Từ vựng tiếng Trung ô tô, xe máy: phụ tùng và câu giao tiếp ở garage

Ô tô tiếng Trung là 汽车 (qìchē), xe máy là 摩托车 (mótuōchē), linh kiện, phụ tùng là 配件 (pèijiàn) hoặc 零件 (língjiàn). Bài này dành cho người làm garage, bán xe, làm ở nhà máy phụ tùng hay cần đọc báo giá từ nhà cung cấp Trung Quốc. Từ vựng chia theo từng bộ phận: thân xe, khoang lái, động cơ, phanh và gầm, xe máy, rồi đến từ sửa chữa, bảo dưỡng và câu mẫu ở xưởng. Tên phương tiện và từ đường sá đã có trong bài từ vựng giao thông tiếng Trung, ở đây chỉ nhắc lại vài loại xe hay gặp trong nghề.

Các loại xe hay gặp trong nghề

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
汽车	qìchē	ô tô (nói chung)
轿车	jiàochē	xe con, sedan
越野车	yuèyěchē	xe địa hình, SUV
面包车	miànbāochē	xe van, xe minivan chở người hoặc hàng
卡车 / 货车	kǎchē / huòchē	xe tải
新能源车	xīnnéngyuán chē	xe năng lượng mới (điện, hybrid)
电动汽车	diàndòng qìchē	ô tô điện
摩托车	mótuōchē	xe máy, mô tô
踏板车	tàbǎnchē	xe tay ga
电动车 / 电瓶车	diàndòngchē / diànpíngchē	xe máy điện, xe đạp điện
二手车	èrshǒuchē	xe cũ, xe đã qua sử dụng

Chữ 车 (chē) là "xe", ghép với hầu hết tên loại xe. Âm Hán Việt là "xa", nên 汽车 đọc Hán Việt là "khí xa", 卡车 là "ca xa". Biết điều này giúp bạn đoán nhanh chữ 车 trong bảng giá.

Từ vựng thân xe và bên ngoài ô tô

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
车身	chēshēn	thân xe
车门	chēmén	cửa xe
车窗	chēchuāng	cửa kính
天窗	tiānchuāng	cửa sổ trời
发动机盖 / 引擎盖	fādòngjī gài / yǐnqíng gài	nắp capô
后备箱	hòubèixiāng	cốp sau
保险杠	bǎoxiǎngàng	cản trước, cản sau (ba-đờ-xốc)
前挡风玻璃	qián dǎngfēng bōli	kính chắn gió trước
雨刮器	yǔguāqì	cần gạt mưa
后视镜	hòushìjìng	gương chiếu hậu
大灯	dàdēng	đèn pha
尾灯	wěidēng	đèn hậu
转向灯	zhuǎnxiàngdēng	đèn xi-nhan
雾灯	wùdēng	đèn sương mù
车牌	chēpái	biển số xe
轮胎	lúntāi	lốp xe
轮毂	lúngǔ	la-zăng, mâm xe
备胎	bèitāi	lốp dự phòng
油箱盖	yóuxiāng gài	nắp bình xăng

Từ vựng khoang lái và nội thất

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
方向盘	fāngxiàngpán	vô lăng
仪表盘	yíbiǎopán	bảng đồng hồ táp-lô
座椅	zuòyǐ	ghế ngồi
安全带	ānquándài	dây an toàn
安全气囊	ānquán qìnáng	túi khí
油门	yóumén	chân ga
刹车	shāchē	phanh, chân phanh
离合器	líhéqì	côn, bộ ly hợp
挡杆	dǎnggǎn	cần số
手刹	shǒushā	phanh tay
喇叭	lǎba	còi
空调	kōngtiáo	điều hoà
点火开关	diǎnhuǒ kāiguān	ổ khoá điện, công tắc khởi động
中控屏	zhōngkòng píng	màn hình trung tâm
倒车雷达	dàochē léidá	cảm biến lùi
行车记录仪	xíngchē jìlùyí	camera hành trình

Đèn báo trên táp-lô gọi chung là 故障灯 (gùzhàng dēng). Khách người Trung hay nói 仪表盘上亮了一个灯 (yíbiǎopán shang liàng le yí ge dēng, "trên táp-lô sáng một cái đèn") khi không biết tên đèn.

