Cách dùng くらい (ぐらい) trong tiếng Nhật: “khoảng”, “đến mức” và くらいなら

くらい (hay ぐらい, nghĩa như nhau) đứng sau con số để nói "khoảng", và đứng sau một mệnh đề để nói "đến mức". Ví dụ: 駅まで歩いて10分くらいです。 (eki made aruite juppun kurai desu, "Đi bộ đến ga khoảng 10 phút"), 泣きたいくらい痛かったです。 (nakitai kurai itakatta desu, "Đau đến mức muốn khóc"). Ngoài hai nghĩa này, くらい còn dùng để nói "ít nhất cũng phải", "không gì bằng" và mẫu くらいなら "thà... còn hơn". Bài dưới đi lần lượt từng nghĩa, rồi so sánh với ほど.

Bảng công thức

Nghĩa	Công thức	Ví dụ	Dịch
Khoảng (số lượng, thời lượng)	Số + くらい	3時間くらい	khoảng 3 tiếng
Khoảng chừng này	この / その / あの / どの + くらい	どのくらい	khoảng bao nhiêu, bao lâu
Đến mức	V / Adj + くらい	歩けないくらい疲れた	mệt đến mức không đi nổi
Ít nhất cũng, chỉ là	N + くらい	挨拶くらいしなさい	ít nhất cũng chào một câu
Không gì bằng	N + くらい〜はない	母の料理くらいおいしいものはない	không gì ngon bằng cơm mẹ nấu
Thà... còn hơn	V từ điển + くらいなら	捨てるくらいなら、私にください	vứt đi thì thà cho tôi

Cách ghép くらい với từng loại từ

Loại từ	Cách ghép	Ví dụ	Cách đọc
Danh từ, số	N + くらい	20人くらい	nijūnin kurai
Từ chỉ định	この / その / あの / どの + くらい	このくらい	kono kurai
Động từ	thể thường (từ điển, ない, た) + くらい	信じられないくらい	shinjirarenai kurai
Tính từ đuôi い	giữ nguyên + くらい	寒いくらい	samui kurai
Tính từ đuôi な	thêm な + くらい	不思議なくらい	fushigi na kurai

Tính từ đuôi な phải giữ な, giống khi bổ nghĩa cho danh từ. Nếu chưa chắc cách chia, xem lại bài tính từ い và な.

Cách 1: くらい nghĩa là "khoảng"

Đây là nghĩa gặp đầu tiên ở trình độ N5, N4. くらい đứng sau con số, ngược với tiếng Việt "khoảng 10 phút".

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
昨日は3時間ぐらい勉強しました。	kinō wa sanjikan gurai benkyō shimashita	Hôm qua tôi học khoảng 3 tiếng.
パーティーには20人くらい来ました。	pātī ni wa nijūnin kurai kimashita	Khoảng 20 người đến bữa tiệc.
このくらいの大きさの箱がほしいです。	kono kurai no ōkisa no hako ga hoshii desu	Tôi muốn cái hộp cỡ chừng này.
日本に来てどのくらいですか。	Nihon ni kite dono kurai desu ka	Bạn sang Nhật được bao lâu rồi?
空港までどのくらいかかりますか。	kūkō made dono kurai kakarimasu ka	Đến sân bay mất bao lâu?

Với mốc giờ (3 giờ, ngày 5), cách chuẩn là ごろ: 3時ごろ来てください。 (sanji goro kite kudasai, "Khoảng 3 giờ hãy đến"). Trong hội thoại, người Nhật vẫn nói 3時くらい, nhưng khi viết hoặc nói lịch sự nên dùng ごろ cho mốc thời điểm và くらい cho độ dài thời gian.

