100 chữ Hán thông dụng nhất: pinyin, Hán Việt, nghĩa và bảng 2.500, 3.500 chữ

Chữ Hán thông dụng nhất là những chữ ngữ pháp như 的 (de, "của"), 一 (yī, "một"), 是 (shì, "là"), 不 (bù, "không") và 了 (le, "rồi"). Theo bảng tần suất chữ Hán hiện đại của Jun Da (Đại học Middle Tennessee State, Mỹ), 100 chữ đứng đầu chiếm khoảng 42% số chữ trong văn bản, 1.000 chữ chiếm khoảng 89%, 2.500 chữ chiếm khoảng 98,5%. Trung Quốc cũng có bảng chuẩn chính thức: 2.500 chữ thường dùng và 1.000 chữ thứ thường dùng, cộng lại 3.500 chữ. Bên dưới là bảng 100 chữ đầu kèm pinyin, âm Hán Việt, nghĩa và từ hay đi kèm, sau đó là cách dùng các bảng 500, 1.000, 2.500 và 3.500 chữ.

Cần biết bao nhiêu chữ Hán: số chữ và độ phủ văn bản

Độ phủ là tỉ lệ số lần xuất hiện của các chữ đó trên tổng số chữ trong văn bản, tính theo thứ tự từ chữ hay gặp nhất trở xuống. Số liệu lấy từ bảng tần suất chữ Hán hiện đại của Jun Da, đếm trên kho văn bản tiếng Trung hiện đại khoảng 193 triệu lượt chữ.

Số chữ thông dụng nhất	Độ phủ văn bản (cộng dồn)
10 chữ	13,9%
50 chữ	30,5%
100 chữ	41,8%
200 chữ	55,8%
500 chữ	75,8%
1.000 chữ	89,1%
1.500 chữ	94,6%
2.000 chữ	97,1%
2.500 chữ	98,5%
3.000 chữ	99,2%
3.500 chữ	99,5%

Đường cong dốc ở đoạn đầu rồi thoải dần. 500 chữ đầu mang lại hơn ba phần tư độ phủ, còn 1.000 chữ từ mốc 2.500 lên 3.500 chỉ thêm khoảng 1 điểm phần trăm. Vì vậy thứ tự học quan trọng hơn tổng số chữ: học đúng những chữ đầu bảng thì mỗi chữ mới gặp lại nhiều lần trong mọi bài đọc.

Biết chữ không có nghĩa là hiểu câu

Độ phủ 42% không có nghĩa là hiểu 42% nội dung, vì hai lý do:

• Chữ càng hay gặp càng ít mang thông tin. Trong câu 我在图书馆看小说 (Wǒ zài túshūguǎn kàn xiǎoshuō, Tôi đọc tiểu thuyết ở thư viện), các chữ 我, 在, 看 đều thuộc nhóm thông dụng, nhưng chỗ quan trọng là "thư viện" (图书馆) thì nằm ngoài nhóm đó.
• Biết chữ chưa chắc biết từ. 小 là "nhỏ", 说 là "nói", nhưng 小说 là "tiểu thuyết". 东 là "đông", 西 là "tây", còn 东西 (dōngxi) là "đồ vật". Phần lớn từ tiếng Trung hiện đại gồm hai chữ, nên đơn vị cần nhớ là từ chứ không phải chữ lẻ.

Người Việt có một lợi thế: nhiều từ ghép tiếng Trung đọc theo âm Hán Việt ra đúng từ tiếng Việt, như 国家 quốc gia, 学生 học sinh, 成功 thành công. Cột Hán Việt trong bảng dưới giúp nhận ra những từ như vậy. Cách tận dụng có ở bài dùng từ Hán Việt để đoán nghĩa chữ Hán, còn những cặp dễ hiểu nhầm nằm ở bài 15 từ tiếng Trung dễ hiểu nhầm với tiếng Việt.