Từ vựng động cơ và hệ thống điện

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
发动机	fādòngjī	động cơ
变速箱	biànsùxiāng	hộp số
自动挡 / 手动挡	zìdòngdǎng / shǒudòngdǎng	số tự động / số sàn
蓄电池 / 电瓶	xùdiànchí / diànpíng	ắc quy
火花塞	huǒhuāsāi	bugi
机油	jīyóu	dầu máy, nhớt
机油滤清器	jīyóu lǜqīngqì	lọc dầu (gọi tắt 机滤 jīlǜ)
空气滤清器	kōngqì lǜqīngqì	lọc gió (gọi tắt 空滤 kōnglǜ)
水箱 / 散热器	shuǐxiāng / sànrèqì	két nước, bộ tản nhiệt
冷却液	lěngquèyè	nước làm mát
皮带	pídài	dây curoa
正时皮带	zhèngshí pídài	dây curoa cam
发电机	fādiànjī	máy phát điện
起动机	qǐdòngjī	máy đề, củ đề
喷油嘴	pēnyóuzuǐ	kim phun nhiên liệu
排气管	páiqìguǎn	ống xả
油箱	yóuxiāng	bình xăng
保险丝	bǎoxiǎnsī	cầu chì

Hai chữ dễ nhầm: 发动机 (fādòngjī) là động cơ, còn 发电机 (fādiànjī) là máy phát điện. Chúng chỉ khác chữ 动 (dòng, động) và 电 (diàn, điện). Trên phiếu sửa chữa, viết sai một chữ là báo giá lệch hẳn.

Phanh, gầm và hệ thống treo

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
刹车片	shāchēpiàn	má phanh
刹车盘	shāchēpán	đĩa phanh
刹车油	shāchēyóu	dầu phanh
底盘	dǐpán	gầm xe
减震器	jiǎnzhènqì	giảm xóc
悬挂	xuánguà	hệ thống treo
轴承	zhóuchéng	vòng bi, bạc đạn
四轮定位	sì lún dìngwèi	cân chỉnh độ chụm bánh xe

Từ vựng bộ phận xe máy

Nhiều bộ phận xe máy dùng chung tên với ô tô (轮胎, 刹车, 火花塞, 排气管). Bảng dưới là những từ riêng của xe máy.

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
车把	chēbǎ	ghi-đông, tay lái
油门把手	yóumén bǎshou	tay ga
刹车把	shāchē bǎ	tay phanh
坐垫	zuòdiàn	yên xe
链条	liàntiáo	xích, sên
链轮	liànlún	nhông, đĩa xích
化油器	huàyóuqì	bộ chế hoà khí
内胎	nèitāi	săm (ruột xe)
真空胎	zhēnkōngtāi	lốp không săm
碟刹	diéshā	phanh đĩa
鼓刹	gǔshā	phanh đùm, phanh cơ
脚撑	jiǎochēng	chân chống
挡泥板	dǎngníbǎn	chắn bùn
头盔	tóukuī	mũ bảo hiểm

Từ vựng sửa chữa và bảo dưỡng

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
修车	xiū chē	sửa xe
汽修店 / 修理厂	qìxiūdiàn / xiūlǐchǎng	tiệm sửa ô tô / xưởng sửa chữa
维修	wéixiū	sửa chữa
保养	bǎoyǎng	bảo dưỡng
检查	jiǎnchá	kiểm tra
更换	gēnghuàn	thay thế
换机油	huàn jīyóu	thay nhớt
补胎	bǔ tāi	vá lốp
爆胎	bào tāi	nổ lốp
漏油	lòu yóu	rò dầu, chảy nhớt
异响	yìxiǎng	tiếng kêu lạ
抛锚	pāomáo	xe chết máy giữa đường
拖车	tuōchē	xe cứu hộ, kéo xe
喷漆	pēnqī	sơn xe
钣金	bǎnjīn	gò, làm đồng
洗车	xǐ chē	rửa xe
原厂件	yuánchǎngjiàn	phụ tùng chính hãng
副厂件	fùchǎngjiàn	phụ tùng thay thế (không chính hãng)
公里数 / 里程	gōnglǐ shù / lǐchéng	số km đã chạy, công-tơ-mét
保修	bǎoxiū	bảo hành

