Từ vựng tiếng Hàn về nghề nghiệp và cách hỏi làm nghề gì

Nghề nghiệp tiếng Hàn là 직업 (jigeop). Muốn hỏi "bạn làm nghề gì?", người Hàn nói 무슨 일을 하세요? (museun ireul haseyo?), câu tự nhiên và lịch sự hơn hỏi thẳng 직업이 뭐예요? (jigeobi mwoyeyo?). Trả lời bằng tên nghề + 이에요 hoặc 예요: 저는 회사원이에요 (jeoneun hoesawonieyo, "tôi là nhân viên công ty"), 저는 의사예요 (jeoneun uisayeyo, "tôi là bác sĩ"). Phần lớn tên nghề trong tiếng Hàn có gốc Hán và kết thúc bằng các hậu tố như 사, 원, 가. Biết âm Hán Việt của mấy hậu tố này, bạn đoán được nghĩa rất nhiều nghề mới gặp.

Tên nghề văn phòng, kinh doanh, dịch vụ

Từ	Phiên âm	Nghĩa	Hán Việt
회사원	hoesawon	nhân viên công ty	hội xã viên
공무원	gongmuwon	công chức	công vụ viên
은행원	eunhaengwon	nhân viên ngân hàng	ngân hàng viên
비서	biseo	thư ký	bí thư
회계사	hoegyesa	kế toán viên công chứng	hội kế sĩ
사업가	saeopga	doanh nhân	sự nghiệp gia
자영업자	jayeongeopja	người tự kinh doanh	tự doanh nghiệp giả
점원	jeomwon	nhân viên cửa hàng	điếm viên
판매원	panmaewon	nhân viên bán hàng	phán mại viên
상담원	sangdamwon	nhân viên tư vấn	tương đàm viên
승무원	seungmuwon	tiếp viên (máy bay, tàu)	thừa vụ viên
요리사	yorisa	đầu bếp	liệu lý sư
미용사	miyongsa	thợ làm tóc, làm đẹp	mỹ dung sư
배달원	baedarwon	người giao hàng	phối đạt viên
운전기사	unjeongisa	tài xế	vận chuyển kỹ sĩ

Y tế, pháp luật, giáo dục, công vụ

Từ	Phiên âm	Nghĩa	Hán Việt
의사	uisa	bác sĩ	y sư
간호사	ganhosa	y tá, điều dưỡng	khán hộ sư
약사	yaksa	dược sĩ	dược sư
변호사	byeonhosa	luật sư	biện hộ sĩ
교사	gyosa	giáo viên	giáo sư
선생님	seonsaengnim	thầy cô (cách gọi)	tiên sinh
교수	gyosu	giáo sư đại học	giáo thụ
연구원	yeonguwon	nhà nghiên cứu	nghiên cứu viên
경찰관	gyeongchalgwan	cảnh sát	cảnh sát quan
소방관	sobanggwan	lính cứu hoả	tiêu phòng quan
군인	gunin	quân nhân	quân nhân
외교관	oegyogwan	nhà ngoại giao	ngoại giao quan

Chú ý chữ 교사 có âm Hán Việt là "giáo sư" nhưng nghĩa là giáo viên phổ thông. Giáo sư đại học trong tiếng Hàn là 교수. Đây là một ví dụ từ Hán Hàn và từ Hán Việt cùng gốc mà nghĩa lệch nhau.

Nghệ thuật, truyền thông, kỹ thuật và nghề khác

Từ	Phiên âm	Nghĩa	Gốc
가수	gasu	ca sĩ	ca thủ
배우	baeu	diễn viên	bài ưu
작가	jakga	nhà văn, tác giả	tác gia
화가	hwaga	hoạ sĩ	hoạ gia
기자	gija	nhà báo, phóng viên	ký giả
번역가	beonyeokga	biên dịch viên	phiên dịch gia
통역사	tongyeoksa	phiên dịch viên (nói)	thông dịch sĩ
건축가	geonchukga	kiến trúc sư	kiến trúc gia
선수	seonsu	vận động viên	tuyển thủ
엔지니어	enjinieo	kỹ sư	tiếng Anh engineer
개발자	gaebalja	lập trình viên, nhà phát triển	khai phát giả
디자이너	dijaineo	nhà thiết kế	tiếng Anh designer
프리랜서	peurirenseo	người làm tự do	tiếng Anh freelancer
농부	nongbu	nông dân	nông phu
주부	jubu	người nội trợ	chủ phụ
학생	haksaeng	học sinh	học sinh
대학생	daehaksaeng	sinh viên đại học	đại học sinh
아르바이트생	areubaiteusaeng	người làm thêm	Arbeit (tiếng Đức) + sinh