Bảng 100 chữ Hán thông dụng nhất

Thứ tự theo bảng tần suất chữ Hán hiện đại của Jun Da. Chữ có nhiều cách đọc được ghi cách đọc hay gặp nhất trước. Cột "Từ hay gặp" chọn từ trong phạm vi HSK sơ cấp và trung cấp để học được ngay.

Chữ 1 đến 25: gần như toàn bộ là chữ ngữ pháp

#	Chữ	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa chính	Từ hay gặp
1	的	de / dì	đích	của (trợ từ sở hữu)	我的 wǒ de: của tôi
2	一	yī	nhất	một	一起 yìqǐ: cùng nhau
3	是	shì	thị	là	不是 bú shì: không phải
4	不	bù	bất	không	不要 búyào: đừng
5	了	le / liǎo	liễu	rồi (trợ từ); hiểu	了解 liǎojiě: tìm hiểu
6	在	zài	tại	ở; đang	现在 xiànzài: bây giờ
7	人	rén	nhân	người	中国人 Zhōngguórén: người Trung Quốc
8	有	yǒu	hữu	có	没有 méiyǒu: không có
9	我	wǒ	ngã	tôi	我们 wǒmen: chúng tôi
10	他	tā	tha	anh ấy, ông ấy	他们 tāmen: họ
11	这	zhè	giá	này	这个 zhège: cái này
12	个	gè	cá	cái, chiếc (lượng từ chung)	一个 yí ge: một cái
13	们	men	môn	hậu tố số nhiều	你们 nǐmen: các bạn
14	中	zhōng	trung	giữa, trong	中国 Zhōngguó: Trung Quốc
15	来	lái	lai	đến, lại	回来 huílai: trở về
16	上	shàng	thượng	trên; lên	早上 zǎoshang: buổi sáng
17	大	dà	đại	to, lớn	大学 dàxué: đại học
18	为	wèi / wéi	vị / vi	vì, cho; làm, là	因为 yīnwèi: bởi vì
19	和	hé	hoà	và; hoà	和平 hépíng: hoà bình
20	国	guó	quốc	nước, quốc gia	国家 guójiā: quốc gia
21	地	dì / de	địa	đất; trợ từ trạng ngữ	地方 dìfang: nơi, chỗ
22	到	dào	đáo	đến, tới	看到 kàndào: nhìn thấy
23	以	yǐ	dĩ	lấy, dùng	可以 kěyǐ: có thể, được
24	说	shuō	thuyết	nói	小说 xiǎoshuō: tiểu thuyết
25	时	shí	thời	lúc, thời	时间 shíjiān: thời gian

Nhóm này ít mang nghĩa cụ thể. Chúng là đại từ (我, 你, 他), phủ định (不), sở hữu (的), lượng từ (个), trợ từ thời thể (了). Không nói được câu nào trọn vẹn nếu thiếu chúng.

Chữ 26 đến 50

#	Chữ	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa chính	Từ hay gặp
26	要	yào	yếu	muốn, cần; sẽ	重要 zhòngyào: quan trọng
27	就	jiù	tựu	liền, thì, chính	就是 jiùshì: chính là
28	出	chū	xuất	ra	出去 chūqu: đi ra ngoài
29	会	huì	hội	biết (làm); sẽ; cuộc họp	机会 jīhuì: cơ hội
30	可	kě	khả	có thể	可能 kěnéng: có lẽ
31	也	yě	dã	cũng	也是 yě shì: cũng là
32	你	nǐ	nhĩ	bạn, anh, chị	你好 nǐ hǎo: xin chào
33	对	duì	đối	đúng; đối với	对不起 duìbuqǐ: xin lỗi
34	生	shēng	sinh	sinh, sống	学生 xuésheng: học sinh
35	能	néng	năng	có thể	能力 nénglì: năng lực
36	而	ér	nhi	mà, và (văn viết)	而且 érqiě: hơn nữa
37	子	zǐ / zi	tử	con; hậu tố danh từ	孩子 háizi: đứa trẻ
38	那	nà	na	kia, đó	那个 nàge: cái kia
39	得	de / dé / děi	đắc	trợ từ bổ ngữ; được; phải	觉得 juéde: cảm thấy
40	于	yú	vu	ở, tại, đối với (văn viết)	关于 guānyú: về (việc gì)
41	着	zhe / zháo	trước	trợ từ trạng thái kéo dài	睡着 shuìzháo: ngủ thiếp đi
42	下	xià	hạ	dưới; xuống	下午 xiàwǔ: buổi chiều
43	自	zì	tự	tự, từ	自己 zìjǐ: bản thân
44	之	zhī	chi	của (văn viết)	之后 zhīhòu: sau khi
45	年	nián	niên	năm	今年 jīnnián: năm nay
46	过	guò / guo	quá	qua; đã từng	过去 guòqù: quá khứ
47	发	fā	phát	phát ra, gửi	发现 fāxiàn: phát hiện
48	后	hòu	hậu	sau	以后 yǐhòu: sau này
49	作	zuò	tác	làm	工作 gōngzuò: công việc
50	里	lǐ	lí	trong	这里 zhèlǐ: ở đây