Câu giao tiếp tiếng Trung ở garage

Khách báo lỗi

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
我的车打不着火了。	Wǒ de chē dǎ bu zháo huǒ le.	Xe tôi đề không nổ.
电瓶没电了。	Diànpíng méi diàn le.	Ắc quy hết điện rồi.
刹车有点儿软。	Shāchē yǒudiǎnr ruǎn.	Phanh hơi mềm, phải đạp sâu mới ăn.
发动机有异响。	Fādòngjī yǒu yìxiǎng.	Động cơ có tiếng kêu lạ.
轮胎被扎了，能补吗？	Lúntāi bèi zhā le, néng bǔ ma?	Lốp bị đâm thủng, vá được không?
空调不制冷。	Kōngtiáo bú zhìlěng.	Điều hoà không mát.

Thợ trả lời, báo giá

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
我先帮您检查一下。	Wǒ xiān bāng nín jiǎnchá yíxià.	Để tôi kiểm tra trước cho anh/chị.
刹车片磨得差不多了，要换。	Shāchēpiàn mó de chàbuduō le, yào huàn.	Má phanh mòn gần hết rồi, phải thay.
换原厂件还是副厂件？	Huàn yuánchǎngjiàn háishi fùchǎngjiàn?	Thay đồ chính hãng hay đồ thay thế?
大概需要两个小时。	Dàgài xūyào liǎng ge xiǎoshí.	Khoảng hai tiếng.
车开了一万公里，该保养了。	Chē kāi le yí wàn gōnglǐ, gāi bǎoyǎng le.	Xe chạy được một vạn km rồi, đến lúc bảo dưỡng.

Hỏi hàng với nhà cung cấp phụ tùng

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
这个配件有货吗？	Zhège pèijiàn yǒu huò ma?	Phụ tùng này còn hàng không?
请发一下型号和价格。	Qǐng fā yíxià xínghào hé jiàgé.	Gửi giúp tôi mã hàng và giá.
适用哪些车型？	Shìyòng nǎxiē chēxíng?	Dùng được cho những dòng xe nào?
最少起订量是多少？	Zuìshǎo qǐdìngliàng shì duōshao?	Số lượng đặt tối thiểu là bao nhiêu?

Khi làm việc với xưởng hay nhà máy, bạn sẽ gặp thêm từ về máy móc, dụng cụ. Bài từ vựng tiếng Trung cơ khí và bài tiếng Trung công xưởng bổ sung phần này.

Mẹo nhớ theo chữ Hán lặp lại

• 灯 (dēng, đăng) = đèn: 大灯, 尾灯, 雾灯, 转向灯.
• 刹 (shā, sát) = phanh: 刹车, 手刹, 碟刹, 鼓刹, 刹车片.
• 胎 (tāi, thai) = lốp: 轮胎, 备胎, 内胎, 补胎, 爆胎.
• 器 (qì, khí) = thiết bị: 离合器, 减震器, 化油器, 雨刮器.
• 油 (yóu, du) = xăng, dầu: 机油, 油门, 油箱, 刹车油, 漏油.

Chú ý chữ 刹 trong 刹车 đọc là shā. Người học hay đọc thành chà vì chữ này còn âm chà trong từ 刹那 (chànà, sát na).

Câu hỏi thường gặp

汽车 trong tiếng Trung có phải là xe chạy bằng hơi nước không?

Không. 汽 nghĩa gốc là hơi, nhưng 汽车 là ô tô nói chung, kể cả xe điện. Xe lửa là 火车 (huǒchē). Đây là điểm khác với tiếng Nhật, nơi 汽車 lại là tàu hoả chạy hơi nước.

Phụ tùng gọi là 配件 hay 零件?

Cả hai đều dùng. 配件 thiên về phụ tùng thay thế bán ra thị trường, 零件 là chi tiết, linh kiện nói chung, hay gặp trong nhà máy. Bộ phận lớn như động cơ, hộp số thường gọi là 总成 (zǒngchéng, cụm tổng thành).

Xe máy điện gọi là 电动车 hay 电瓶车?

Cả hai đều phổ biến trong khẩu ngữ. 电动车 có thể chỉ cả ô tô điện tuỳ ngữ cảnh, nên khi cần rõ ràng, ô tô điện nói 电动汽车.