Câu gián tiếp tiếng Hàn: 다고, 냐고, 라고, 자고 và dạng rút gọn

Câu gián tiếp tiếng Hàn (câu tường thuật, thuật lại lời người khác) chọn đuôi theo loại câu gốc rồi thêm 하다: câu kể dùng 다고, câu hỏi dùng 냐고, câu mệnh lệnh dùng (으)라고, câu rủ rê dùng 자고. Danh từ trong câu kể dùng (이)라고. Ví dụ: 민수 씨가 내일 시간이 없다고 했어요. (minsu ssiga naeil sigani eopdago haesseoyo, "Minsu nói mai không có thời gian"), 엄마가 일찍 오라고 했어요. (eommaga iljjik orago haesseoyo, "mẹ bảo về sớm").

Trong hội thoại, 다고 해요 thường rút thành 대요, (이)라고 해요 thành (이)래요: 비가 온대요. (biga ondaeyo, "nghe nói trời mưa").

Bảng công thức

Câu gốc	Động từ	Tính từ	Danh từ
Câu kể	는다고 / ㄴ다고	다고	(이)라고
Câu hỏi	냐고	냐고	(이)냐고
Câu mệnh lệnh	(으)라고	không dùng	không dùng
Câu rủ rê	자고	không dùng	không dùng

Sau đuôi là động từ thuật lại: 했어요 (đã nói), 해요 (nói, nghe nói), 물었어요 (đã hỏi), 말했어요 (đã nói). Người được kính trọng thì dùng 하셨어요.

Câu kể: 다고 하다

Động từ và tính từ ở hiện tại

Động từ có batchim thêm 는다고, không batchim thêm ㄴ다고. Tính từ và 있다, 없다 chỉ thêm 다고.

Từ gốc	Dạng gián tiếp	Phiên âm	Nghĩa
먹다	먹는다고	meongneundago	(nói rằng) ăn
가다	간다고	gandago	(nói rằng) đi
살다	산다고	sandago	(nói rằng) sống, rụng ㄹ
공부하다	공부한다고	gongbuhandago	(nói rằng) học
바쁘다	바쁘다고	bappeudago	(nói rằng) bận
좋다	좋다고	jotago	(nói rằng) tốt
맛있다	맛있다고	masitdago	(nói rằng) ngon

Danh từ

Danh từ có batchim thêm 이라고, không batchim thêm 라고. Phủ định dùng 아니라고. Đây là dạng gián tiếp của câu "là" 이에요/예요.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
동생이 학생이라고 했어요.	dongsaengi haksaengirago haesseoyo	Em nói nó là sinh viên.
그 사람이 의사라고 했어요.	geu sarami uisarago haesseoyo	Người đó nói mình là bác sĩ.
그건 제 가방이 아니라고 했어요.	geugeon je gabangi anirago haesseoyo	Tôi đã nói đó không phải túi của tôi.

Quá khứ và tương lai

Quá khứ chia 았/었 trước rồi thêm 다고, kể cả với động từ: 갔다고 (gatdago), 먹었다고 (meogeotdago). Danh từ quá khứ: 학생이었다고, 의사였다고. Tương lai: 갈 거라고 (gal georago) hoặc 가겠다고 (gagetdago). Cách chia 았/었 có trong bài thì quá khứ.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
친구가 어제 제주도에 갔다고 했어요.	chinguga eoje jejudoe gatdago haesseoyo	Bạn tôi nói hôm qua đã đi đảo Jeju.
지수 씨가 다음 달에 결혼할 거라고 했어요.	jisu ssiga daeum dare gyeolhonhal georago haesseoyo	Jisu nói tháng sau sẽ cưới.

Câu hỏi: 냐고 하다

Gắn 냐고 vào thân động từ hoặc tính từ, danh từ thêm (이)냐고. Động từ thuật lại thường là 묻다 (hỏi): 물었어요 hoặc 물어봤어요.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
친구가 어디 가냐고 물었어요.	chinguga eodi ganyago mureosseoyo	Bạn hỏi tôi đi đâu.
선생님이 밥을 먹었냐고 물으셨어요.	seonsaengnimi babeul meogeonnyago mureusyeosseoyo	Cô giáo hỏi tôi ăn cơm chưa.
사장님이 요즘 바쁘냐고 물었어요.	sajangnimi yojeum bappeunyago mureosseoyo	Giám đốc hỏi dạo này tôi có bận không.
그 사람이 학생이냐고 물었어요.	geu sarami haksaenginyago mureosseoyo	Người đó hỏi tôi có phải sinh viên không.

