Ngữ pháp 는 데 걸리다 trong tiếng Hàn: làm việc gì mất bao lâu

V + 는 데 걸리다 nghĩa là "để làm việc gì thì mất (bao lâu)". 데 ở đây là danh từ phụ thuộc, có nghĩa "việc, chỗ", nên mẫu này dịch sát là "cho việc làm V". Ví dụ: 집에서 회사까지 가는 데 한 시간쯤 걸려요. (jibeseo hoesakkaji ganeun de han sigan jjeum geollyeoyo, từ nhà đến công ty mất khoảng một tiếng) và 집을 사는 데 돈이 많이 들어요. (jibeul saneun de doni mani deureoyo, mua nhà tốn nhiều tiền).

Ngoài 걸리다, phía sau 는 데 còn hay đi với 들다 (tốn), 필요하다 (cần), 쓰다 (dùng vào), 좋다 và 도움이 되다 (tốt cho, có ích cho). Mẫu này viết có dấu cách giữa 는 và 데, khác với đuôi nối câu 는데 viết liền. Người học hay lẫn hai mẫu này nhất, nên bài có riêng một phần để phân biệt.

Bảng công thức

Cấu trúc	Nghĩa	Ví dụ
V + 는 데 + (시간이) 걸리다	làm V mất bao lâu	준비하는 데 3일 걸렸어요. (junbihaneun de samil geollyeosseoyo, chuẩn bị mất 3 ngày)
V + 는 데 + (돈, 힘이) 들다	làm V tốn bao nhiêu	고치는 데 돈이 많이 들어요. (gochineun de doni mani deureoyo, sửa tốn nhiều tiền)
V + 는 데 + N이/가 필요하다	để làm V cần N	등록하는 데 사진이 필요해요. (deungnokaneun de sajini piryohaeyo, đăng ký cần ảnh)
V + 는 데 + N을/를 쓰다	dùng N vào việc V	월세를 내는 데 써요. (wolsereul naeneun de sseoyo, dùng để trả tiền nhà)
V + 는 데 + 좋다	tốt cho việc V	단어를 외우는 데 좋아요. (daneoreul oeuneun de joayo, tốt cho việc học từ)
V + 는 데 + 도움이 되다	có ích cho việc V	듣기를 연습하는 데 도움이 돼요. (deutgireul yeonseupaneun de doumi dwaeyo, có ích cho việc luyện nghe)

Cách ghép

Mẫu chỉ đi với động từ. Bỏ 다, gắn 는, cách một khoảng rồi viết 데. Không xét batchim, trừ động từ có batchim ㄹ thì bỏ ㄹ trước khi gắn 는.

Động từ	Ghép với 는 데	Ví dụ ngắn
가다 (gada, đi)	가는 데 (ganeun de)	đi đến đó mất...
읽다 (ikda, đọc)	읽는 데 (ingneun de)	đọc mất...
배우다 (baeuda, học)	배우는 데 (baeuneun de)	học mất...
만들다 (mandeulda, làm ra)	만드는 데 (mandeuneun de)	làm ra mất...
살다 (salda, sống)	사는 데 (saneun de)	sống thì tốn...
준비하다 (junbihada, chuẩn bị)	준비하는 데 (junbihaneun de)	chuẩn bị mất...

Điểm quan trọng: phần trước 데 luôn giữ 는, kể cả khi cả câu nói về chuyện đã qua. Thì quá khứ nằm ở động từ cuối câu: 이 책을 다 읽는 데 일주일이 걸렸어요. (i chaegeul da ingneun de iljuiri geollyeosseoyo, đọc hết cuốn sách này tôi mất một tuần).

Cách dùng từng động từ đi kèm

는 데 걸리다: mất bao nhiêu thời gian

Chủ ngữ của 걸리다 là khoảng thời gian, có thể thêm 이/가 hoặc bỏ đi.

• 김치를 만드는 데 하루가 걸려요. (gimchireul mandeuneun de haruga geollyeoyo, làm kim chi mất một ngày)
• 한국어를 잘하게 되는 데 시간이 오래 걸렸어요. (hangugeoreul jalhage doeneun de sigani orae geollyeosseoyo, tôi mất nhiều thời gian mới giỏi tiếng Hàn)
• 서류를 받는 데 2주쯤 걸릴 거예요. (seoryureul banneun de iju jjeum geollil geoyeyo, nhận giấy tờ chắc mất khoảng 2 tuần)

는 데 들다: tốn tiền, tốn công

들다 ở đây nghĩa là "tốn". Chủ ngữ là thứ bị tốn: 돈 (tiền), 힘 (sức), 비용 (chi phí), 시간 cũng được.

