Từ vựng tiếng Trung đồ uống: trà, cà phê, trà sữa và câu gọi món

Uống nước trong tiếng Trung là 喝水 (hē shuǐ), đồ uống nói chung là 饮料 (yǐnliào, “ẩm liệu”). Hai mẫu câu dùng nhiều nhất: 你想喝什么？ (Nǐ xiǎng hē shénme?, “Bạn muốn uống gì?”) và 我要一杯奶茶。 (Wǒ yào yì bēi nǎichá., “Cho tôi một cốc trà sữa”). Bài này đi sâu vào từ vựng tiếng Trung về các loại nước uống: nước lọc, trà, cà phê, trà sữa, nước ép, đồ uống có cồn, rồi đến cách chọn cỡ, độ ngọt, đá khi gọi món ở quán.

Nước uống: nóng, lạnh, đun sôi

Chữ 水 (shuǐ, thuỷ) là gốc của rất nhiều từ. Người Trung Quốc quen uống nước ấm, nên ở nhà hàng bạn sẽ hay được hỏi muốn nước nóng hay nước lạnh.

Chữ Hán	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa
水	shuǐ	thuỷ	nước
喝水	hē shuǐ	hát thuỷ	uống nước
开水	kāishuǐ	khai thuỷ	nước đun sôi
白开水	báikāishuǐ	bạch khai thuỷ	nước lọc đun sôi (không pha gì)
热水	rèshuǐ	nhiệt thuỷ	nước nóng
温水	wēnshuǐ	ôn thuỷ	nước ấm
冰水	bīngshuǐ	băng thuỷ	nước đá, nước lạnh
凉水	liángshuǐ	lương thuỷ	nước nguội
矿泉水	kuàngquánshuǐ	khoáng tuyền thuỷ	nước khoáng, nước đóng chai
纯净水	chúnjìngshuǐ	thuần tịnh thuỷ	nước tinh khiết
苏打水	sūdáshuǐ	tô đả thuỷ	nước soda

开水 không phải “nước mở”: chữ 开 ở đây là “sôi”, như trong 水开了。 (Shuǐ kāi le., “Nước sôi rồi”). Còn câu cửa miệng 多喝热水。 (Duō hē rèshuǐ., “Uống nhiều nước nóng vào”) là lời khuyên kinh điển của người Trung Quốc cho mọi bệnh, từ cảm cúm đến đau bụng, và giờ thành câu đùa trên mạng.

Trà

Chữ Hán	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa
茶	chá	trà	trà
喝茶	hē chá	hát trà	uống trà
绿茶	lǜchá	lục trà	trà xanh
红茶	hóngchá	hồng trà	trà đen (hồng trà)
乌龙茶	wūlóngchá	ô long trà	trà ô long
普洱茶	pǔ'ěrchá	phổ nhĩ trà	trà Phổ Nhĩ
花茶	huāchá	hoa trà	trà hoa (trà ướp hoa)
茉莉花茶	mòlìhuāchá	mạt lị hoa trà	trà nhài
菊花茶	júhuāchá	cúc hoa trà	trà hoa cúc
柠檬茶	níngméngchá	ninh mông trà	trà chanh
水果茶	shuǐguǒchá	thuỷ quả trà	trà trái cây
茶叶	cháyè	trà diệp	lá trà (trà khô)

Chỗ hay nhầm: 红茶 đọc Hán Việt là “hồng trà” nhưng là loại trà người Việt gọi là trà đen (như trà túi lọc Lipton). Còn 黑茶 (hēichá) là nhóm trà lên men sâu như trà Phổ Nhĩ chín, ít gặp trong quán thường.

Cà phê

咖啡 (kāfēi) là từ phiên âm, nên tên các món cà phê cũng phần lớn là phiên âm từ tiếng Anh hoặc tiếng Ý.

