Từ vựng an toàn lao động tiếng Hàn: biển báo, đồ bảo hộ, 산재 보험

An toàn lao động trong tiếng Hàn là 산업 안전 (saneop anjeon), nói gọn là 안전 (anjeon). Ở xưởng Hàn Quốc có bốn nhóm biển báo. Đó là biển cấm viền đỏ ghi 금지 (geumji), biển cảnh báo nền vàng ghi 경고 (gyeonggo) hoặc 주의 (juui), biển bắt buộc tròn xanh lam ghi 착용 (chagyong, phải đeo, mặc) và biển chỉ dẫn xanh lá như 비상구 (bisanggu, lối thoát hiểm). Bài này gom các từ đó, tên đồ bảo hộ, cách tả tai nạn và những từ cần biết khi làm hồ sơ bảo hiểm tai nạn lao động 산재 보험 (sanjae boheom).

Nếu bạn cần từ vựng về máy móc, dây chuyền và công đoạn sản xuất, xem thêm bài từ vựng tiếng Hàn công xưởng. Bài này chỉ đi sâu vào phần an toàn.

Bốn loại biển báo an toàn ở Hàn Quốc

Biển báo an toàn gọi chung là 안전 표지 (anjeon pyoji). Nhìn màu và hình là đoán được loại biển trước khi đọc chữ.

Loại biển	Tiếng Hàn	Hình dạng, màu	Ý nghĩa
Biển cấm	금지 표지 (geumji pyoji)	Vòng tròn đỏ có gạch chéo	Không được làm việc này
Biển cảnh báo	경고 표지 (gyeonggo pyoji)	Tam giác viền đen nền vàng	Chỗ này có nguy hiểm
Biển bắt buộc	지시 표지 (jisi pyoji)	Hình tròn nền xanh lam	Phải đeo, phải mặc đồ bảo hộ
Biển chỉ dẫn	안내 표지 (annae pyoji)	Hình vuông nền xanh lá	Lối thoát, đồ sơ cứu

Biển cấm: các từ có 금지

Chữ 금지 (geumji) là chữ Hán 禁止, đọc Hán Việt là cấm chỉ. Thấy chữ này ở cuối cụm từ là biết đó là việc bị cấm.

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
출입금지	churipgeumji	cấm ra vào
관계자 외 출입금지	gwangyeja oe churipgeumji	người không phận sự miễn vào
금연	geumyeon	cấm hút thuốc
화기엄금	hwagieomgeum	nghiêm cấm lửa
사용금지	sayonggeumji	cấm sử dụng (máy đang hỏng, đang sửa)
탑승금지	tapseunggeumji	cấm leo lên, cấm đi nhờ (xe nâng, băng tải)
보행금지	bohaenggeumji	cấm người đi bộ
조작금지	jojakgeumji	cấm vận hành, cấm bấm nút
손대지 마세요	sondaeji maseyo	đừng chạm tay vào

Biển 사용금지 hay được treo kèm một thẻ khoá trên công tắc khi máy đang bảo trì. Gặp thẻ này, tuyệt đối không tự bật máy dù quản lý đang giục.

Biển cảnh báo: các từ có 경고, 주의, 위험

Ba chữ hay gặp nhất là 위험 (wiheom, nguy hiểm), 경고 (gyeonggo, cảnh báo) và 주의 (juui, chú ý). Trên biển, 위험 nặng nhất, 주의 nhẹ hơn.

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
고압전기 경고	goapjeongi gyeonggo	cảnh báo điện cao thế
감전 주의	gamjeon juui	cẩn thận điện giật
추락 위험	churak wiheom	nguy cơ rơi ngã từ trên cao
낙하물 주의	nakamul juui	cẩn thận vật rơi
끼임 주의	kkiim juui	cẩn thận bị kẹp
미끄럼 주의	mikkeureom juui	cẩn thận trơn trượt
인화성 물질	inhwaseong muljil	chất dễ cháy
고온 주의	goon juui	cẩn thận nhiệt độ cao, dễ bỏng
지게차 주의	jigecha juui	cẩn thận xe nâng
머리 조심	meori josim	cẩn thận va đầu

Cụm 인화성 물질 hay gặp ở kho sơn, kho dung môi. Bạn không cần đọc chuẩn, chỉ cần nhận mặt chữ để không mang lửa hay thuốc lá lại gần.

