Cách dùng 果然 (quả nhiên) trong tiếng Trung

果然 (guǒrán) nghĩa là "quả nhiên, đúng như đã đoán". Bạn dùng nó khi một việc xảy ra khớp với điều mình hoặc người khác đã nói trước. Vị trí chuẩn là ngay trước động từ hoặc tính từ, sau chủ ngữ: 天气预报说今天有雨，果然下雨了。 (tiānqì yùbào shuō jīntiān yǒu yǔ, guǒrán xià yǔ le, "dự báo nói hôm nay có mưa, quả nhiên trời mưa thật"). Nó cũng đứng được ở đầu câu, có dấu phẩy: 果然，他又迟到了。 (guǒrán, tā yòu chídào le, "đúng như đoán, anh ta lại đến muộn").

Ngược lại, 居然 (jūrán) nói một việc trái với dự đoán, làm người nói bất ngờ. Hai từ này trông giống nhau nên rất dễ dùng lẫn. Bài dưới đây đi qua công thức, vị trí, các cách dùng, cách phân biệt 果然 với 居然 và vài từ gần nghĩa, kèm bài tập.

Bảng công thức

Cấu trúc	Ví dụ	Pinyin	Nghĩa
Chủ ngữ + 果然 + động từ	他果然来了。	tā guǒrán lái le	Quả nhiên anh ấy đến.
Chủ ngữ + 果然 + (很) + tính từ	这家店果然很好吃。	zhè jiā diàn guǒrán hěn hǎochī	Quán này đúng là ngon thật.
Chủ ngữ + 果然 + 不/没 + động từ	他果然没来。	tā guǒrán méi lái	Đúng như đoán, anh ấy không đến.
果然 + 是 + danh từ	果然是你！	guǒrán shì nǐ	Biết ngay là cậu mà!
果然，+ cả câu	果然，门没锁。	guǒrán, mén méi suǒ	Đúng là cửa không khoá.
Thành ngữ cố định	果然不出我所料。	guǒrán bù chū wǒ suǒ liào	Quả không ngoài dự đoán của tôi.

Vị trí của 果然 trong câu

果然 là phó từ, nên tuân theo quy tắc chung: đứng sau chủ ngữ, trước vị ngữ. Quy tắc vị trí của phó từ và trạng ngữ được giải thích kỹ trong bài vị trí trạng ngữ tiếng Trung. Với 果然 cần nhớ thêm ba điểm:

• Đứng trước phủ định: 他果然没去。 (tā guǒrán méi qù, "anh ấy quả nhiên không đi"). Không nói "他没果然去".
• Đứng trước 都, 又, 也: 大家果然都来了。 (dàjiā guǒrán dōu lái le, "quả nhiên mọi người đều đến"), 他果然又忘了。 (tā guǒrán yòu wàng le, "anh ta lại quên thật").
• Đứng đầu câu khi muốn nhấn: lúc này 果然 tách khỏi câu bằng dấu phẩy, giống như "biết ngay mà" trong tiếng Việt.

Khác với tiếng Việt, 果然 không đứng cuối câu. "Anh ấy đến muộn, quả nhiên" phải nói 他果然迟到了。 (tā guǒrán chídào le).

Các cách dùng 果然

Đúng như lời người khác nói trước

Cách dùng phổ biến nhất có hai vế: vế đầu là lời dự báo, lời đồn, lời giới thiệu; vế sau dùng 果然 để xác nhận.

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
大家都说这部电影好看，我看了，果然很好看。	dàjiā dōu shuō zhè bù diànyǐng hǎokàn, wǒ kàn le, guǒrán hěn hǎokàn	Ai cũng nói phim này hay, tôi xem rồi, quả là hay thật.
听说北京的冬天很冷，来了以后发现果然很冷。	tīngshuō Běijīng de dōngtiān hěn lěng, lái le yǐhòu fāxiàn guǒrán hěn lěng	Nghe nói mùa đông Bắc Kinh rất lạnh, đến nơi thấy đúng là lạnh thật.
医生说吃了这个药会好一点，果然好多了。	yīshēng shuō chī le zhège yào huì hǎo yìdiǎn, guǒrán hǎo duō le	Bác sĩ bảo uống thuốc này sẽ đỡ, quả nhiên đỡ nhiều rồi.

