Cấu trúc 宁可 trong tiếng Trung: 宁可…也不 và 宁可…也要

宁可 (nìngkě) nghĩa là "thà". Nó đi theo hai mẫu dễ nhầm: 宁可A，也不B là "thà A chứ không B" (chịu A để tránh B), còn 宁可A，也要B là "thà chịu A cũng phải B" (A là cái giá, B là mục tiêu). Ví dụ: 我宁可走路回家，也不坐他的车。 (Wǒ nìngkě zǒulù huí jiā, yě bú zuò tā de chē., "Tôi thà đi bộ về nhà chứ không đi xe anh ta"); 我宁可少睡一点，也要把这本书看完。 (Wǒ nìngkě shǎo shuì yìdiǎn, yě yào bǎ zhè běn shū kàn wán., "Tôi thà ngủ ít một chút cũng phải đọc xong cuốn sách này").

Trong cả hai mẫu, vế A đứng ngay sau 宁可 là việc người nói chấp nhận, dù thường là điều thiệt thòi. Chữ đứng sau 也 cho biết bạn đang ở mẫu nào: 也不 là từ chối, 也要 là quyết tâm.

Bảng công thức

Mẫu	Phiên âm	Nghĩa	Ví dụ
宁可A，也不B	nìngkě A, yě bù B	thà A chứ không B	宁可饿着，也不吃。 (Nìngkě èzhe, yě bù chī.)
宁可A，也要B	nìngkě A, yě yào B	thà chịu A cũng phải B	宁可借钱，也要去。 (Nìngkě jiè qián, yě yào qù.)
宁可A，决不B	nìngkě A, jué bù B	thà A, nhất quyết không B	宁可失败，决不放弃。 (Nìngkě shībài, jué bú fàngqì.)
与其B，宁可A	yǔqí B, nìngkě A	thay vì B, thà A	与其等，宁可走。 (Yǔqí děng, nìngkě zǒu.)
宁愿 / 宁肯	nìngyuàn / nìngkěn	thay được cho 宁可	我宁愿自己去。 (Wǒ nìngyuàn zìjǐ qù.)

Chủ ngữ đứng trước 宁可. Nếu hai vế cùng chủ ngữ, vế sau không nhắc lại, chỉ còn 也不 hoặc 也要. Chú ý thanh điệu: 宁 trong 宁可 đọc thanh 4 nìng, khác với 宁 thanh 2 níng trong 安宁 (ānníng, "yên ổn").

Mẫu 1: 宁可…也不… (thà… chứ không…)

Người nói đứng trước hai việc đều không dễ chịu, chọn việc ở vế A và dứt khoát gạt việc ở vế B. Vế B thường là việc trái với nguyên tắc, lòng tự trọng hay sở thích của người nói.

• 他宁可饿肚子，也不吃自己不喜欢的菜。 (Tā nìngkě è dùzi, yě bù chī zìjǐ bù xǐhuan de cài., "Anh ấy thà nhịn đói chứ không ăn món mình không thích").
• 我宁可多花点儿钱，也不买质量差的东西。 (Wǒ nìngkě duō huā diǎnr qián, yě bù mǎi zhìliàng chà de dōngxi., "Tôi thà tốn thêm chút tiền chứ không mua đồ kém chất lượng").
• 她宁可一个人住，也不跟不认识的人合租。 (Tā nìngkě yí gè rén zhù, yě bù gēn bú rènshi de rén hézū., "Cô ấy thà ở một mình chứ không thuê chung với người lạ").
• 我宁可晚一点到，也不开快车。 (Wǒ nìngkě wǎn yìdiǎn dào, yě bù kāi kuàichē., "Tôi thà đến muộn một chút chứ không phóng nhanh").

Mẫu 2: 宁可…也要… (thà chịu… cũng phải…)

Ở mẫu này, A là cái giá phải trả và B là điều nhất định phải đạt. Câu thể hiện quyết tâm, hay gặp khi nói về học tập, gia đình, mục tiêu cá nhân.

• 我宁可每天早起一个小时，也要坚持跑步。 (Wǒ nìngkě měitiān zǎo qǐ yí gè xiǎoshí, yě yào jiānchí pǎobù., "Tôi thà mỗi ngày dậy sớm một tiếng cũng phải duy trì chạy bộ").
• 他宁可借钱，也要让孩子去好学校。 (Tā nìngkě jiè qián, yě yào ràng háizi qù hǎo xuéxiào., "Anh ấy thà đi vay tiền cũng phải cho con vào trường tốt").
• 妈妈宁可自己累一点，也要把家里收拾得干干净净。 (Māma nìngkě zìjǐ lèi yìdiǎn, yě yào bǎ jiāli shōushi de gāngān-jìngjìng., "Mẹ thà mình mệt một chút cũng phải dọn nhà sạch tinh tươm").