Nhiều nghề mới dùng từ mượn tiếng Anh viết bằng hangul như 디자이너, 엔지니어, 유튜버 (yutyubeo, "YouTuber"). Danh sách từ mượn kiểu này có trong bài từ tiếng Hàn mượn tiếng Anh.

Hậu tố 사, 원, 가 và các hậu tố nghề khác

Hậu tố chỉ người làm nghề là chìa khoá để đoán nghĩa. Mỗi hậu tố ứng với một chữ Hán, và hầu hết có âm Hán Việt quen thuộc.

Hậu tố	Chữ Hán, Hán Việt	Ý nghĩa	Ví dụ
사	師 sư / 士 sĩ	người có chuyên môn, có bằng hoặc tay nghề	의사, 간호사, 변호사, 요리사, 미용사
원	員 viên	thành viên của một tổ chức, nhân viên	회사원, 공무원, 은행원, 점원, 승무원
가	家 gia	người theo một lĩnh vực chuyên sâu, sáng tác	작가, 화가, 건축가, 사업가, 번역가
관	官 quan	người làm việc công vụ cho nhà nước	경찰관, 소방관, 외교관
자	者 giả	người làm một việc nào đó	기자, 개발자, 근로자
수	手 thủ	người dùng tài nghệ, kỹ năng	가수, 선수

Hai chữ 사 trong bảng (師 và 士) phát âm giống hệt nhau trong tiếng Hàn. Bạn không cần phân biệt khi nói, chỉ cần nhớ 사 là "người có nghề chuyên môn". So sánh 통역사 (phiên dịch nói, hậu tố 사) và 번역가 (biên dịch, hậu tố 가): cùng là dịch, nhưng hai từ dùng hai hậu tố khác nhau theo thói quen, không theo quy tắc. Vì vậy hãy học từng từ, hậu tố chỉ giúp đoán nghĩa, không giúp tự tạo từ mới.

Mẹo này dựa trên lợi thế Hán Việt của người Việt. Muốn dùng nó cho cả từ vựng ngoài chủ đề nghề nghiệp, xem bài từ Hán Hàn đoán nghĩa.

Mẫu hỏi đáp về nghề nghiệp

Câu	Phiên âm	Nghĩa
무슨 일을 하세요?	museun ireul haseyo?	Bạn làm nghề gì?
어떤 일을 하세요?	eotteon ireul haseyo?	Bạn làm công việc như thế nào?
직업이 뭐예요?	jigeobi mwoyeyo?	Nghề của bạn là gì? (thẳng, hay gặp trong biểu mẫu)
어디에서 일하세요?	eodieseo ilhaseyo?	Bạn làm việc ở đâu?
무슨 회사에 다니세요?	museun hoesae daniseyo?	Bạn làm ở công ty gì?
일한 지 얼마나 됐어요?	ilhan ji eolmana dwaesseoyo?	Bạn làm được bao lâu rồi?

Cách trả lời:

• 저는 간호사예요 (jeoneun ganhosayeyo, "tôi là y tá").
• 저는 공무원이에요 (jeoneun gongmuwonieyo, "tôi là công chức").
• 무역 회사에 다녀요 (muyeok hoesae danyeoyo, "tôi làm ở công ty thương mại").
• 병원에서 일해요 (byeongwoneseo ilhaeyo, "tôi làm ở bệnh viện").
• 공장에서 일해요 (gongjangeseo ilhaeyo, "tôi làm ở nhà máy").
• 삼 년 됐어요 (sam nyeon dwaesseoyo, "được ba năm rồi").
• 지금은 일을 안 해요. 구직 중이에요 (jigeumeun ireul an haeyo. gujik jungieyo, "hiện tôi không đi làm, đang tìm việc").

Chọn 이에요 hay 예요 tuỳ âm cuối của tên nghề: có batchim dùng 이에요 (회사원이에요), không có batchim dùng 예요 (의사예요). Quy tắc chi tiết ở bài câu "là" với 이에요/예요.