• 서울에 사는 데 생활비가 얼마나 들어요? (seoure saneun de saenghwalbiga eolmana deureoyo, sống ở Seoul tốn bao nhiêu sinh hoạt phí?)
• 아이를 키우는 데 힘이 많이 들어요. (aireul kiuneun de himi mani deureoyo, nuôi con tốn nhiều công sức)

는 데 필요하다: cần gì để làm việc đó

• 비자를 신청하는 데 여권이 필요해요. (bijareul sincheonghaneun de yeogwoni piryohaeyo, xin visa cần hộ chiếu)
• 통장을 만드는 데 뭐가 필요해요? (tongjangeul mandeuneun de mwoga piryohaeyo, mở tài khoản cần những gì?)

는 데 쓰다: dùng vào việc gì

• 월급을 대부분 월세를 내는 데 써요. (wolgeubeul daebubun wolsereul naeneun de sseoyo, tôi dùng phần lớn lương để trả tiền nhà)
• 이 돈은 여행 가는 데 쓸 거예요. (i doneun yeohaeng ganeun de sseul geoyeyo, số tiền này tôi sẽ dùng để đi du lịch)

는 데 좋다, 도움이 되다, 효과가 있다: tốt cho việc gì

• 이 앱은 단어를 외우는 데 좋아요. (i aebeun daneoreul oeuneun de joayo, ứng dụng này tốt cho việc học thuộc từ)
• 드라마는 듣기를 연습하는 데 도움이 돼요. (deuramaneun deutgireul yeonseupaneun de doumi dwaeyo, phim truyền hình có ích cho việc luyện nghe)
• 이 약은 열을 내리는 데 효과가 있어요. (i yageun yeoreul naerineun de hyogwaga isseoyo, thuốc này có tác dụng hạ sốt)

Hỏi "mất bao lâu" tiếng Hàn

Đây là phần nhiều người cần nhất khi đi lại ở Hàn. Câu hỏi đầy đủ dùng 는 데, câu ngắn thì bỏ phần đó đi.

Câu	Phiên âm	Nghĩa
얼마나 걸려요?	eolmana geollyeoyo	Mất bao lâu?
시간이 얼마나 걸려요?	sigani eolmana geollyeoyo	Mất bao nhiêu thời gian?
몇 시간 걸려요?	myeot sigan geollyeoyo	Mất mấy tiếng?
공항까지 가는 데 얼마나 걸려요?	gonghangkkaji ganeun de eolmana geollyeoyo	Đi đến sân bay mất bao lâu?
버스로 30분 걸려요.	beoseuro samsip bun geollyeoyo	Đi xe buýt mất 30 phút.
걸어서 10분밖에 안 걸려요.	georeoseo sip bun bakke an geollyeoyo	Đi bộ chỉ mất 10 phút.
시간이 오래 걸려요.	sigani orae geollyeoyo	Mất nhiều thời gian.

Cách đọc số phút, số giờ dùng hai hệ số khác nhau: giờ dùng số thuần Hàn (한 시간, 두 시간), phút dùng số Hán Hàn (삼십 분). Ôn lại ở bài số đếm tiếng Hàn.

Với danh từ: N에 걸리다

Nếu việc được nói bằng một danh từ, không cần 는 데, chỉ cần tiểu từ 에: 준비에 3일 걸렸어요. (junbie samil geollyeosseoyo, việc chuẩn bị mất 3 ngày), 건강에 좋아요. (geongange joayo, tốt cho sức khoẻ). Chính vì thế mà mẫu 는 데 cũng có dạng đầy đủ là 는 데에, như 가는 데에 한 시간 걸려요. Khi nói và viết thường ngày, 에 hay được lược.