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
咖啡	kāfēi	cà phê
黑咖啡	hēi kāfēi	cà phê đen
美式咖啡	měishì kāfēi	Americano
冰美式	bīng měishì	Americano đá
拿铁	nátiě	latte
卡布奇诺	kǎbùqínuò	cappuccino
摩卡	mókǎ	mocha
浓缩咖啡	nóngsuō kāfēi	espresso
速溶咖啡	sùróng kāfēi	cà phê hoà tan
越南咖啡	Yuènán kāfēi	cà phê Việt Nam
咖啡店	kāfēidiàn	quán cà phê

Muốn giới thiệu cà phê sữa đá Việt Nam, bạn có thể nói 越南冰奶咖啡 (Yuènán bīng nǎi kāfēi). Người nghe sẽ hiểu ngay, dù chưa có tên gọi thống nhất.

Trà sữa và đồ uống ở quán

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
奶茶	nǎichá	trà sữa
珍珠奶茶	zhēnzhū nǎichá	trà sữa trân châu
波霸奶茶	bōbà nǎichá	trà sữa trân châu cỡ lớn
奶盖	nǎigài	lớp kem sữa phủ trên mặt (kem cheese)
珍珠	zhēnzhū	trân châu
椰果	yēguǒ	thạch dừa
布丁	bùdīng	pudding
芋圆	yùyuán	viên khoai môn dẻo
红豆	hóngdòu	đậu đỏ
果汁	guǒzhī	nước ép trái cây
橙汁	chéngzhī	nước cam
西瓜汁	xīguāzhī	nước ép dưa hấu
椰子水	yēzishuǐ	nước dừa
奶昔	nǎixī	sinh tố sữa, milkshake
柠檬水	níngméngshuǐ	nước chanh

Sữa và đồ uống đóng chai

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
牛奶	niúnǎi	sữa bò
酸奶	suānnǎi	sữa chua (uống hoặc ăn)
豆浆	dòujiāng	sữa đậu nành
可乐	kělè	cô ca, coca
雪碧	xuěbì	Sprite
汽水	qìshuǐ	nước ngọt có ga
功能饮料	gōngnéng yǐnliào	nước tăng lực

Đồ uống có cồn

Chữ Hán	Pinyin	Hán Việt	Nghĩa
酒	jiǔ	tửu	rượu, đồ uống có cồn nói chung
啤酒	píjiǔ	bì tửu	bia
白酒	báijiǔ	bạch tửu	rượu trắng (rượu mạnh Trung Quốc)
红酒	hóngjiǔ	hồng tửu	rượu vang đỏ
葡萄酒	pútaojiǔ	bồ đào tửu	rượu vang
鸡尾酒	jīwěijiǔ	kê vĩ tửu	cocktail
干杯	gānbēi	can bôi	cạn ly, 100%

干杯 nghĩa đen là “cạn cốc”. Trong bữa tiệc ở Trung Quốc, nói 干杯 thường là mời uống hết ly. Muốn chỉ nhấp một chút, bạn nói 我随意。 (Wǒ suíyì., “Tôi uống tuỳ ý thôi”) hoặc 我不会喝酒。 (Wǒ bú huì hē jiǔ., “Tôi không biết uống rượu”).

Gọi đồ uống ở quán: cỡ, đường, đá

Ở các chuỗi trà sữa và quán cà phê Trung Quốc, nhân viên thường hỏi theo thứ tự: món gì, cỡ nào, độ ngọt, lượng đá, uống tại chỗ hay mang đi. Nắm bảng dưới là bạn trả lời được hết.

