Ngữ pháp てほしい (te hoshii) tiếng Nhật: muốn ai đó làm gì

Ngữ pháp てほしい (te hoshii) dùng để nói "tôi muốn người khác làm gì": (người) に + V て + ほしい. Ví dụ: 母に早く元気になってほしいです。 (haha ni hayaku genki ni natte hoshii desu, "Tôi mong mẹ sớm khoẻ lại"), もっとゆっくり話してほしい。 (motto yukkuri hanashite hoshii, "Tôi muốn bạn nói chậm hơn"). Muốn người khác đừng làm thì dùng V ないでほしい.

Khác với たい (mình làm), てほしい đặt hành động lên người khác hoặc lên một sự việc. Người được mong làm đánh dấu bằng trợ từ に.

Bảng công thức

Muốn nói	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Muốn ai làm	(người) に V て ほしい	友だちに手伝ってほしい。	Tôi muốn bạn giúp.
Muốn ai đừng làm	(người) に V ないで ほしい	弟に部屋に入らないでほしい。	Tôi không muốn em trai vào phòng.
Mong sự việc xảy ra	(sự việc) が V て ほしい	早く雨がやんでほしい。	Mong mưa sớm tạnh.
Muốn có đồ vật	N が ほしい	新しいパソコンがほしい。	Tôi muốn có máy tính mới.
Đáng lẽ người ta nên làm	V て ほしかった	先に言ってほしかった。	Lẽ ra nên nói trước với tôi.
Mềm hơn	V て もらいたい	先生に作文を見てもらいたいです。	Tôi muốn nhờ thầy xem bài văn.

Cách đọc: tomodachi ni tetsudatte hoshii, otōto ni heya ni hairanaide hoshii, hayaku ame ga yande hoshii, atarashii pasokon ga hoshii, saki ni itte hoshikatta, sensei ni sakubun o mite moraitai desu.

Cách chia động từ với てほしい

てほしい ghép vào thể て, ないでほしい ghép vào thể ない. Nếu thể て còn chưa chắc, ôn lại ở bài thể て.

Động từ	Nhóm	てほしい	ないでほしい
書く kaku	1	書いてほしい kaite hoshii	書かないでほしい kakanaide hoshii
待つ matsu	1	待ってほしい matte hoshii	待たないでほしい matanaide hoshii
読む yomu	1	読んでほしい yonde hoshii	読まないでほしい yomanaide hoshii
話す hanasu	1	話してほしい hanashite hoshii	話さないでほしい hanasanaide hoshii
言う iu	1	言ってほしい itte hoshii	言わないでほしい iwanaide hoshii
行く iku	1 (đặc biệt)	行ってほしい itte hoshii	行かないでほしい ikanaide hoshii
見る miru	2	見てほしい mite hoshii	見ないでほしい minaide hoshii
忘れる wasureru	2	忘れてほしい wasurete hoshii	忘れないでほしい wasurenaide hoshii
する suru	3	してほしい shite hoshii	しないでほしい shinaide hoshii
来る kuru	3	来てほしい kite hoshii	来ないでほしい konaide hoshii

ほしい chia như một tính từ い: lịch sự thêm です (ほしいです), quá khứ là ほしかった, phủ định là ほしくない. Cách chia thể ない có ở bài thể ない.

Cách dùng 1: mong một người cụ thể làm gì

Người nói là người mong, người được mong làm đi với に. Câu thường nói ra cảm xúc thật, nên hay gặp trong chuyện gia đình, tình cảm, bạn bè.

Câu	Cách đọc	Nghĩa
彼にもっと連絡してほしい。	kare ni motto renraku shite hoshii	Tôi muốn anh ấy liên lạc nhiều hơn.
子どもには自由に育ってほしいです。	kodomo ni wa jiyū ni sodatte hoshii desu	Tôi mong con lớn lên tự do.
この本をぜひ読んでほしいです。	kono hon o zehi yonde hoshii desu	Tôi rất mong bạn đọc cuốn này.
誰かに話を聞いてほしい。	dareka ni hanashi o kiite hoshii	Tôi muốn có ai đó nghe mình nói.

Khi người được mong chính là người nghe, tiếng Nhật thường lược luôn あなたに. Câu この本をぜひ読んでほしいです ở trên là nói thẳng với người nghe.

Cách dùng 2: mong một sự việc, hiện tượng

Với thời tiết, xe cộ, thời gian, tức là những thứ không phải người, chủ thể đi với が thay vì に.

• 早く春が来てほしい。 (hayaku haru ga kite hoshii, "Mong mùa xuân mau đến").
• 明日は晴れてほしいな。 (ashita wa harete hoshii na, "Mong mai trời nắng quá").
• この時間がずっと続いてほしい。 (kono jikan ga zutto tsuzuite hoshii, "Mong khoảnh khắc này kéo dài mãi").

Cách dùng 3: ないでほしい và てほしくない

Hai dạng đều là "không muốn người khác làm", nhưng điểm nhấn khác nhau. ないでほしい nghiêng về lời nhắn, gần với nhờ vả. てほしくない nói cảm xúc phản đối của mình, nặng hơn.

Câu	Cách đọc	Sắc thái
遅刻しないでほしい。	chikoku shinaide hoshii	Mong bạn đừng đi muộn (nhắc nhở).
心配しないでほしい。	shinpai shinaide hoshii	Đừng lo cho tôi nhé.
行ってほしくない。	itte hoshiku nai	Tôi không muốn bạn đi (cảm xúc).
そんなこと言ってほしくなかった。	sonna koto itte hoshiku nakatta	Tôi không muốn nghe bạn nói thế.

