So sánh trong tiếng Nhật: より, のほうが, 一番 và ほど〜ない

Nói "A hơn B" trong tiếng Nhật dùng AはBより + tính từ. Muốn nhấn vào A thì đảo thành BよりAのほうが + tính từ. Tính từ giữ nguyên, không có dạng "hơn" riêng: より (yori) đã mang nghĩa "so với". Ví dụ: 東京は大阪より大きいです。 (Tōkyō wa Ōsaka yori ōkii desu, "Tokyo lớn hơn Osaka"), バスより電車のほうが速いです。 (basu yori densha no hō ga hayai desu, "tàu điện nhanh hơn xe buýt"). Hỏi "cái nào hơn" dùng どちらが, "nhất" dùng 一番, "không bằng" dùng ほど〜ない.

Bảng công thức

Muốn nói	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
A hơn B	AはBより〜です	兄は私より背が高いです。	Anh tôi cao hơn tôi.
A hơn B (nhấn A)	BよりAのほうが〜です	夏より冬のほうが好きです。	Tôi thích mùa đông hơn mùa hè.
Hỏi A hay B hơn	AとBとどちらが〜ですか	コーヒーと紅茶とどちらが好きですか。	Cà phê và trà, bạn thích cái nào hơn?
Nhất	[Phạm vi]で 〜が一番〜です	家族で父が一番早く起きます。	Trong nhà bố dậy sớm nhất.
A không bằng B	AはBほど〜ない	今年の夏は去年ほど暑くないです。	Hè năm nay không nóng bằng năm ngoái.
A bằng B	AとBは同じぐらい〜です	兄と弟は背が同じぐらいです。	Anh và em cao bằng nhau.

AはBより: A hơn B

Chủ đề A đứng đầu với trợ từ は, B là mốc so sánh đi với より. Thứ tự ngược với tiếng Việt: tiếng Việt nói "A lớn hơn B", tiếng Nhật nói "A, so với B, lớn".

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
今日は昨日より寒いです。	kyō wa kinō yori samui desu	Hôm nay lạnh hơn hôm qua.
この店はあの店より安いです。	kono mise wa ano mise yori yasui desu	Quán này rẻ hơn quán kia.
妹は私より料理が上手です。	imōto wa watashi yori ryōri ga jōzu desu	Em gái nấu ăn giỏi hơn tôi.
ハノイはホーチミンより寒いです。	Hanoi wa Hōchimin yori samui desu	Hà Nội lạnh hơn TP.HCM.

Với tính từ な thì cũng giữ nguyên như 上手, 便利, 静か. Muốn nói "hơn nhiều" thêm ずっと: 電車のほうがずっと便利です。 (densha no hō ga zutto benri desu, "tàu điện tiện hơn nhiều").

BよりAのほうが: nhấn vào bên thắng

ほう (hō) nghĩa là "phía". Mẫu này hay dùng để trả lời câu hỏi どちら, hoặc khi bạn muốn đưa bên được chọn lên trọng tâm. Danh từ thêm の, động từ và tính từ ghép thẳng với ほう.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
犬より猫のほうが好きです。	inu yori neko no hō ga suki desu	Tôi thích mèo hơn chó.
バスで行くより、歩くほうが早いです。	basu de iku yori, aruku hō ga hayai desu	Đi bộ nhanh hơn đi xe buýt.
大きいほうをください。	ōkii hō o kudasai	Cho tôi cái to hơn.

Vế より có thể bỏ khi hai bên đã rõ: こっちのほうがいいです。 (kocchi no hō ga ii desu, "cái này được hơn").

どちらが: hỏi giữa hai thứ

Hỏi so sánh hai thứ luôn dùng どちら (thân mật: どっち), kể cả với người, đồ vật hay địa điểm.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
肉と魚とどちらがいいですか。	niku to sakana to dochira ga ii desu ka	Thịt và cá, bạn chọn món nào?
魚のほうがいいです。	sakana no hō ga ii desu	Tôi chọn cá.
どちらもいいです。	dochira mo ii desu	Cái nào cũng được.
北海道と沖縄、どっちに行きたい？	Hokkaidō to Okinawa, docchi ni ikitai?	Hokkaido với Okinawa, muốn đi đâu? (thân mật)

一番: nhất

So từ ba thứ trở lên, nêu phạm vi bằng で hoặc の中で, rồi dùng từ để hỏi hợp với loại vật: 何 (đồ vật), どこ (nơi chốn), 誰 (người), いつ (thời gian).

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
果物の中で何が一番好きですか。	kudamono no naka de nani ga ichiban suki desu ka	Trong các loại quả, bạn thích loại nào nhất?
マンゴーが一番好きです。	mangō ga ichiban suki desu	Tôi thích xoài nhất.
クラスで誰が一番背が高いですか。	kurasu de dare ga ichiban se ga takai desu ka	Trong lớp ai cao nhất?
日本で一番高い山は富士山です。	Nihon de ichiban takai yama wa Fujisan desu	Núi cao nhất Nhật Bản là núi Phú Sĩ.