Bắt đầu xuất hiện các chữ văn viết như 而, 于, 之. Chúng hiếm khi dùng trong hội thoại nhưng gặp thường xuyên trong báo chí, sách và văn bản hành chính, vì bảng tần suất được đếm trên văn bản viết.

Chữ 51 đến 75

#	Chữ	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa chính	Từ hay gặp
51	用	yòng	dụng	dùng	使用 shǐyòng: sử dụng
52	道	dào	đạo	con đường; nói	知道 zhīdào: biết
53	行	xíng / háng	hành / hàng	đi; được; ngành, hàng	银行 yínháng: ngân hàng
54	所	suǒ	sở	nơi, chỗ	所以 suǒyǐ: cho nên
55	然	rán	nhiên	như thế	然后 ránhòu: sau đó
56	家	jiā	gia	nhà; gia đình	大家 dàjiā: mọi người
57	种	zhǒng / zhòng	chủng	loại; trồng	各种 gèzhǒng: các loại
58	事	shì	sự	việc	事情 shìqing: sự việc
59	成	chéng	thành	thành, trở thành	成功 chénggōng: thành công
60	方	fāng	phương	phương, hướng; vuông	方法 fāngfǎ: phương pháp
61	多	duō	đa	nhiều	多少 duōshao: bao nhiêu
62	经	jīng	kinh	trải qua	已经 yǐjīng: đã
63	么	me	ma	hậu tố trong từ để hỏi	什么 shénme: cái gì
64	去	qù	khứ	đi	去年 qùnián: năm ngoái
65	法	fǎ	pháp	phép, cách	办法 bànfǎ: cách giải quyết
66	学	xué	học	học	学习 xuéxí: học tập
67	如	rú	như	như; nếu	如果 rúguǒ: nếu
68	都	dōu / dū	đô	đều; kinh đô	首都 shǒudū: thủ đô
69	同	tóng	đồng	cùng, giống	同学 tóngxué: bạn học
70	现	xiàn	hiện	hiện ra; hiện nay	现在 xiànzài: bây giờ
71	当	dāng	đương	làm, đảm nhận; khi	当然 dāngrán: đương nhiên
72	没	méi	một	không (phủ định của 有)	没关系 méi guānxi: không sao
73	动	dòng	động	động, cử động	运动 yùndòng: vận động
74	面	miàn	diện	mặt, phía; mì	面条 miàntiáo: mì sợi
75	起	qǐ	khởi	dậy, lên	起床 qǐchuáng: thức dậy