Biển bắt buộc và tên đồ bảo hộ

Đồ bảo hộ cá nhân gọi là 보호구 (bohogu). Động từ đi kèm là 착용하다 (chagyonghada, đeo, mặc). Biển bắt buộc thường ghi tên đồ cộng 착용, ví dụ 안전모 착용 là phải đội mũ bảo hộ.

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
안전모	anjeonmo	mũ bảo hộ
안전화	anjeonhwa	giày bảo hộ
안전장갑	anjeonjanggap	găng tay bảo hộ
보안경	boangyeong	kính bảo hộ
귀마개	gwimagae	nút bịt tai
방진 마스크	bangjin maseukeu	khẩu trang chống bụi
방독 마스크	bangdok maseukeu	mặt nạ phòng độc
안전대	anjeondae	dây đai an toàn khi làm trên cao
작업복	jageopbok	quần áo lao động
용접 마스크	yongjeop maseukeu	mặt nạ hàn

Câu quản lý hay nói ở đầu ca: 안전모 꼭 쓰세요. (anjeonmo kkok sseuseyo, nhớ đội mũ bảo hộ). Mũ thì dùng 쓰다 (sseuda), giày dùng 신다 (sinda), găng tay dùng 끼다 (kkida), quần áo dùng 입다 (ipda). Nếu nhớ không nổi, cứ dùng 착용하다 cho mọi món, người Hàn vẫn hiểu.

Biển chỉ dẫn và đồ cứu hộ

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
비상구	bisanggu	lối thoát hiểm
비상벨	bisangbel	chuông báo khẩn cấp
소화기	sohwagi	bình chữa cháy
소화전	sohwajeon	họng nước cứu hoả
구급상자	gugeupsangja	hộp sơ cứu
세안기	seangi	vòi rửa mắt khẩn cấp
대피소	daepiso	nơi tránh nạn
비상정지 버튼	bisangjeongji beoteun	nút dừng khẩn cấp

Ngày đầu vào xưởng, bạn nên tự đi một vòng để biết 비상정지 버튼 của máy mình đứng ở đâu và 비상구 gần nhất ở hướng nào. Lúc có chuyện, không ai kịp chỉ cho bạn.

Từ vựng tai nạn lao động

Tai nạn lao động là 산업재해 (saneopjaehae), nói tắt 산재 (sanjae). Tai nạn nói chung là 사고 (sago), xảy ra tai nạn là 사고가 나다 (sagoga nada).

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
다치다	dachida	bị thương
베이다	beida	bị cứa, bị đứt tay
끼이다	kkiida	bị kẹp
떨어지다	tteoreojida	rơi, ngã từ trên cao
넘어지다	neomeojida	vấp ngã
미끄러지다	mikkeureojida	trượt ngã
부딪히다	budichida	va đập
화상을 입다	hwasangeul ipda	bị bỏng
감전되다	gamjeondoeda	bị điện giật
뼈가 부러지다	ppyeoga bureojida	gãy xương
피가 나다	piga nada	chảy máu
아차사고	achasago	suýt xảy ra tai nạn

Từ 아차사고 dùng cho những lần suýt bị thương mà may mắn không sao. Nhiều xưởng khuyến khích báo cả loại này, vì lần sau có thể không còn may.

Câu báo tai nạn khi có người bị thương

Lúc hoảng, câu ngắn hiệu quả hơn câu đúng ngữ pháp. Học thuộc mấy câu sau:

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
사람이 다쳤어요!	sarami dachyeosseoyo	có người bị thương!
기계 멈춰요!	gigye meomchwoyo	dừng máy lại!
119 불러 주세요!	il-il-gu bulleo juseyo	gọi 119 giúp tôi!
손이 기계에 끼었어요.	soni gigyee kkieosseoyo	tay bị kẹp vào máy
손가락을 베였어요.	songarageul beyeosseoyo	tôi bị đứt ngón tay
피가 많이 나요.	piga mani nayo	chảy nhiều máu lắm
움직이지 마세요.	umjigiji maseyo	đừng cử động
반장님, 사고 났어요.	banjangnim, sago nasseoyo	tổ trưởng ơi, có tai nạn
병원에 가야 해요.	byeongwone gaya haeyo	phải đi bệnh viện

Số 119 ở Hàn Quốc dùng chung cho cứu hoả và cấp cứu. Khi gọi, nói địa chỉ xưởng trước, rồi mới tả chuyện gì xảy ra. Bạn nên lưu sẵn địa chỉ xưởng bằng tiếng Hàn trong điện thoại.

Câu tả chỗ đau ở bệnh viện, tên khoa và tên thuốc có trong bài từ vựng tiếng Hàn bệnh viện.