Mẹo phân biệt nhanh hai mẫu

Câu hỏi tự kiểm	也不	也要
Vế B là gì?	việc người nói từ chối	mục tiêu người nói muốn đạt
Dịch tiếng Việt	thà A chứ không B	thà A cũng phải B
Ví dụ	宁可站着，也不坐那儿。	宁可站着，也要看完。
Nghĩa ví dụ	thà đứng chứ không ngồi chỗ đó	thà đứng cũng phải xem cho hết

Hai ví dụ cuối dùng cùng vế A 宁可站着 (nìngkě zhànzhe, "thà đứng"), chỉ đổi chữ sau 也 là nghĩa câu đổi hẳn.

So sánh 宁可 với 与其…不如…

Hai mẫu cùng diễn đạt lựa chọn nhưng đặt vế được chọn ở hai đầu ngược nhau. Cách dùng 与其 có bài riêng: cấu trúc 与其 不如.

	宁可A，也不B	与其A，不如B
Vế được chọn	A (đứng trước)	B (đứng sau)
Sắc thái	quyết tâm, có cảm xúc	cân nhắc, khuyên nhủ
Vế được chọn có thiệt không	thường là có	thường là phương án tốt hơn
Ví dụ	我宁可走路，也不打车。	与其打车，不如走路。

Hai ví dụ trong bảng cùng nghĩa "đi bộ chứ không đi taxi". Câu với 宁可 nghe như người nói đã quyết, câu với 与其 nghe như một lời góp ý. Khi muốn kết hợp cả hai, dùng 与其打车，我宁可走路。 (Yǔqí dǎchē, wǒ nìngkě zǒulù., "Thay vì đi taxi, tôi thà đi bộ").

Cũng đừng nhầm 宁可 với 即使…也… (jíshǐ… yě…, "cho dù… cũng…"). 即使 nêu một giả định, 宁可 nêu một lựa chọn: 即使下雨，我也去。 (Jíshǐ xià yǔ, wǒ yě qù., "Cho dù mưa tôi cũng đi"). Xem thêm bài cấu trúc cho dù tiếng Trung.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Đọc 宁 thành níng. Trong 宁可, 宁愿, 宁肯, chữ 宁 luôn đọc nìng thanh 4.
2. Lẫn 也不 với 也要. 我宁可不睡觉，也不写完作业 thành "thà không ngủ chứ không làm bài", ngược với ý muốn nói. Đúng: 我宁可不睡觉，也要写完作业。
3. Đặt vế được chọn ra sau như với 与其. Với 宁可, việc bạn chọn đứng ngay sau 宁可. Thứ tự này lại trùng với "thà… chứ không…" của tiếng Việt, nên cứ dịch thẳng là đúng.
4. Nối bằng 但是 hoặc 所以. 宁可…但是… không tồn tại. Vế sau dùng 也不, 也要, 决不.
5. Dùng 宁可 cho lựa chọn không có thiệt thòi. Nếu chỉ thích cái này hơn cái kia, nói 我更喜欢喝茶 tự nhiên hơn 我宁可喝茶，也不喝咖啡, vì câu sau nghe như uống trà là một sự hy sinh.

Bài tập nhỏ

Điền 也不 hoặc 也要, rồi dịch câu.

1. 我宁可少吃一顿饭， ___ 买这本书。
2. 他宁可走路， ___ 坐那辆旧车。
3. 她宁可自己做， ___ 麻烦别人。
4. 我们宁可晚点儿出发， ___ 等他一起去。
5. 他宁可被批评， ___ 说假话。

Đáp án: 1. 也要: tôi thà nhịn một bữa cũng phải mua cuốn sách này. 2. 也不: anh ấy thà đi bộ chứ không ngồi chiếc xe cũ đó. 3. 也不: cô ấy thà tự làm chứ không làm phiền người khác. 4. 也要: chúng tôi thà xuất phát muộn một chút cũng phải đợi anh ấy đi cùng. 5. 也不: anh ấy thà bị phê bình chứ không nói dối.

Câu hỏi thường gặp

宁可, 宁愿 và 宁肯 khác nhau không?

Nghĩa gần như giống nhau và thay được cho nhau trong hai mẫu trên. 宁愿 nhấn vào sự tự nguyện (愿 là "mong muốn"), hay gặp trong khẩu ngữ. 宁肯 ít gặp hơn hai chữ kia.

宁可 có đứng một mình không cần vế sau được không?

Được, khi vế bị từ chối đã rõ từ ngữ cảnh: 这件事我宁可不知道。 (Zhè jiàn shì wǒ nìngkě bù zhīdào., "Chuyện này tôi thà không biết còn hơn")

宁可 dùng trong văn nói hay văn viết?

Dùng được cả hai. Trong văn viết trang trọng, vế sau hay đổi thành 决不 hoặc 也绝不 để nhấn mạnh.

Có thể đặt 宁可 trước chủ ngữ không?

Thường thì chủ ngữ đứng trước: 我宁可…. Khi hai vế có hai chủ ngữ khác nhau, mỗi vế giữ chủ ngữ của mình và 也 đứng sau chủ ngữ vế sau: 我宁可自己累，孩子也不能受苦。 (Wǒ nìngkě zìjǐ lèi, háizi yě bù néng shòukǔ., "Tôi thà mình mệt, chứ con không được khổ")