Cách 2: くらい nghĩa là "đến mức"

Vế trước くらい mô tả một hình ảnh cụ thể để người nghe hình dung mức độ của vế sau.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
歩けないくらい疲れました。	arukenai kurai tsukaremashita	Tôi mệt đến mức không đi nổi.
声が出ないくらい驚きました。	koe ga denai kurai odorokimashita	Tôi ngạc nhiên đến mức không nói nên lời.
このラーメンは信じられないくらい安いです。	kono rāmen wa shinjirarenai kurai yasui desu	Bát ramen này rẻ không tin nổi.
冷房が効きすぎて、寒いくらいです。	reibō ga kikisugite, samui kurai desu	Điều hòa mạnh quá, lạnh đến mức thấy rét.
彼は不思議なくらい落ち着いていました。	kare wa fushigi na kurai ochitsuite imashita	Anh ấy bình tĩnh đến lạ.

Cách 3: "ít nhất cũng", "chỉ là chuyện nhỏ"

Sau danh từ, くらい có thể coi nhẹ sự việc: "chuyện cỡ đó thì ai cũng làm được" hoặc "ít nhất cũng nên làm". Nghĩa này hay đi với lời trách, lời nhắc.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
挨拶くらいしなさい。	aisatsu kurai shinasai	Ít nhất cũng phải chào hỏi chứ.
自分の部屋くらい自分で片付けて。	jibun no heya kurai jibun de katazukete	Phòng mình thì tự dọn đi chứ.
遅れるなら、電話くらいしてください。	okureru nara, denwa kurai shite kudasai	Đến muộn thì ít nhất cũng gọi điện báo.
ひらがなくらい読めますよ。	hiragana kurai yomemasu yo	Hiragana thì tôi đọc được chứ.

Cách 4: N くらい〜はない, "không gì bằng"

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
母の料理くらいおいしいものはない。	haha no ryōri kurai oishii mono wa nai	Không gì ngon bằng cơm mẹ nấu.
彼くらい真面目な人はいません。	kare kurai majime na hito wa imasen	Không ai nghiêm túc bằng anh ấy.
健康くらい大切なものはありません。	kenkō kurai taisetsu na mono wa arimasen	Không gì quý bằng sức khỏe.

Cách 5: くらいなら, "thà... còn hơn"

Công thức: V từ điển + くらいなら、〜ほうがいい / 〜ほうがましだ. Vế trước là việc người nói rất không muốn, vế sau là lựa chọn còn đỡ hơn. Phần ほうがいい có bài riêng: ngữ pháp ほうがいい.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
途中でやめるくらいなら、最初からやらないほうがいい。	tochū de yameru kurai nara, saisho kara yaranai hō ga ii	Bỏ giữa chừng thì thà đừng làm từ đầu.
捨てるくらいなら、私にください。	suteru kurai nara, watashi ni kudasai	Định vứt thì thà cho tôi.
あの人に頭を下げるくらいなら、辞めたほうがましだ。	ano hito ni atama o sageru kurai nara, yameta hō ga mashi da	Phải cúi đầu trước người đó thì thà nghỉ việc còn hơn.

くらい và ぐらい khác nhau không?

Về nghĩa thì không. Cả hai đều đúng trong mọi cách dùng ở trên, kể cả くらいなら và ぐらいなら. Có sách hướng dẫn chuộng くらい sau この, その, あの, どの và ぐらい sau danh từ, con số, nhưng trong thực tế người Nhật dùng lẫn cả hai. Khi viết, bạn chỉ cần giữ một cách thống nhất trong cùng một bài.

Phân biệt くらい với ほど

ほど cũng có nghĩa "khoảng" và "đến mức", nên rất dễ lẫn. Bảng dưới tóm tắt chỗ giống và khác.