산재 보험: những từ cần biết

산재 보험 là bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động, tên đầy đủ 산업재해보상보험 (saneopjaehae bosang boheom). Theo luật Hàn Quốc, người lao động nước ngoài làm ở xưởng cũng thuộc diện được bảo hiểm này. Cơ quan xử lý hồ sơ là 근로복지공단 (geullo bokji gongdan, Cơ quan phúc lợi lao động Hàn Quốc).

Tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
산재 신청	sanjae sincheong	nộp đơn xin công nhận tai nạn lao động
요양급여	yoyang geubyeo	tiền chi trả điều trị
휴업급여	hyueop geubyeo	tiền bù lương trong thời gian nghỉ điều trị
장해급여	janghae geubyeo	tiền bồi thường thương tật còn lại
진단서	jindanseo	giấy chẩn đoán của bác sĩ
사고 경위서	sago gyeongwiseo	bản tường trình diễn biến tai nạn
사업주	saeopju	chủ doanh nghiệp
공상 처리	gongsang cheori	công ty tự trả, không qua 산재

Điều người Việt hay gặp: công ty đề nghị 공상 처리, tức là tự trả tiền viện phí và không khai 산재. Cách này nhanh, nhưng nếu vết thương để lại di chứng hoặc phải nghỉ lâu, bạn có thể mất quyền lợi mà 산재 lẽ ra chi trả. Trước khi đồng ý, hãy hỏi trung tâm hỗ trợ lao động nước ngoài gần nơi bạn ở hoặc hỏi thẳng 근로복지공단. Hiện nay người lao động có thể tự nộp đơn 산재 kể cả khi chủ không ký xác nhận, khi đó cơ quan sẽ tự điều tra vụ việc.

Câu dùng khi hỏi: 산재 신청하고 싶어요. (sanjae sincheonghago sipeoyo, tôi muốn nộp đơn tai nạn lao động) và 통역 서비스가 있어요? (tongyeok seobiseuga isseoyo, có dịch vụ phiên dịch không?).

Lỗi người Việt hay gặp

• Nghĩ 주의 chỉ là lời nhắc cho có. Trên biển xưởng, 주의 đi kèm một mối nguy cụ thể (kẹp, trượt, bỏng), đọc kỹ chữ đứng trước nó.
• Nhầm 금지 (cấm) với 금연 (cấm hút thuốc). Cả hai bắt đầu bằng 금 nhưng 금연 chỉ nói về thuốc lá.
• Gật đầu nói 네 khi chưa hiểu lời dặn an toàn. Hãy nói 다시 한 번 말해 주세요. (dasi han beon malhae juseyo, xin nói lại một lần nữa).
• Không báo vết thương nhỏ. Vết cứa nhỏ bị nhiễm trùng vẫn có thể thành chuyện lớn, và không có ghi nhận ban đầu thì khó làm hồ sơ về sau.

Mẹo học nhanh cho người sắp sang Hàn

Giáo trình ôn thi EPS-TOPIK có cả một phần về an toàn lao động, nên các từ trong bài này cũng xuất hiện trong đề thi. Bạn có thể học song song với lộ trình EPS 60 bài. Một cách nhớ nhanh: chụp ảnh các biển báo ở xưởng, ghi nghĩa tiếng Việt lên ảnh, mỗi ngày xem lại năm biển. Sau hai tuần, bạn sẽ đọc được gần hết biển trên đường đi làm.

Câu hỏi thường gặp

Biển cấm và biển cảnh báo khác nhau thế nào?

Biển cấm (vòng tròn đỏ, chữ 금지) nói một việc bạn không được làm. Biển cảnh báo (tam giác vàng, chữ 경고 hoặc 주의) báo chỗ đó có nguy hiểm để bạn cẩn thận.

Lao động EPS có được hưởng 산재 보험 không?

Có. Người nước ngoài làm việc hợp pháp ở xưởng thuộc diện bảo hiểm tai nạn lao động như người Hàn. Hồ sơ nộp tại 근로복지공단.

Bị thương nhẹ có cần báo không?

Nên báo ngay cho tổ trưởng và ghi lại ngày giờ. Nếu vết thương nặng lên, bản ghi đầu tiên này giúp chứng minh đây là tai nạn trong lúc làm việc.

Từ nào quan trọng nhất cần thuộc ngay ngày đầu?

위험, 금지, 멈춰요, 비상구 và câu 사람이 다쳤어요!. Năm từ này đủ để bạn tránh nguy hiểm và gọi người giúp.