Cách dùng 并 trong tiếng Trung: 并不, 并没有 và 并且

并 (bìng, Hán Việt "tịnh") có ba cách dùng chính. Đứng trước 不 hoặc 没(有), nó nhấn mạnh rằng sự thật không như người ta tưởng: 这个问题并不难。 (Zhège wèntí bìng bù nán., vấn đề này thật ra đâu có khó). Ghép thành 并且 (bìngqiě), nó nối thêm một hành động hay một ý, nghĩa là "và, đồng thời, hơn nữa": 他通过了考试，并且拿到了奖学金。 (Tā tōngguòle kǎoshì, bìngqiě nádàole jiǎngxuéjīn., anh ấy thi đỗ và còn giành được học bổng). Cách thứ ba là dùng 并 một mình để nối hai động từ trong văn viết, giống 并且 nhưng gọn hơn.

Bảng công thức

Dạng	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Phản bác (hiện tại, tính chất)	并 + 不 + động từ/tính từ	并不贵 (bìng bú guì)	đâu có đắt
Phản bác (việc đã xảy ra)	并 + 没(有) + động từ	并没有说 (bìng méiyǒu shuō)	đâu có nói
Phản bác danh từ	并 + 不是 / 并非 + danh từ	并不是老师 (bìng bú shì lǎoshī)	chẳng phải là giáo viên
Nối thêm ý	Vế 1，并且 + vế 2	我同意，并且支持你。 (Wǒ tóngyì, bìngqiě zhīchí nǐ.)	tôi đồng ý, hơn nữa còn ủng hộ bạn
Nối hai động từ (văn viết)	Động từ 1 + 并 + động từ 2	讨论并通过 (tǎolùn bìng tōngguò)	thảo luận và thông qua

Cách 1: 并不, 并没有 để phản bác

Đây là cách dùng gặp nhiều nhất trong hội thoại và bài đọc. 并 luôn đứng ngay trước từ phủ định. Câu có 并不/并没有 thường đáp lại một suy nghĩ, một lời đồn hay một vẻ bề ngoài, và nói rằng thực tế khác đi. Tiếng Việt dịch là "thật ra không", "đâu có", "chẳng hề".

并不 + tính từ hoặc động từ

大家都说汉语很难，其实并不难。 (Dàjiā dōu shuō Hànyǔ hěn nán, qíshí bìng bù nán., ai cũng bảo tiếng Trung khó, thật ra đâu có khó.)

他看起来很凶，但并不坏。 (Tā kàn qǐlái hěn xiōng, dàn bìng bú huài., trông anh ta dữ dằn nhưng chẳng xấu tính chút nào.)

我并不想去，是老板让我去的。 (Wǒ bìng bù xiǎng qù, shì lǎobǎn ràng wǒ qù de., tôi đâu có muốn đi, là sếp bắt tôi đi.)

Thêm 太 hay 怎么 sau 并不 để làm nhẹ câu: 这家饭馆并不太贵。 (Zhè jiā fànguǎn bìng bú tài guì., quán này cũng không đắt lắm đâu).

并没有 + động từ

Khi phản bác một việc người khác tưởng đã xảy ra, dùng 并没有 (hoặc 并没, gọn hơn trong văn nói):

我并没有生气，你别担心。 (Wǒ bìng méiyǒu shēngqì, nǐ bié dānxīn., tôi đâu có giận, bạn đừng lo.)

他说他打电话了，可是我并没有接到。 (Tā shuō tā dǎ diànhuà le, kěshì wǒ bìng méiyǒu jiēdào., anh ấy bảo đã gọi rồi, nhưng tôi chẳng hề nhận được cuộc nào.)

这件事我并没告诉别人。 (Zhè jiàn shì wǒ bìng méi gàosu biérén., chuyện này tôi đâu có kể với ai.)

Chọn 并不 hay 并没有 theo đúng quy tắc chọn 不 hay 没: tính chất, ý muốn, thói quen dùng 不; việc đã xảy ra dùng 没. Nếu còn lúng túng, xem bài phủ định 不 và 没.

并不是 và 并非

他并不是我男朋友，只是同学。 (Tā bìng bú shì wǒ nánpéngyou, zhǐshì tóngxué., anh ấy chẳng phải bạn trai tôi, chỉ là bạn học.)

Trong văn viết, báo chí, bạn sẽ gặp 并非 (bìngfēi) với nghĩa tương tự: 成功并非偶然。 (Chénggōng bìngfēi ǒurán., thành công chẳng phải ngẫu nhiên).

Cách 2: 并且 nghĩa là "đồng thời, hơn nữa"

并且 là liên từ, nối hai động từ, hai cụm động từ hoặc hai vế câu. Vế sau thường bổ sung hoặc nâng lên so với vế trước.

她会说英语，并且说得很流利。 (Tā huì shuō Yīngyǔ, bìngqiě shuō de hěn liúlì., cô ấy biết nói tiếng Anh, hơn nữa nói rất lưu loát.)

请仔细阅读合同，并且在最后一页签名。 (Qǐng zǐxì yuèdú hétong, bìngqiě zài zuìhòu yí yè qiānmíng., vui lòng đọc kỹ hợp đồng và ký tên ở trang cuối.)

我们不但完成了任务，并且提前了三天。 (Wǒmen búdàn wánchéngle rènwu, bìngqiě tíqiánle sān tiān., chúng tôi không những hoàn thành nhiệm vụ mà còn xong sớm ba ngày.)

Câu cuối cho thấy 并且 có thể đứng ở vế sau của 不但…, vị trí thường do 而且 đảm nhận. Cặp 不但…而且… được giải thích ở bài 不但…而且….