ほど〜ない: không bằng

AはBほど + phủ định nghĩa "A không... bằng B". Vế sau bắt buộc ở dạng phủ định. Cách chia tính từ phủ định có ở bài tính từ い và な.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
日本語は英語ほど難しくないです。	nihongo wa eigo hodo muzukashiku nai desu	Tiếng Nhật không khó bằng tiếng Anh.
この町は東京ほどにぎやかではありません。	kono machi wa Tōkyō hodo nigiyaka de wa arimasen	Thị trấn này không nhộn nhịp bằng Tokyo.
私は兄ほど速く走れません。	watashi wa ani hodo hayaku hashiremasen	Tôi không chạy nhanh bằng anh trai.

ほど〜ない nghe nhẹ hơn nói thẳng "B hơn A". Người Nhật hay dùng để chê khéo hoặc khiêm tốn.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 東京は大きいより大阪です。 → ✓ 東京は大阪より大きいです。
  より đi sát sau mốc so sánh B, không đi sau tính từ.
• ✗ 果物の中でどちらが一番好きですか。 → ✓ 果物の中で何が一番好きですか。
  どちら chỉ dùng khi so hai thứ. Nhóm từ ba trở lên dùng 何, どれ, どこ, 誰.
• ✗ 犬と猫とどれが好きですか。 → ✓ 犬と猫とどちらが好きですか。
  Hai thứ dùng どちら, ba thứ trở lên mới dùng どれ hoặc 何.
• ✗ 今日は昨日ほど暑いです。 → ✓ 今日は昨日ほど暑くないです。
  ほど theo nghĩa "bằng" phải đi với phủ định.
• ✗ 夏より冬のほうは好きです。 → ✓ 夏より冬のほうが好きです。
  Sau ほう dùng が.

So sánh với động từ và trạng từ

Mẫu より, ほうが không chỉ dùng với tính từ. Động từ cũng so được, và tính từ chuyển thành trạng từ (速い thành 速く) khi bổ nghĩa cho động từ.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
私は姉より早く起きます。	watashi wa ane yori hayaku okimasu	Tôi dậy sớm hơn chị gái.
兄は私よりたくさん食べます。	ani wa watashi yori takusan tabemasu	Anh tôi ăn nhiều hơn tôi.
映画館で見るより、家で見るほうが楽です。	eigakan de miru yori, ie de miru hō ga raku desu	Xem ở nhà thoải mái hơn ra rạp.
思ったより簡単でした。	omotta yori kantan deshita	Dễ hơn tôi tưởng.

Câu cuối là cụm rất hay dùng: 思ったより (omotta yori, "so với mình nghĩ").

Nhớ nhanh

• A hơn B: AはBより〜. Nhấn A: BよりAのほうが〜.
• Hỏi giữa hai thứ: どちら; từ ba thứ trở lên: 何, どこ, 誰 + 一番.
• Không bằng: AはBほど + phủ định.
• Bằng nhau: 同じぐらい.
• Hơn nhiều: thêm ずっと.

Bài tập nhỏ

1. Xe đạp rẻ hơn xe máy. (自転車, バイク, 安い)
2. Mùa xuân và mùa thu, bạn thích mùa nào hơn? (春, 秋)
3. Trong thành phố, chỗ nào đẹp nhất? (町, きれい)
4. Hôm nay không lạnh bằng hôm qua. (寒い)

Đáp án:

1. 自転車はバイクより安いです。
2. 春と秋とどちらが好きですか。
3. 町でどこが一番きれいですか。
4. 今日は昨日ほど寒くないです。

Xem thêm các mẫu khác ở mục ngữ pháp tiếng Nhật.

Câu hỏi thường gặp

より có đứng đầu câu được không?

Được. 大阪より東京のほうが大きいです。 và 東京は大阪より大きいです。 cùng nghĩa, chỉ khác chỗ nhấn.

Nói "kém hơn", "ít hơn" thế nào?

Đổi sang tính từ ngược nghĩa (小さい, 安い, 少ない) hoặc dùng ほど〜ない. Tiếng Nhật không có từ riêng cho "kém hơn".

Có cách nói "càng... càng" không?

Có, đó là mẫu ば〜ほど ở trình độ N3: 練習すればするほど上手になります。 (renshū sureba suru hodo jōzu ni narimasu, "càng luyện càng giỏi").

一番 có dùng khi so hai thứ không?

Không tự nhiên. Hai thứ thì dùng のほうが; 一番 dành cho phạm vi từ ba trở lên.