Nhân viên hỏi về	Lựa chọn	Nghĩa
Cỡ cốc	大杯 dàbēi / 中杯 zhōngbēi / 小杯 xiǎobēi	cỡ lớn / vừa / nhỏ
Độ ngọt 甜度	全糖 quántáng / 半糖 bàntáng / 少糖 shǎotáng / 微糖 wēitáng / 无糖 wútáng	ngọt bình thường / nửa đường / ít đường / rất ít đường / không đường
Lượng đá 冰量	正常冰 zhèngchángbīng / 少冰 shǎobīng / 去冰 qùbīng	đá bình thường / ít đá / không đá
Nhiệt độ	热的 rè de / 常温 chángwēn / 冰的 bīng de	nóng / nhiệt độ thường / lạnh
Topping	加珍珠 jiā zhēnzhū / 加椰果 jiā yēguǒ	thêm trân châu / thêm thạch dừa
Tại chỗ hay mang đi	在这儿喝 zài zhèr hē / 带走 dàizǒu / 打包 dǎbāo	uống ở đây / mang đi / gói mang về

Câu mẫu khi gọi đồ uống

Câu	Phiên âm	Nghĩa
你想喝什么？	Nǐ xiǎng hē shénme?	Bạn muốn uống gì?
我要一杯珍珠奶茶，半糖少冰。	Wǒ yào yì bēi zhēnzhū nǎichá, bàntáng shǎobīng.	Cho tôi một cốc trà sữa trân châu, nửa đường, ít đá.
要大杯还是中杯？	Yào dàbēi háishi zhōngbēi?	Lấy cỡ lớn hay cỡ vừa?
请给我一杯冰美式。	Qǐng gěi wǒ yì bēi bīng měishì.	Cho tôi một cốc Americano đá.
在这儿喝还是带走？	Zài zhèr hē háishi dàizǒu?	Uống ở đây hay mang đi?
带走，谢谢。	Dàizǒu, xièxie.	Mang đi, cảm ơn.
有热水吗？	Yǒu rèshuǐ ma?	Có nước nóng không?
来两瓶啤酒。	Lái liǎng píng píjiǔ.	Cho hai chai bia.
这个太甜了。	Zhège tài tián le.	Cái này ngọt quá.

Đếm đồ uống luôn cần lượng từ: 一杯 (yì bēi, “một cốc”), 一瓶 (yì píng, “một chai”), 一罐 (yí guàn, “một lon”), 一壶茶 (yì hú chá, “một ấm trà”). Bảng đầy đủ hơn có trong bài lượng từ trong tiếng Trung. Nếu bạn muốn học tiếp các món ăn đi kèm, xem bài từ vựng đồ ăn tiếng Trung.

Lỗi người Việt hay mắc khi nói về đồ uống

• Dùng 吃 cho đồ uống. Tiếng Việt nói “ăn sữa chua”, nhưng sữa chua uống, trà, cà phê đều dùng 喝. Riêng thuốc có thể nói cả 吃药 và 喝药 (thuốc nước).
• Nói “ngon” bằng 好吃. Đồ uống ngon là 好喝 (hǎohē): 这杯奶茶很好喝。 (Zhè bēi nǎichá hěn hǎohē., “Cốc trà sữa này rất ngon”).
• Quên lượng từ. Nói 我要一奶茶 là sai, phải có 杯: 我要一杯奶茶.
• Đọc 喝 sai thanh. 喝 là thanh 1 (hē), giữ cao và bằng. Đọc xuống giọng thành hè sẽ khó nghe.

Câu hỏi thường gặp

Tiếng Trung “uống nước” gọi là gì?

Là 喝水 (hē shuǐ). Trong văn viết, biển báo có thể gặp 饮水 (yǐnshuǐ), như 饮水机 là cây nước nóng lạnh.

饮料 và 喝的 khác nhau thế nào?

饮料 là danh từ “đồ uống”, hay thấy trên thực đơn và nhãn hàng. Nói chuyện thường ngày người ta hay dùng 喝的: 你要喝的吗？ (Nǐ yào hē de ma?, “Bạn có muốn uống gì không?”)

Trà sữa trân châu nói thế nào?

珍珠奶茶 (zhēnzhū nǎichá). Ở Đài Loan và một số quán còn gọi trân châu cỡ to là 波霸 (bōbà).

Muốn nói “không đá, ít ngọt” thì nói sao?

Nói gộp 去冰，少糖。 (Qùbīng, shǎotáng.) Nhân viên sẽ hiểu ngay vì đây là cách ghi chuẩn trên máy order.