Chữ 76 đến 100

#	Chữ	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa chính	Từ hay gặp
76	看	kàn	khán	nhìn, xem	看见 kànjiàn: nhìn thấy
77	定	dìng	định	định, quyết	一定 yídìng: nhất định
78	天	tiān	thiên	trời; ngày	今天 jīntiān: hôm nay
79	分	fēn	phân	chia; phút; điểm	分钟 fēnzhōng: phút
80	还	hái / huán	hoàn	còn, vẫn; trả lại	还是 háishi: hay là; vẫn
81	进	jìn	tiến	vào; tiến	进来 jìnlai: vào đây
82	好	hǎo	hảo	tốt, hay	好吃 hǎochī: ngon
83	小	xiǎo	tiểu	nhỏ	小心 xiǎoxīn: cẩn thận
84	部	bù	bộ	bộ phận, phần	全部 quánbù: toàn bộ
85	其	qí	kỳ	cái đó, của nó	其他 qítā: khác
86	些	xiē	ta	một vài	一些 yìxiē: một số
87	主	zhǔ	chủ	chủ, chính	主要 zhǔyào: chủ yếu
88	样	yàng	dạng	kiểu, dáng	怎么样 zěnmeyàng: thế nào
89	理	lǐ	lý	lý lẽ; sắp xếp	经理 jīnglǐ: giám đốc, quản lý
90	心	xīn	tâm	tim, lòng	开心 kāixīn: vui
91	她	tā	tha	cô ấy, bà ấy	她们 tāmen: các cô ấy
92	本	běn	bản	gốc; quyển (lượng từ)	日本 Rìběn: Nhật Bản
93	前	qián	tiền	trước	以前 yǐqián: trước đây
94	开	kāi	khai	mở; lái; bắt đầu	开始 kāishǐ: bắt đầu
95	但	dàn	đãn	nhưng	但是 dànshì: nhưng mà
96	因	yīn	nhân	nguyên do	原因 yuányīn: nguyên nhân
97	只	zhǐ / zhī	chỉ / chích	chỉ; con (lượng từ)	只有 zhǐyǒu: chỉ có
98	从	cóng	tòng	từ (nơi, lúc)	从来 cónglái: xưa nay
99	想	xiǎng	tưởng	nghĩ; muốn; nhớ	想法 xiǎngfǎ: suy nghĩ
100	实	shí	thực	thật, thực	其实 qíshí: thật ra

Chữ đa âm trong 100 chữ đầu

Một số chữ thông dụng đổi cách đọc theo nghĩa. Gặp chữ này thì đọc cả từ, đừng đọc chữ lẻ:

Chữ	Cách đọc 1	Cách đọc 2
了	le: 吃了 chī le (ăn rồi)	liǎo: 了解 liǎojiě (tìm hiểu)
得	de: 跑得快 pǎo de kuài (chạy nhanh)	děi: 我得走了 wǒ děi zǒu le (tôi phải đi rồi)
行	xíng: 不行 bù xíng (không được)	háng: 银行 yínháng (ngân hàng)
还	hái: 还有 hái yǒu (vẫn còn)	huán: 还书 huán shū (trả sách)
都	dōu: 都是 dōu shì (đều là)	dū: 首都 shǒudū (thủ đô)
种	zhǒng: 这种 zhè zhǒng (loại này)	zhòng: 种树 zhòng shù (trồng cây)
只	zhǐ: 只有 zhǐyǒu (chỉ có)	zhī: 一只猫 yì zhī māo (một con mèo)
着	zhe: 看着 kànzhe (đang nhìn)	zháo: 睡着 shuìzháo (ngủ thiếp đi)

Bảng 2.500 và 3.500 chữ thông dụng chính thức

Khi người học nói "bảng 2.500 chữ" hay "3.500 chữ Hán thông dụng", họ thường nói tới các bảng chuẩn do Trung Quốc ban hành:

Bảng	Năm	Nội dung
《现代汉语常用字表》 Bảng chữ thường dùng tiếng Hán hiện đại	1988	2.500 chữ thường dùng (常用字) và 1.000 chữ thứ thường dùng (次常用字), tổng 3.500 chữ. Theo kiểm tra công bố kèm bảng, 2.500 chữ phủ 97,97% và cả 3.500 chữ phủ 99,48% văn bản mẫu.
《通用规范汉字表》 Bảng chữ Hán quy phạm thông dụng	2013	8.105 chữ chia ba cấp; cấp một gồm 3.500 chữ thường dùng nhất, là bảng thay thế cho các bảng trước đó.
Chuẩn trình độ tiếng Trung quốc tế (国际中文教育中文水平等级标准)	2021	Chuẩn dùng cho HSK 3.0: 3.000 chữ Hán chia theo chín cấp.