Đúng như mình đoán

Vế đầu có thể là suy đoán của chính người nói, hay gặp với 我就知道 (wǒ jiù zhīdào, "tôi biết ngay mà") hoặc 我猜 (wǒ cāi, "tôi đoán").

Câu tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa
我就知道他会迟到，他果然迟到了。	wǒ jiù zhīdào tā huì chídào, tā guǒrán chídào le	Tôi biết thể nào anh ta cũng muộn, quả nhiên muộn thật.
我猜她不喜欢吃辣的，果然她一口都没吃。	wǒ cāi tā bù xǐhuan chī là de, guǒrán tā yì kǒu dōu méi chī	Tôi đoán cô ấy không ăn cay, quả nhiên cô ấy không ăn miếng nào.
我觉得这道题有问题，问了老师，果然答案错了。	wǒ juéde zhè dào tí yǒu wèntí, wèn le lǎoshī, guǒrán dá'àn cuò le	Tôi thấy câu này có vấn đề, hỏi thầy thì đúng là đáp án sai.

Câu cảm thán ngắn trong hội thoại

Trong khẩu ngữ, 果然 hay đứng một mình hoặc trong vài cụm cố định để phản ứng nhanh:

Cụm	Pinyin	Nghĩa
果然！	guǒrán	Biết ngay mà!
果然如此。	guǒrán rúcǐ	Quả đúng là vậy.
果然是他。	guǒrán shì tā	Đúng là anh ta rồi.
果然名不虚传。	guǒrán míng bù xū chuán	Quả là danh bất hư truyền.

Phân biệt 果然 và 居然

Hai từ này có nghĩa ngược nhau, dù vị trí trong câu giống hệt. 果然 là "đúng như dự đoán". 居然 là "không ngờ lại", dùng khi sự việc trái với điều mình nghĩ.

	果然 (guǒrán)	居然 (jūrán)
Nghĩa	quả nhiên, đúng như đoán	không ngờ, vậy mà lại
Cảm xúc	xác nhận, "biết ngay mà"	bất ngờ, ngạc nhiên, có khi bực
Vế đầu thường có	说, 听说, 我就知道, 预报	我以为, 没想到, 本来
Ví dụ	我以为他会来，他果然来了。	我以为他不会来，他居然来了。
Nghĩa ví dụ	Tôi nghĩ anh ấy sẽ đến, quả nhiên anh ấy đến.	Tôi nghĩ anh ấy không đến, vậy mà anh ấy lại đến.

Cách kiểm tra nhanh: đọc vế đầu. Nếu vế sau khớp vế đầu thì dùng 果然; nếu vế sau trái vế đầu thì dùng 居然. Hai câu dưới đây chỉ khác một chữ mà nghĩa đổi hẳn:

• 他说要来，果然来了。 (tā shuō yào lái, guǒrán lái le): anh ấy nói sẽ đến, và đến thật.
• 他说要来，居然没来。 (tā shuō yào lái, jūrán méi lái): anh ấy nói sẽ đến, vậy mà không đến.

居然 còn có một người anh em gần nghĩa là 竟然 (jìngrán). Cách dùng hai từ này được tách riêng trong bài cách dùng 居然 và 竟然.