Cách 3: 并 nối hai động từ trong văn viết

Trong văn bản hành chính, tin tức, 并 một mình thay cho 并且. Hai động từ thường có chung chủ ngữ, nhiều khi chung cả tân ngữ.

会议讨论并通过了这个方案。 (Huìyì tǎolùn bìng tōngguòle zhège fāng'àn., hội nghị đã thảo luận và thông qua phương án này.)

他毕业后来到上海，并在一家公司找到了工作。 (Tā bìyè hòu láidào Shànghǎi, bìng zài yì jiā gōngsī zhǎodàole gōngzuò., sau khi tốt nghiệp anh ấy đến Thượng Hải và tìm được việc ở một công ty.)

警方已经调查并确认了这一消息。 (Jǐngfāng yǐjīng diàochá bìng quèrènle zhè yì xiāoxi., cảnh sát đã điều tra và xác nhận tin này.)

Trong hội thoại thường ngày, người ta ít nói 并 kiểu này, mà dùng 然后, 还 hoặc tách câu.

并 trong từ ghép

Nghĩa gốc của 并 là "đặt cạnh nhau, gộp lại". Nghĩa này còn trong nhiều từ hay gặp:

Từ	Pinyin	Nghĩa
合并	hébìng	sáp nhập, gộp
并列	bìngliè	ngang hàng, đồng hạng
并排	bìngpái	xếp hàng ngang, sóng đôi
并存	bìngcún	cùng tồn tại
相提并论	xiāng tí bìng lùn	đánh đồng, đặt ngang nhau mà bàn

Phân biệt 并且, 而且 và 和

Từ	Nối được gì	Sắc thái	Ví dụ
和	danh từ, đại từ	trung tính	我和你 (wǒ hé nǐ)
而且	tính từ, động từ, vế câu	tăng tiến, rất hay dùng khi nói	便宜而且好吃 (piányi érqiě hǎochī)
并且	động từ, cụm động từ, vế câu	thêm hành động, hơi trang trọng	检查并且修改 (jiǎnchá bìngqiě xiūgǎi)

Mẹo chọn: nối hai danh từ thì dùng 和. Nối hai tính từ tả cùng một thứ thì 而且 tự nhiên hơn. Nối hai việc làm nối tiếp, nhất là khi chúng chung một tân ngữ, thì 并且 hoặc 并 là lựa chọn quen thuộc.

Phân biệt 并不 và 不

我不喜欢咖啡。 (Wǒ bù xǐhuan kāfēi.) chỉ là thông tin: tôi không thích cà phê.

我并不喜欢咖啡，是朋友送的。 (Wǒ bìng bù xǐhuan kāfēi, shì péngyou sòng de.) có ý cãi lại: người ta thấy tôi có cà phê nên tưởng tôi thích, thật ra tôi đâu có thích, là bạn tặng.

Nói cách khác, 并不 cần một "điều người ta tưởng" ở phía trước, nói ra hoặc ngầm hiểu. Câu trung tính mà dùng 并不 sẽ nghe như đang cãi.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 并 trước động từ khẳng định để nói "thật sự": 我并喜欢他 là sai. Với nghĩa nhấn mạnh, 并 chỉ đi với phủ định: 我并不喜欢他。
• Dịch chữ "và" thành 并且 để nối danh từ: 苹果并且香蕉 sai, phải là 苹果和香蕉 (píngguǒ hé xiāngjiāo).
• Thêm 了 sau 并没有: 我并没有去了 sai, vì 没有 đã phủ định việc xảy ra. Đúng là 我并没有去。
• Dùng 并不 cho mọi câu phủ định cho "hay": câu không có ý phản bác thì cứ dùng 不 hoặc 没.
• Đặt 并 sau từ phủ định: 不并难 sai, thứ tự luôn là 并 + 不/没.

Bài tập nhỏ

Điền 并, 并且, 和 hoặc 而且 vào chỗ trống.

1. 你以为我很有钱？其实我___不富有。
2. 我买了面包___牛奶。
3. 公司研究___决定了明年的计划。
4. 这件衣服很漂亮，___不贵。
5. 他说他来过，可是我___没有看见他。
6. 请填好表格，___交给前台。

Đáp án: 1. 并 (phản bác "bạn tưởng tôi giàu"). 2. 和 (nối hai danh từ). 3. 并 (văn viết, hai động từ chung tân ngữ 计划). 4. 而且 (nối hai tính chất của cùng một thứ; 并且 cũng được nhưng ít tự nhiên hơn). 5. 并 (并没有, phản bác lời anh ta). 6. 并且 (thêm một việc phải làm; dùng 并 cũng đúng).

Câu hỏi thường gặp

并 và 并且 có thay cho nhau được không?

Khi nối hai động từ thì phần lớn được: 讨论并通过 và 讨论并且通过 cùng nghĩa, bản có 并 gọn và mang màu văn viết hơn. Nhưng khi nhấn mạnh phủ định thì chỉ dùng 并: 并且不难 không có nghĩa "thật ra không khó".

并不 có giống 一点儿也不 không?

Không hẳn. 一点儿也不难 (yìdiǎnr yě bù nán) nhấn vào mức độ: không khó chút nào. 并不难 nhấn vào việc sự thật trái với điều người ta nghĩ. Hai cách có thể ghép: 其实并不难 nghe mềm hơn, 一点儿也不难 nghe mạnh hơn.

并 trong câu nói hằng ngày có tự nhiên không?

并不 và 并没有 rất tự nhiên, người bản ngữ dùng khi giải thích, thanh minh. 并 nối động từ thì chủ yếu thấy trong văn viết. 并且 dùng được cả nói và viết, nhưng khi nói chuyện, người ta hay chọn 而且 hơn.