Ngữ pháp として (toshite) tiếng Nhật: “với tư cách là” và phân biệt với にとって

として (to shite) nghĩa là "với tư cách là, như là", dùng để nêu vai trò, chức năng hoặc danh nghĩa của người hay vật khi thực hiện hành động. Công thức: danh từ + として + động từ. Ví dụ: 留学生として日本に来ました。 (ryūgakusei to shite Nihon ni kimashita, "tôi đến Nhật với tư cách du học sinh"), 趣味として写真を撮っています。 (shumi to shite shashin o totte imasu, "tôi chụp ảnh như một sở thích").

Từ gốc này có bốn dạng hay gặp: として, としては, としても, としての. Ngoài ra còn mẫu 一人として…ない mang nghĩa phủ định hoàn toàn. Các sách luyện thi thường xếp として ở trình độ N3.

Bảng công thức

Dạng	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Với tư cách	N + として + V	通訳として働く	làm việc với tư cách phiên dịch
Về phía, theo lập trường	N + としては	私としては賛成です。	về phần tôi thì tôi tán thành
Cũng với tư cách	N + としても	歌手としても有名だ	cũng nổi tiếng với tư cách ca sĩ
Bổ nghĩa danh từ	N1 + としての + N2	親としての責任	trách nhiệm của một người làm cha mẹ
Phủ định hoàn toàn	一 + lượng từ + として + phủ định	一人として来なかった。	không một ai đến
Giả định (khác nghĩa)	V thể thường + としても	今から行ったとしても	giả sử bây giờ có đi đi nữa

Cách đọc: tsūyaku to shite hataraku, watashi to shite wa sansei desu, kashu to shite mo yūmei da, oya to shite no sekinin, hitori to shite konakatta, ima kara itta to shite mo.

Cách ghép として

として đứng ngay sau danh từ, không cần だ hay の chen giữa. Danh từ thường là nghề nghiệp, vai trò, danh nghĩa, chức năng: 学生, 社長, 代表, 例, お土産, 趣味, 仕事.

Danh từ	Ghép với として	Cách đọc	Nghĩa
代表	クラスの代表として発表する	kurasu no daihyō to shite happyō suru	phát biểu với tư cách đại diện lớp
お土産	お土産としてお茶を買った	omiyage to shite ocha o katta	mua trà làm quà
例	これを例として説明します	kore o rei to shite setsumei shimasu	tôi lấy cái này làm ví dụ để giải thích
仕事	仕事として日本語を使う	shigoto to shite Nihongo o tsukau	dùng tiếng Nhật trong công việc
会社	会社として責任を取ります	kaisha to shite sekinin o torimasu	công ty (với tư cách tổ chức) chịu trách nhiệm

Trong lời nói trang trọng, nhất là phát biểu của công ty hay cơ quan, bạn sẽ nghe dạng lịch sự としまして (to shimashite): 当社としましては (tōsha to shimashite wa, "về phía công ty chúng tôi").

Các cách dùng kèm ví dụ

として: vai trò khi làm việc gì

Câu trả lời cho "làm việc đó trong vai gì". Động từ phía sau là hành động cụ thể.

• 彼は日本語の先生として働いています。 (kare wa Nihongo no sensei to shite hataraite imasu, "anh ấy làm việc với tư cách giáo viên tiếng Nhật")
• この部屋は会議室として使われています。 (kono heya wa kaigishitsu to shite tsukawarete imasu, "căn phòng này được dùng làm phòng họp")
• 技能実習生として来日しました。 (ginō jisshūsei to shite rainichi shimashita, "tôi sang Nhật theo diện thực tập sinh kỹ năng")

としては: nói từ lập trường của ai

Dạng có は đưa ra quan điểm từ một vị trí nhất định, thường là của người nói hoặc của tổ chức. Câu nghe khéo hơn khi phải nêu ý kiến riêng.

• 私としては、来週のほうがいいと思います。 (watashi to shite wa, raishū no hō ga ii to omoimasu, "về phần tôi, tôi nghĩ tuần sau thì tốt hơn")
• 学校としては、この問題を調べるつもりです。 (gakkō to shite wa, kono mondai o shiraberu tsumori desu, "về phía nhà trường, chúng tôi định điều tra vấn đề này")

としても: thêm một vai trò nữa

Dạng có も cho biết ngoài vai trò đã biết, người hay vật đó còn có thêm vai trò khác. Hay đi thành cặp "AとしてもBとしても".

• 彼女は女優としても歌手としても成功した。 (kanojo wa joyū to shite mo kashu to shite mo seikō shita, "cô ấy thành công cả với vai trò diễn viên lẫn ca sĩ")
• この店はカフェとしても使える。 (kono mise wa kafe to shite mo tsukaeru, "quán này cũng dùng làm quán cà phê được")

Cẩn thận với dạng trông giống: động từ thể thường + としても là mẫu giả định "giả sử... thì cũng". Ví dụ 今から急いだとしても、間に合わない。 (ima kara isoida to shite mo, maniawanai, "giả sử bây giờ có vội thì cũng không kịp"). Phân biệt dựa vào thứ đứng trước: danh từ là vai trò, động từ hay tính từ là giả định.

としての: gắn vai trò vào danh từ

Muốn nói "trách nhiệm của người làm cha mẹ", "niềm tự hào của người Việt", bạn cần の để nối として với danh từ phía sau.