Phân biệt 는 데 và 는데

Tiêu chí	는 데 (bài này)	는데 (nối câu)
Viết	có dấu cách: 가는 데	viết liền: 가는데
Bản chất	는 + danh từ phụ thuộc 데	một đuôi nối câu
Nghĩa	việc, chỗ: "cho việc làm V"	nền, đối lập: "mà, nhưng, thì"
Thêm 에 được không	được: 가는 데에	không
Động từ đi sau	걸리다, 들다, 필요하다, 좋다...	bất kỳ

So sánh hai câu:

• 학교에 가는 데 30분 걸려요. (hakgyoe ganeun de samsip bun geollyeoyo, đi đến trường mất 30 phút)
• 학교에 가는데 비가 왔어요. (hakgyoe ganeunde biga wasseoyo, đang trên đường đến trường thì trời mưa)

Mẹo kiểm tra: thử chèn 에 sau 데. Nếu câu vẫn đúng nghĩa thì đó là 는 데, phải viết cách. Đuôi 는데 với nghĩa nền câu và đối lập có bài riêng: ngữ pháp 는데.

Bên cạnh nghĩa "việc", danh từ 데 còn có nghĩa "chỗ": 아픈 데가 있어요? (apeun dega isseoyo, có chỗ nào đau không?). Nghĩa "chỗ" cũng viết cách vì cũng là danh từ phụ thuộc.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Viết liền 는데 khi muốn nói "mất bao lâu". Viết 가는데 30분 걸려요 là sai chính tả. Đúng là 가는 데 30분 걸려요.
2. Chia quá khứ trước 데. Viết 간 데 걸렸어요 hay 갔는 데 là sai. Giữ 는, chia quá khứ ở cuối: 가는 데 30분 걸렸어요.
3. Dùng 걸리다 cho tiền. Tiền dùng 들다, thời gian dùng 걸리다. Câu "tốn 10 nghìn won" là 만 원 들어요. (man won deureoyo).
4. Gắn 는 데 vào tính từ. Mẫu này chỉ dùng với động từ. Muốn nói "để trở nên khoẻ", đổi sang 아/어지다: 건강해지는 데 좋아요. (geonganghaejineun de joayo).
5. Quên ㄹ rơi. 만들다 thành 만드는 데, không viết 만들는 데.

Bài tập

Điền 는 데 và động từ thích hợp (걸리다, 들다, 필요하다, 좋다), chia đuôi 아/어요.

1. 한국어 자격증을 따다 / 1년
2. 결혼식을 하다 / 돈이 많이
3. 운전면허를 따다 / 신분증
4. 이 음악은 공부하다 / 좋다
5. 기숙사에서 학교까지 걷다 / 15분

Đáp án:

1. 한국어 자격증을 따는 데 1년 걸렸어요. (hangugeo jagyeokjeungeul ttaneun de illyeon geollyeosseoyo)
2. 결혼식을 하는 데 돈이 많이 들어요. (gyeolhonsigeul haneun de doni mani deureoyo)
3. 운전면허를 따는 데 신분증이 필요해요. (unjeonmyeonheoreul ttaneun de sinbunjeungi piryohaeyo)
4. 이 음악은 공부하는 데 좋아요. (i eumageun gongbuhaneun de joayo)
5. 기숙사에서 학교까지 걷는 데 15분 걸려요. (gisuksaeseo hakgyokkaji geonneun de sibo bun geollyeoyo)

Câu 1 dùng quá khứ hay hiện tại đều đúng, tùy bạn nói chuyện đã xảy ra hay nói chung. Câu 5 chú ý 걷다 giữ nguyên ㄷ vì 는 bắt đầu bằng phụ âm.

Câu hỏi thường gặp

는 데 걸리다 có dùng với tính từ được không?

Không. Mẫu này nói về việc làm, nên chỉ đi với động từ. Tính từ cần đổi sang 아/어지다 trước.

는 데 và 기 위해 khác nhau thế nào?

기 위해 nói mục đích của hành động ("để đạt điều gì thì làm gì"). 는 데 nói chi phí, thời gian hay điều kiện của việc đó. "Để mua nhà tôi tiết kiệm" dùng 기 위해; "mua nhà tốn nhiều tiền" dùng 는 데. Xem bài ngữ pháp chỉ mục đích.

Mất bao lâu tiếng Hàn nói thế nào cho ngắn nhất?

Nói 얼마나 걸려요? (eolmana geollyeoyo). Khi cần rõ hơn, thêm việc phía trước: 여기에서 거기까지 얼마나 걸려요? (yeogieseo geogikkaji eolmana geollyeoyo, từ đây tới đó mất bao lâu?).

Khi nào 는 데 phải viết cách?

Luôn viết cách khi 데 mang nghĩa "việc" hay "chỗ". Nếu chèn được 에 sau 데 mà câu vẫn đúng, đó là trường hợp phải viết cách.