회사에 다니다 (hoesae danida) nghĩa đen là "đi tới công ty", nhưng người Hàn dùng nó để nói "đang làm ở công ty". Muốn nói làm việc ở một nơi bất kỳ, dùng 일하다 với tiểu từ 에서.

Gọi người làm nghề cho lịch sự

Khi gọi người khác theo nghề, người Hàn thêm 님 (nim) để tỏ ý tôn trọng. Ví dụ: 기사님 (gisanim, gọi tài xế taxi, xe buýt), 사장님 (sajangnim, gọi chủ quán, giám đốc), 의사 선생님 (uisa seonsaengnim, gọi bác sĩ), 교수님 (gyosunim, gọi giáo sư). Nhưng khi nói về nghề của chính mình thì không thêm 님.

Hội thoại mẫu khi làm quen

• A: 민수 씨는 무슨 일을 하세요? (minsu ssineun museun ireul haseyo?, "Minsu làm nghề gì vậy?").
• B: 저는 프로그래머예요. IT 회사에 다녀요. (jeoneun peurogeuraemeoyeyo. aiti hoesae danyeoyo., "tôi là lập trình viên, làm ở công ty IT").
• B: 흐엉 씨는요? (heueong ssineunyo?, "còn Hương thì sao?").
• A: 저는 통역사예요. 한국어하고 베트남어를 통역해요. (jeoneun tongyeoksayeyo. hangugeohago beteunameoreul tongyeokaeyo., "tôi là phiên dịch, dịch tiếng Hàn và tiếng Việt").
• B: 와, 멋있어요! 일한 지 얼마나 됐어요? (wa, meosisseoyo! ilhan ji eolmana dwaesseoyo?, "ồ, hay quá! làm được bao lâu rồi?").
• A: 이 년 됐어요 (i nyeon dwaesseoyo, "được hai năm rồi").

Khi tự giới thiệu, nghề nghiệp thường đi sau tên và quê quán, xem cấu trúc đầy đủ ở bài tự giới thiệu bằng tiếng Hàn. Nếu bạn chuẩn bị đi phỏng vấn, các câu hỏi về kinh nghiệm và lý do ứng tuyển có trong bài phỏng vấn tiếng Hàn.

Lỗi người Việt hay mắc

• Nói 의사이에요: 의사 không có batchim nên phải là 의사예요.
• Tự xưng 저는 선생님이에요: 님 là kính ngữ, tự gắn cho mình nghe như tự đề cao. Nên nói 저는 교사예요 hoặc nói mình dạy môn gì.
• Dùng 교사 để chỉ giáo sư đại học: do âm Hán Việt "giáo sư". Giáo sư đại học là 교수.
• Nhầm 회사원 và 직원: 회사원 là "dân văn phòng" nói chung. 직원 (jigwon) là nhân viên của một nơi cụ thể: 은행 직원, 호텔 직원.
• Hỏi 직업이 뭐예요 ngay khi mới gặp: câu này đúng ngữ pháp nhưng nghe như điền đơn. Trò chuyện bình thường nên dùng 무슨 일을 하세요?.

Câu hỏi thường gặp

"Bạn làm nghề gì" tiếng Hàn nói thế nào?

Câu phổ biến nhất là 무슨 일을 하세요? (museun ireul haseyo?). Với bạn bè thân, nói thân mật 무슨 일 해? (museun il hae?).

Công nhân tiếng Hàn là gì?

Từ chung là 근로자 (geulloja, "người lao động"). Công nhân sản xuất trong nhà máy hay được gọi là 생산직 (saengsanjik, "khối sản xuất"). Khi nói chuyện, cách tự nhiên nhất là 공장에서 일해요 (tôi làm ở nhà máy).

Sinh viên tiếng Hàn là 학생 hay 대학생?

학생 là học sinh, sinh viên nói chung. Muốn nói rõ sinh viên đại học thì dùng 대학생, học viên cao học là 대학원생 (daehagwonsaeng).

Nội trợ có được coi là nghề khi tự giới thiệu không?

Có. Người Hàn vẫn nói 저는 주부예요 (jeoneun jubuyeyo, "tôi là người nội trợ") khi được hỏi làm nghề gì.