Sách cũ và văn viết chuẩn mực còn ghi động từ + 느냐고 (먹느냐고), tính từ + (으)냐고 (좋으냐고). Trong giao tiếp hiện nay, 냐고 dùng chung cho cả hai. Động từ có ㄹ cuối thì rụng ㄹ: 살다 thành 사냐고.

Câu mệnh lệnh: (으)라고 하다

Thân động từ có batchim thêm 으라고, không batchim hoặc batchim ㄹ thêm 라고. Mệnh lệnh phủ định "đừng" dùng 지 말라고.

Từ gốc	Dạng gián tiếp	Phiên âm	Nghĩa
가다	가라고	garago	bảo đi
먹다	먹으라고	meogeurago	bảo ăn
읽다	읽으라고	ilgeurago	bảo đọc
만들다	만들라고	mandeullago	bảo làm
듣다	들으라고	deureurago	bảo nghe, bất quy tắc ㄷ
가지 말다	가지 말라고	gaji mallago	bảo đừng đi

Câu gốc dùng kính ngữ (으)세요 thì khi thuật lại vẫn dùng (으)라고: 선생님이 “숙제를 내세요”라고 하셨어요. (lời trực tiếp) thành 선생님이 숙제를 내라고 하셨어요. (seonsaengnimi sukjereul naerago hasyeosseoyo, "cô bảo nộp bài tập"). Kính ngữ dành cho cô chuyển sang 하셨어요.

달라고 hay 주라고?

Câu gốc có 주세요 thì có hai cách thuật lại. Người nói câu gốc xin cho chính mình: dùng 달라고. Người nói câu gốc nhờ đưa cho người thứ ba: dùng 주라고.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
친구가 물을 달라고 했어요.	chinguga mureul dallago haesseoyo	Bạn xin tôi nước (cho bạn ấy).
선생님이 이 책을 민수에게 주라고 하셨어요.	seonsaengnimi i chaegeul minsuege jurago hasyeosseoyo	Thầy bảo tôi đưa cuốn sách này cho Minsu.

Câu rủ rê: 자고 하다

Gắn 자고 vào thân động từ, không phân biệt batchim. Câu gốc thường là 같이 ~아요/어요 hay ~(으)ㄹ까요 mang nghĩa rủ, xem bài (으)ㄹ까요.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
친구가 주말에 같이 영화를 보자고 했어요.	chinguga jumare gachi yeonghwareul bojago haesseoyo	Bạn rủ cuối tuần đi xem phim cùng.
동료가 점심을 먹자고 했어요.	dongnyoga jeomsimeul meokjago haesseoyo	Đồng nghiệp rủ đi ăn trưa.
남편이 오늘은 외식하지 말자고 했어요.	nampyeoni oneureun oesikaji maljago haesseoyo	Chồng tôi bảo hôm nay đừng ăn ngoài.

Dạng rút gọn 대요, 래요, 냬요, 재요

Trong lời nói, 고 해요 được nén lại. Dạng rút gọn thường mang nghĩa "nghe nói", "người ta bảo".

Dạng đầy đủ	Rút gọn	Ví dụ	Nghĩa
다고 해요	대요	내일 춥대요. (naeil chupdaeyo)	Nghe nói mai lạnh.
(이)라고 해요 (danh từ)	(이)래요	그분이 사장님이래요. (geubuni sajangnimiraeyo)	Nghe nói vị đó là giám đốc.
(으)라고 해요 (mệnh lệnh)	(으)래요	선생님이 빨리 오래요. (seonsaengnimi ppalli oraeyo)	Thầy bảo đến nhanh.
냐고 해요	냬요	엄마가 언제 오냬요. (eommaga eonje onyaeyo)	Mẹ hỏi khi nào về.
자고 해요	재요	민수가 같이 가재요. (minsuga gachi gajaeyo)	Minsu rủ đi cùng.