Cách dùng	くらい	ほど
Khoảng (số lượng)	Có, giọng thường ngày	Có, trang trọng hơn: 10分ほどお待ちください
Đến mức	Có	Có, nghe nhấn mạnh và trang trọng hơn
A は B ほど〜ない (A không bằng B)	Không dùng	Có: 今年は去年ほど寒くない
Coi nhẹ, "ít nhất cũng"	Có	Không dùng
N〜はない (không gì bằng)	Có	Có
Càng... càng (ば〜ほど)	Không dùng	Có
Thà... còn hơn	くらいなら	Không dùng

Mẫu ば〜ほど được giải thích riêng ở bài càng càng ば…ほど, còn cách so sánh hơn kém với より ở bài so sánh より, ほうが.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ くらい10分かかります。 → ✓ 10分くらいかかります。
  Tiếng Việt nói "khoảng 10 phút" nên hay đặt くらい lên trước. くらい luôn đứng sau con số.
• ✗ 今年は去年くらい寒くない。 → ✓ 今年は去年ほど寒くない。
  Câu so sánh phủ định "không bằng" phải dùng ほど.
• ✗ 静かくらいの部屋 → ✓ 静かなくらいの部屋
  Tính từ đuôi な phải giữ な trước くらい.
• ✗ 挨拶ほどしなさい。 → ✓ 挨拶くらいしなさい。
  Nghĩa coi nhẹ, "ít nhất cũng" chỉ dùng くらい.
• ✗ 3時くらいに会議が始まります。(văn bản) → ✓ 3時ごろに会議が始まります。
  Với mốc giờ trong văn viết, dùng ごろ.

Bài tập nhỏ

Điền くらい, ほど, ごろ hoặc くらいなら vào chỗ trống. Có câu điền được hai đáp án.

Câu	Đề bài	Nghĩa cần diễn đạt
1	駅まで歩いて15分（　）です。	Đi bộ đến ga khoảng 15 phút.
2	今年の夏は去年（　）暑くない。	Hè năm nay không nóng bằng năm ngoái.
3	漢字は無理でも、ひらがな（　）読めるでしょう。	Kanji thì chịu, nhưng hiragana thì đọc được chứ.
4	文句を言う（　）、自分でやったほうがいい。	Phàn nàn thì thà tự làm còn hơn.
5	明日は10時（　）に出発します。	Mai khoảng 10 giờ xuất phát.
6	彼（　）優しい人はいない。	Không ai hiền bằng anh ấy.

Đáp án:

1. くらい / ぐらい (cũng có thể dùng ほど): 駅まで歩いて15分くらいです。 (eki made aruite jūgofun kurai desu).
2. ほど: 今年の夏は去年ほど暑くない。 (kotoshi no natsu wa kyonen hodo atsukunai).
3. くらい: ひらがなくらい読めるでしょう。 (hiragana kurai yomeru deshō).
4. くらいなら: 文句を言うくらいなら、自分でやったほうがいい。 (monku o iu kurai nara, jibun de yatta hō ga ii).
5. ごろ: 明日は10時ごろに出発します。 (ashita wa jūji goro ni shuppatsu shimasu).
6. くらい hoặc ほど: 彼くらい優しい人はいない。 (kare kurai yasashii hito wa inai).

Câu hỏi thường gặp

くらい và ぐらい cái nào đúng?

Cả hai đều đúng và cùng nghĩa. 10分くらい và 10分ぐらい đều nói được.

どのくらい nghĩa là gì?

どのくらい (dono kurai) hỏi về mức độ, thời lượng hoặc số lượng: "bao lâu", "bao nhiêu", "cỡ nào". Ví dụ どのくらい日本語を勉強しましたか。 (dono kurai nihongo o benkyō shimashita ka, "Bạn học tiếng Nhật bao lâu rồi?").

くらい và ごろ khác nhau thế nào?

くらい dùng cho độ dài và số lượng (3 tiếng, 20 người), ごろ dùng cho mốc thời điểm (3 giờ, tháng 4). Trong khẩu ngữ, くらい đôi khi thay ごろ, nhưng ngược lại thì không.

くらいなら dùng khi nào?

Khi muốn nói "nếu phải làm A thì thà làm B còn hơn", với A là việc bạn không muốn. Vế sau thường kết thúc bằng ほうがいい hoặc ほうがましだ.