果然 khác 果真, 难怪, 当然 thế nào

Từ	Pinyin	Nghĩa chính	Ví dụ
果然	guǒrán	quả nhiên, khớp với dự đoán	他果然考上了。 (Anh ấy đỗ thật.)
果真	guǒzhēn	quả thật, giống 果然 nhưng nghe trang trọng hơn; còn dùng trong câu giả thiết	果真如此的话，我们就改计划。 (Nếu quả thật vậy thì ta đổi kế hoạch.)
难怪	nánguài	hèn chi, thảo nào: biết nguyên nhân rồi mới hiểu	难怪他这么累，原来昨晚加班了。 (Thảo nào mệt thế, hoá ra tối qua tăng ca.)
当然	dāngrán	đương nhiên, hiển nhiên phải vậy	你来吗？当然！ (Cậu đến không? Đương nhiên!)

Điểm dễ lẫn nhất là 果然 với 难怪. 果然 đi từ dự đoán đến kết quả: đoán trước, rồi thấy đúng. 难怪 đi từ kết quả đến nguyên nhân: thấy chuyện lạ trước, biết lý do rồi mới vỡ lẽ. Cách dùng 难怪 có trong bài cách dùng 难怪.

Lỗi người Việt hay mắc

Dùng 果然 cho chuyện chưa xảy ra

果然 xác nhận một việc đã thấy rõ. Câu "ngày mai quả nhiên sẽ mưa" không ổn trong tiếng Trung, vì chưa có gì để đối chiếu. Hãy dùng 明天应该会下雨。 (míngtiān yīnggāi huì xià yǔ, "ngày mai chắc sẽ mưa"). Chờ đến khi mưa thật mới nói 果然下雨了.

Dùng 果然 khi đang bất ngờ

Người Việt hay dịch "ai ngờ" hoặc "thế mà" thành 果然. Nếu sự việc làm bạn ngạc nhiên, từ cần dùng là 居然 hoặc 竟然: 这么难的题，他居然做对了！ (zhème nán de tí, tā jūrán zuò duì le, "câu khó thế mà cậu ấy lại làm đúng!").

Đặt 果然 sau phủ định hoặc sau động từ

Sai: 他没果然来, 他来果然了. Đúng: 他果然没来。 và 他果然来了。. Phó từ luôn đứng trước phần nó bổ nghĩa.

Dùng 结果 thay cho 果然

结果 (jiéguǒ) nghĩa là "kết cục, rốt cuộc", không mang ý "đúng như đoán". 结果他没来 chỉ kể lại kết cục, còn 他果然没来 cho thấy người nói đã đoán trước.

Bài tập

Điền 果然 hoặc 居然:

1. 妈妈说今天会降温，＿＿＿很冷。
2. 这么简单的问题，他＿＿＿不会。
3. 我猜你会喜欢这本书，你＿＿＿很喜欢。
4. 他平时很少运动，这次＿＿＿跑了第一名。
5. 大家都说她唱歌好听，听了以后，＿＿＿名不虚传。

Đáp án:

1. 果然: mẹ nói hôm nay trở lạnh, đúng là lạnh thật.
2. 居然: câu dễ thế mà anh ta lại không biết.
3. 果然: tôi đoán bạn sẽ thích, quả nhiên bạn thích.
4. 居然: bình thường ít vận động, lần này lại về nhất.
5. 果然: ai cũng khen, nghe rồi thấy đúng danh bất hư truyền.

Câu hỏi thường gặp

果然 có dùng được trong câu hỏi không?

Có, khi bạn muốn xác nhận lại điều đã đoán: 果然是你做的吗？ (guǒrán shì nǐ zuò de ma, "quả đúng là cậu làm à?"). Tuy vậy, dạng phổ biến vẫn là câu kể.

果然 và 真的 khác nhau ra sao?

真的 (zhēn de) chỉ nhấn "thật sự", không cần có dự đoán từ trước. 果然 luôn ngầm nói "đúng như đã biết". Câu 他真的来了 có thể chứa cả bất ngờ, còn 他果然来了 thì không.

Có cần 了 sau động từ khi dùng 果然 không?

Không bắt buộc, nhưng rất hay có. Vì 果然 xác nhận việc đã xảy ra, câu với động từ hành động thường kết bằng 了: 果然下雨了. Với tính từ thì không cần: 果然很便宜.