を.

ふり còn nghĩa nào khác không?

Có. 振り còn là danh từ chỉ động tác, dáng vẻ, như 人のふり見て我がふり直せ (hito no furi mite waga furi naose, "nhìn người mà sửa mình"). Trong mẫu ngữ pháp này, bạn chỉ cần nhớ nghĩa giả vờ.

Nói giả vờ với người lớn tuổi có cần đổi mẫu không?

Không cần đổi mẫu, chỉ chia する theo mức lịch sự: 気づかないふりをしました (kizukanai furi o shimashita, "tôi đã giả vờ không để ý"). Nói về hành động của người trên thì tránh dùng, vì câu mang ý họ đang lừa.