Với bạn bè, bỏ 요: 비 온대. (bi ondae, "nghe bảo mưa"). Quá khứ 다고 했어요 cũng hay nói gọn thành 간댔어요 (gandaesseoyo, "đã bảo là đi").

Đổi đại từ và từ chỉ nơi chốn

Khi thuật lại, góc nhìn chuyển sang người kể. 저, 나 của người nói gốc thành 자기 (jagi, "bản thân người đó"), 여기 thường thành 거기.

Lời gốc	Thuật lại	Nghĩa
민수: 저는 학생이에요.	민수 씨가 자기는 학생이라고 했어요.	Minsu nói cậu ấy là sinh viên.
친구: 여기로 와.	친구가 거기로 오라고 했어요.	Bạn bảo tôi đến chỗ đó.

Lỗi người Việt hay mắc

• Sai: 동생이 학생이다고 했어요. Đúng: 동생이 학생이라고 했어요. Danh từ dùng (이)라고.
• Sai: 맛있는다고 했어요. Đúng: 맛있다고 했어요. 있다, 없다 chỉ thêm 다고.
• Sai: 엄마가 밥을 먹는다고 했어요 (khi mẹ bảo "ăn đi"). Đúng: 엄마가 밥을 먹으라고 했어요. Mệnh lệnh dùng (으)라고.
• Sai: 친구가 물을 주라고 했어요 (bạn xin nước cho bạn ấy). Đúng: 친구가 물을 달라고 했어요.
• Sai: 내일 비가 온데요 (khi nghe dự báo). Đúng: 내일 비가 온대요. 대요 là nghe nói. 데요 dùng khi kể lại điều chính mình đã thấy, giống 더라고요.

Nhớ nhanh

• Câu kể: động từ 는다고/ㄴ다고, tính từ 다고, danh từ (이)라고.
• Câu hỏi: 냐고, danh từ (이)냐고, thường đi với 물었어요.
• Mệnh lệnh: (으)라고, phủ định 지 말라고, xin cho mình là 달라고.
• Rủ rê: 자고, phủ định 지 말자고.
• Rút gọn: 대요, 래요, 냬요, 재요.

Bài tập nhỏ

Chuyển lời trong ngoặc sang câu gián tiếp với 했어요 hoặc 물었어요.

1. 민수: "저는 내일 바빠요."
2. 선생님: "책을 읽으세요."
3. 친구: "같이 영화 봐요." (rủ)
4. 엄마: "언제 와?"
5. Bản tin nói: "내일 비가 와요." Dùng dạng rút gọn.

Đáp án:

1. 민수 씨가 내일 바쁘다고 했어요. (minsu ssiga naeil bappeudago haesseoyo)
2. 선생님이 책을 읽으라고 하셨어요. (seonsaengnimi chaegeul ilgeurago hasyeosseoyo)
3. 친구가 같이 영화를 보자고 했어요. (chinguga gachi yeonghwareul bojago haesseoyo)
4. 엄마가 언제 오냐고 물으셨어요. (eommaga eonje onyago mureusyeosseoyo)
5. 내일 비가 온대요. (naeil biga ondaeyo)

Đọc tiếp: bài đuôi 아요/어요 nếu bạn còn lúng túng khi chia động từ, và mục ngữ pháp tiếng Hàn cho các mẫu khác.

Câu hỏi thường gặp

다고 하다 dùng thế nào?

다고 하다 thuật lại một câu kể. Tính từ thêm thẳng 다고 (바쁘다고), động từ thêm 는다고/ㄴ다고 (먹는다고, 간다고), rồi chia 하다 theo thì: 해요, 했어요, 할 거예요.

Câu gián tiếp và câu trực tiếp khác gì nhau?

Câu trực tiếp giữ nguyên lời gốc trong ngoặc kép rồi thêm 라고 hoặc 하고: 친구가 “안녕”이라고 했어요. Câu gián tiếp bỏ ngoặc, đổi đuôi theo loại câu và đổi đại từ theo góc nhìn người kể.

Viết luận TOPIK có dùng dạng rút gọn 대요 không?

Không nên. Văn viết dùng dạng đầy đủ ở đuôi 한다체: ~다고 한다, ~(이)라고 한다. 대요, 래요 hợp với hội thoại và tin nhắn.