Cách dùng 4: てほしかった, tiếc vì người khác đã không làm

Dạng quá khứ thường mang ý trách nhẹ: "lẽ ra bạn nên...". Ví dụ: もっと早く教えてほしかった。 (motto hayaku oshiete hoshikatta, "Lẽ ra bạn nên báo tôi sớm hơn"), 一緒に来てほしかったな。 (issho ni kite hoshikatta na, "Giá mà bạn đi cùng").

Phân biệt てほしい với たい và てもらいたい

Mẫu	Ai làm hành động	Ví dụ	Nghĩa
V たい	chính người nói	日本へ行きたい。	Tôi muốn đi Nhật.
V てほしい	người khác, sự việc	友だちに日本へ来てほしい。	Tôi muốn bạn sang Nhật.
V てもらいたい	người khác (mình nhận ơn)	友だちに日本へ来てもらいたい。	Tôi muốn được bạn sang Nhật thăm.
V ていただきたい	người trên (khiêm nhường)	確認していただきたいです。	Tôi mong anh chị kiểm tra giúp.

Cách đọc: Nihon e ikitai, tomodachi ni Nihon e kite hoshii, tomodachi ni Nihon e kite moraitai, kakunin shite itadakitai desu. Mẫu たい có bài riêng: ngữ pháp たい.

てもらいたい nhìn việc đó như một ơn mình nhận, nên nghe mềm hơn てほしい một chút. Với hiện tượng tự nhiên như mưa, nắng, người Nhật dùng てほしい chứ ít khi dùng てもらいたい. Quan hệ cho nhận phía sau もらう được giải thích ở bài あげる, くれる, もらう.

Lưu ý lịch sự khi nói với người trên

てほしいです nói thẳng mong muốn của mình, nên dùng với cấp trên, thầy cô, khách hàng sẽ nghe như đòi hỏi. Câu 部長、これを見てほしいです。 (buchō, kore o mite hoshii desu) đúng ngữ pháp nhưng thiếu khéo. Nên đổi sang câu nhờ:

• 部長、これを見ていただけませんか。 (buchō, kore o mite itadakemasen ka, "Trưởng phòng xem giúp em cái này được không ạ").
• ちょっと手伝ってほしいんだけど。 (chotto tetsudatte hoshiin da kedo, "Mình muốn nhờ cậu giúp một chút"), dùng với bạn bè, thêm んだけど cho mềm.

Các mức nhờ vả từ てください đến ていただけませんか có trong bài nhờ vả tiếng Nhật.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Dùng たい cho người khác: dịch "Tôi muốn bạn đến" thành 友だちに来たい là sai. Dạng đúng: 友だちに来てほしい。 (tomodachi ni kite hoshii).
2. Dùng を cho người được mong: viết 母を元気になってほしい là sai. Người đi với に: 母に元気になってほしい。 (haha ni genki ni natte hoshii).
3. Dùng cho mong muốn của người thứ ba: てほしい chỉ nói mong muốn của chính mình. Muốn kể mong muốn của người khác, dùng ほしがっている hoặc trích lời: 妹は母にケーキを作ってほしがっています。 (imōto wa haha ni kēki o tsukutte hoshigatte imasu, "Em gái tôi muốn mẹ làm bánh").
4. Chia thể て sai với 行く và 来る: viết 行いてほしい là sai, đúng là 行ってほしい. 来てほしい đọc là kite, 来ないでほしい đọc là konaide.
5. Nói thẳng với cấp trên: thay てほしいです bằng ていただけませんか hoặc ていただきたいのですが.

Bài tập nhỏ

1. 友だちに (手伝う) ほしい。
2. 弟に私のケーキを (食べる) でほしい。
3. 早く夏休みが (来る) ほしい。
4. Chọn trợ từ: 先生 (を / に) 作文を見てほしい。
5. Viết lại cho lịch sự khi nói với trưởng phòng: 部長、この書類を読んでほしいです。

Đáp án:

1. 友だちに手伝ってほしい。 (tomodachi ni tetsudatte hoshii).
2. 弟に私のケーキを食べないでほしい。 (otōto ni watashi no kēki o tabenaide hoshii).
3. 早く夏休みが来てほしい。 (hayaku natsuyasumi ga kite hoshii).
4. 先生に作文を見てほしい。 (sensei ni sakubun o mite hoshii).
5. 部長、この書類を読んでいただけませんか。 (buchō, kono shorui o yonde itadakemasen ka).

Câu hỏi thường gặp

ほしい trong てほしい có viết kanji 欲しい không?

Khi đứng một mình với nghĩa "muốn có", ほしい hay được viết 欲しい. Khi đi sau thể て, nó thường viết bằng hiragana: 来てほしい. Đây là thói quen chính tả phổ biến trong văn bản chuẩn.

Hỏi người khác muốn mình làm gì thế nào?

Dùng 何をしてほしいですか。 (nani o shite hoshii desu ka, "Bạn muốn tôi làm gì?"). Với người trên, nói 何かお手伝いしましょうか。 (nanika otetsudai shimashō ka, "Em giúp gì được không ạ?") sẽ tự nhiên hơn.

てほしい và てください khác nhau ở đâu?

てください là câu nhờ trực tiếp, người nghe phải làm. てほしい chỉ nói ra mong muốn của mình, người nghe tự hiểu và quyết định. Vì vậy てほしい cũng dùng được khi người kia không có mặt.

てほしい thuộc trình độ nào?

Mẫu này thường được dạy ở cuối sơ cấp, cùng giai đoạn với あげる, くれる, もらう. Các dạng ていただきたい, ほしがる thường gặp ở trình độ cao hơn một chút.