Với người học ngoại ngữ, 3.500 chữ là mức của người đọc thành thạo. Mục tiêu thực tế theo từng giai đoạn:

• 100 đến 300 chữ: đọc được câu đơn giản trong giáo trình sơ cấp, nhận ra khung câu.
• 500 đến 1.000 chữ: đọc được bài khoá trung cấp, tin nhắn, biển hiệu, thực đơn khi có từ điển bên cạnh.
• 2.000 đến 2.500 chữ: đọc báo, sách phổ thông mà chỉ phải tra thỉnh thoảng.

Muốn biết một lượng chữ tương ứng cấp HSK nào và nên dừng ở đâu, xem bài HSK nên học đến cấp mấy.

Cách học 100 chữ thông dụng cho nhanh

1. Học chữ kèm một từ và một câu. 的 học riêng thì trừu tượng, còn 我的书 (wǒ de shū, sách của tôi) thì nhớ được và dùng được ngay. Cột "Từ hay gặp" trong bảng dành cho việc này.
2. Nhận mặt trước, viết tay sau. Nhóm chữ này có giá trị ở chỗ đọc và nghe ra ngay. Viết tay có thể để sau, lý do nằm ở bài có cần học viết tay chữ Hán không.
3. Dùng bộ thủ để nhớ mặt chữ. 你, 他, 们, 作 cùng có bộ nhân đứng (亻) chỉ người; 说 có bộ ngôn (讠) chỉ lời nói. Danh sách bộ thủ hay gặp ở bài 30 bộ thủ thường gặp, còn mẹo tách chữ ở bài nhớ chữ Hán bằng chiết tự.
4. Ôn theo lịch. Chữ gần giống nhau như 我/找, 天/夫, 未/末 dễ lẫn khi còn mới. Ôn lại cách quãng tăng dần hiệu quả hơn chép nhiều lần trong một buổi.

Khi đã có vốn chữ, bước tiếp theo là từ: bảng 100 từ tiếng Trung cơ bản nên học đầu tiên dùng lại phần lớn các chữ ở trên.

Câu hỏi hay gặp

Bảng tần suất trên dùng chữ giản thể hay phồn thể?

Giản thể, là hệ chữ dùng ở Trung Quốc đại lục và trong kỳ thi HSK. Người học để đi Đài Loan hoặc đọc tài liệu Hồng Kông cần chữ phồn thể; khác biệt giữa hai hệ ở bài chữ giản thể và phồn thể.

Vì sao bảng tần suất khác nhau giữa các nguồn?

Mỗi bảng đếm trên một kho văn bản khác nhau. Kho báo chí đẩy các chữ như 国, 经, 发 lên cao; kho hội thoại đẩy 你, 吗, 呢, 啊 lên cao. Nhóm 20 chữ đầu gần như giống nhau ở mọi bảng, phần sau thì xê dịch theo kho.

Học 100 chữ này mất bao lâu?

Với nhịp 10 chữ mới mỗi ngày kèm ôn lại, khoảng hai đến ba tuần là nhận mặt được cả 100 chữ trong câu. Nhận mặt nhanh hơn viết thuộc rất nhiều, nên đừng lấy mốc viết không cần nhìn làm thước đo ở giai đoạn này.

Không biết đọc một chữ thì tra thế nào?

Có thể vẽ chữ bằng tay trên bàn phím điện thoại hoặc tra theo bộ thủ. Cách làm từng bước ở bài gõ tiếng Trung và tra chữ Hán khi không biết đọc.