• 教師としての経験が10年あります。 (kyōshi to shite no keiken ga jūnen arimasu, "tôi có 10 năm kinh nghiệm làm giáo viên")
• ベトナム人としての誇りを持っています。 (Betonamujin to shite no hokori o motte imasu, "tôi mang niềm tự hào của một người Việt")

一人として…ない: không một ai

Khi として đứng sau 一 + lượng từ và câu kết thúc bằng phủ định, nghĩa là "không một... nào". Đây là cách nói mạnh, thiên về văn viết, thường thêm 誰, 何 phía trước.

• 誰一人として文句を言わなかった。 (dare hitori to shite monku o iwanakatta, "không một ai phàn nàn")
• 一日として休んだことがない。 (ichinichi to shite yasunda koto ga nai, "chưa nghỉ ngày nào")
• 一度として約束を破ったことはない。 (ichido to shite yakusoku o yabutta koto wa nai, "chưa một lần thất hứa")

Phân biệt として và にとって

Cả hai đều có thể dịch là "đối với, với tư cách", nên người Việt rất hay đổi chỗ. Khác biệt nằm ở vế sau.

Tiêu chí	として	にとって
Nghĩa lõi	Trong vai trò X	Theo cảm nhận, đánh giá của X
Vế sau	Hành động: 働く, 参加する, 使う	Đánh giá: 大切だ, 難しい, 便利だ
Ví dụ	医者として働く (isha to shite hataraku)	医者にとって大切なこと (isha ni totte taisetsu na koto)
Dịch	làm việc với tư cách bác sĩ	điều quan trọng đối với bác sĩ

Thử với một câu: 私にとって家族は一番大切です。 (watashi ni totte kazoku wa ichiban taisetsu desu, "với tôi gia đình quan trọng nhất") là đánh giá cá nhân, nên dùng にとって. Còn 私としては反対です。 là nêu lập trường. Bảng so sánh rộng hơn giữa に対して, にとって, について có ở bài ngữ pháp đối với tiếng Nhật. Riêng について (về chủ đề gì) có bài ngữ pháp について.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Dùng として cho cảm nhận. ✗ 私として、日本語は難しい sai. Đánh giá "khó, dễ, quan trọng" đi với にとって: 私にとって、日本語は難しい。 (watashi ni totte, Nihongo wa muzukashii).
2. Quên の trước danh từ. ✗ 親として責任 sai khi muốn nói "trách nhiệm của cha mẹ". Đúng là 親としての責任.
3. Thêm です trước として. ✗ 学生ですとして sai. として đứng ngay sau danh từ.
4. Nhầm 一人として với 一人で. 一人で (hitori de) là "một mình". 一人として phải đi với phủ định và nghĩa là "không một ai".
5. Dùng として để nói "là" trong định nghĩa. Câu "Tokyo là thủ đô" chỉ cần 東京は首都です。 (Tōkyō wa shuto desu). として dùng khi có hành động gắn với vai trò.

Mẹo nhớ

Hãy hình dung として như chiếc thẻ đeo cổ: thẻ ghi "phiên dịch", "đại diện", "khách mời". Người đeo thẻ làm gì đó trong vai ấy. Còn にとって giống chiếc kính: nhìn qua mắt ai thì thấy điều đó khó hay dễ, quý hay không quý.

Bài tập nhỏ

Điền として, としての, にとって hoặc 一人として.

1. 彼はボランティア ___ イベントに参加しました。
2. 子供 ___ 、この本は少し難しいです。
3. リーダー ___ 役割を果たす。
4. 誰 ___ 答えられなかった。
5. 私 ___ は、この計画に反対です。

Đáp án:

1. 彼はボランティアとしてイベントに参加しました。 (kare wa borantia to shite ibento ni sanka shimashita, "anh ấy tham gia sự kiện với tư cách tình nguyện viên")
2. 子供にとって、この本は少し難しいです。 (kodomo ni totte, kono hon wa sukoshi muzukashii desu): đánh giá độ khó.
3. リーダーとしての役割を果たす。 (rīdā to shite no yakuwari o hatasu, "làm tròn vai trò của người dẫn dắt")
4. 誰一人として答えられなかった。 (dare hitori to shite kotaerarenakatta, "không một ai trả lời được")
5. 私としては、この計画に反対です。 (watashi to shite wa, kono keikaku ni hantai desu)

Câu hỏi thường gặp

として viết bằng kanji không?

Trong văn bản hiện đại, として gần như luôn viết bằng hiragana. Bạn chỉ cần nhận ra nó là một khối cố định, không tách thành と + して khi dịch.

としては có nghĩa "so với" không?

Có trường hợp dùng như vậy, ví dụ 日本人としては背が高い (Nihonjin to shite wa se ga takai, "xét là người Nhật thì cao"). Khi muốn nhấn sự bất ngờ "vậy mà", người Nhật hay dùng にしては hơn.

として có đi với động từ được không?

Với nghĩa "với tư cách" thì không, chỉ đi với danh từ. Mẫu động từ + として có nghĩa khác, như としても giả định đã nêu ở trên.

Có thể dùng として trong CV, phỏng vấn không?

Rất nên. Câu エンジニアとして3年働きました。 (enjinia to shite sannen hatarakimashita, "tôi làm kỹ sư được 3 năm") là cách giới thiệu kinh nghiệm chuẩn mực.