Cách dùng 从来 trong tiếng Trung: 从来不, 从来没…过 và phân biệt với 一直

从来 (cónglái) nghĩa là "từ trước tới nay", và gần như luôn đi với phủ định: 从来不 + V (xưa nay không, theo thói quen hay ý muốn) và 从来没(有) + V + 过 (chưa bao giờ, chưa từng trải qua). Ví dụ: 我从来不喝咖啡。 (Wǒ cónglái bù hē kāfēi., tôi xưa nay không uống cà phê) và 我从来没去过上海。 (Wǒ cónglái méi qùguo Shànghǎi., tôi chưa bao giờ đến Thượng Hải). Câu khẳng định trơn như *我从来喝咖啡 là sai, đây là lỗi người học HSK 4 hay mắc nhất với từ này.

Bảng công thức

Cấu trúc	Nghĩa	Ví dụ
从来 + 不 + V	xưa nay không (thói quen, nguyên tắc)	他从来不迟到。 (Tā cónglái bù chídào., anh ấy xưa nay không đến muộn)
从来 + 没(有) + V + 过	chưa bao giờ, chưa từng	我从来没见过雪。 (Wǒ cónglái méi jiànguo xuě., tôi chưa bao giờ thấy tuyết)
从来 + 都 + 不/没	nhấn mạnh hơn	她从来都没说过谎。 (Tā cónglái dōu méi shuōguo huǎng., cô ấy chưa từng nói dối lần nào)
从来 + 都/就 + 是/很…	xưa nay vẫn luôn (khẳng định)	他从来就是这样。 (Tā cónglái jiù shì zhèyàng., anh ta xưa nay vẫn thế)

从来不: xưa nay không làm

Dùng 从来不 khi nói về thói quen, tính cách, nguyên tắc: người đó có thể làm nhưng chọn không làm, hoặc việc đó vốn không xảy ra. Câu thường ở hiện tại, không cần 过.

• 我爸爸从来不抽烟。 (Wǒ bàba cónglái bù chōuyān., bố tôi xưa nay không hút thuốc)
• 她从来不吃辣的。 (Tā cónglái bù chī là de., cô ấy xưa nay không ăn cay)
• 这家店从来不打折。 (Zhè jiā diàn cónglái bù dǎzhé., tiệm này xưa nay không giảm giá)
• 他从来不跟别人吵架。 (Tā cónglái bù gēn biérén chǎojià., anh ấy chẳng bao giờ cãi nhau với ai)

从来没(有)…过: chưa bao giờ, chưa từng

Đây là cách nói "chưa bao giờ" trong tiếng Trung hay dùng nhất. Câu nói về kinh nghiệm: tính đến giờ, việc đó chưa xảy ra lần nào. Trợ từ 过 sau động từ gần như luôn có mặt. Nếu chưa vững 过, xem bài phân biệt 过 và 着.

• 我从来没坐过飞机。 (Wǒ cónglái méi zuòguo fēijī., tôi chưa bao giờ đi máy bay)
• 我从来没有听过这首歌。 (Wǒ cónglái méiyǒu tīngguo zhè shǒu gē., tôi chưa từng nghe bài hát này)
• 他从来没学过中文，可是说得很好。 (Tā cónglái méi xuéguo Zhōngwén, kěshì shuō de hěn hǎo., anh ấy chưa từng học tiếng Trung mà nói rất giỏi)
• 这种事我从来没遇到过。 (Zhè zhǒng shì wǒ cónglái méi yùdàoguo., chuyện thế này tôi chưa từng gặp)

Phân biệt 从来不 và 从来没

	从来不	从来没(有)…过
Nói về	thói quen, ý muốn, nguyên tắc	kinh nghiệm đã có hay chưa
Có 过 không	không	thường có
Ví dụ	我从来不喝酒。 (tôi không uống rượu, đó là nguyên tắc)	我从来没喝过酒。 (tôi chưa từng uống rượu lần nào)

Câu đầu cho biết người nói chọn không uống. Câu sau chỉ kể một sự thật: đến giờ chưa thử lần nào, sau này có thể thử.

Phân biệt 从来 và 一直

Người Việt hay dịch cả hai thành "luôn luôn", "suốt", nên dùng lẫn. Khác nhau ở ba điểm:

Điểm	从来	一直 (yìzhí)
Câu khẳng định	hầu như không (trừ 从来都/就是)	dùng thoải mái: 我一直在等你。 (tôi vẫn đang đợi bạn)
Khoảng thời gian	từ trước tới nay, cả đời	từ một mốc nào đó đến giờ, hoặc kéo dài sang tương lai
Nói về tương lai	không	được: 我会一直爱你。 (anh sẽ mãi yêu em)

So sánh 他一直没来。 (Tā yìzhí méi lái., anh ấy mãi vẫn chưa đến, tính từ lúc hẹn tới giờ) với 他从来没来过。 (Tā cónglái méi láiguo., anh ấy chưa từng đến đây lần nào). Câu với 一直 gắn với một lần chờ cụ thể. Câu với 从来 nói về toàn bộ quá khứ.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Dùng 从来 trong câu khẳng định thường. Sai: *我从来早上跑步. Đúng: 我一直早上跑步。 hoặc 我每天早上都跑步。
2. Quên 过 sau 从来没. Câu *我从来没去北京 nghe thiếu. Nên nói 我从来没去过北京。
3. Đặt 从来 sai chỗ. 从来 đứng sau chủ ngữ, trước 不/没: 我从来没说过。, không nói *从来我没说过 trong câu thường.
4. Dùng 从来不 cho việc đã xảy ra một lần. Muốn nói "hôm qua tôi không đi" thì dùng 没, không cần 从来.
5. Dùng 从来 cho tương lai. *我从来会支持你 sai. Dùng 我会一直支持你。

Bài tập

Điền 从来不, 从来没 hoặc 一直:

1. 我______吃过榴莲。
2. 他______骗人，大家都相信他。
3. 从早上到现在，雨______在下。
4. 我______想过会在中国工作。
5. 以后我也会______支持你。

Đáp án: 1. 从来没 (chưa từng ăn sầu riêng). 2. 从来不 (xưa nay không lừa ai). 3. 一直 (mưa suốt từ sáng). 4. 从来没 (chưa bao giờ nghĩ sẽ làm việc ở Trung Quốc). 5. 一直 (tương lai chỉ dùng 一直).

Sửa lỗi: *他从来很忙 → 他一直很忙。 hoặc 他从来都很忙。 (câu sau mang sắc thái "xưa nay vẫn bận như thế").

Câu hỏi thường gặp

"Chưa bao giờ" tiếng Trung nói thế nào?

Dùng 从来没(有)…过, ví dụ 我从来没去过日本。 (tôi chưa bao giờ đến Nhật). Cách nói ngắn hơn là 没…过, nhưng thiếu ý nhấn "chưa từng lần nào".

从来 có dùng trong câu khẳng định được không?

Được, nhưng phải kèm 都 hoặc 就, thường với 是 hay tính từ: 他从来都很认真。 (xưa nay anh ấy luôn chăm chỉ). Không dùng 从来 + động từ khẳng định trơn.

从来不 và 从来没 khác nhau thế nào?

从来不 nói thói quen, ý muốn. 从来没…过 nói kinh nghiệm chưa từng có.

从来 và 向来 có giống nhau không?

Gần nghĩa. 向来 (xiànglái) cũng là "xưa nay", nhưng dùng câu khẳng định dễ hơn: 他向来很准时。 (anh ấy xưa nay đúng giờ).