Tiếng Nhật ở bưu điện: gửi hàng về Việt Nam và điền nhãn EMS

Bưu điện tiếng Nhật là 郵便局 (yuubinkyoku). Muốn gửi đồ về Việt Nam, bạn mang hàng ra quầy (窓口, madoguchi) và nói: ベトナムに荷物を送りたいんですが。 (Betonamu ni nimotsu o okuritai n desu ga, "Tôi muốn gửi hàng về Việt Nam"). Nhân viên sẽ hỏi cách gửi, thứ bên trong, rồi đưa phiếu hoặc nhãn để điền. Bài này gom từ vựng ở bưu điện, câu nói tại quầy, các mục trên nhãn EMS và cách xử lý phiếu báo vắng nhà 不在票 (fuzaihyou).

Từ vựng tiếng Nhật ở bưu điện

Từ	Cách đọc	Romaji	Nghĩa
郵便局	ゆうびんきょく	yuubinkyoku	bưu điện
窓口	まどぐち	madoguchi	quầy giao dịch
荷物	にもつ	nimotsu	hàng, đồ gửi
小包	こづつみ	kozutsumi	bưu kiện
手紙	てがみ	tegami	thư
はがき	はがき	hagaki	bưu thiếp
封筒	ふうとう	fuutou	phong bì
切手	きって	kitte	tem
箱	はこ	hako	hộp, thùng
宛先	あてさき	atesaki	địa chỉ người nhận
差出人	さしだしにん	sashidashinin	người gửi
受取人	うけとりにん	uketorinin	người nhận
住所	じゅうしょ	juusho	địa chỉ
郵便番号	ゆうびんばんごう	yuubin bangou	mã bưu chính
重さ	おもさ	omosa	cân nặng
料金	りょうきん	ryoukin	cước phí
国際郵便	こくさいゆうびん	kokusai yuubin	bưu phẩm quốc tế
航空便	こうくうびん	koukuubin	gửi đường hàng không
船便	ふなびん	funabin	gửi đường biển
速達	そくたつ	sokutatsu	thư chuyển phát nhanh (trong nước)
書留	かきとめ	kakitome	thư bảo đảm
ゆうパック	ゆうパック	yuu pakku	dịch vụ bưu kiện trong nước của bưu điện
中身	なかみ	nakami	đồ bên trong
割れ物	われもの	waremono	hàng dễ vỡ
追跡番号	ついせきばんごう	tsuiseki bangou	mã theo dõi
税関	ぜいかん	zeikan	hải quan

Trên giấy tờ của bưu điện Nhật, mã theo dõi thường in là お問い合わせ番号 (otoiawase bangou). Đây là con số bạn dùng để tra hành trình kiện hàng và đặt giao lại.

Gửi hàng về Việt Nam từ Nhật: chọn cách gửi

Ở quầy, nhân viên thường hỏi どの方法で送りますか。 (dono houhou de okurimasu ka, "Bạn gửi theo cách nào?"). Ba lựa chọn hay gặp khi gửi quốc tế:

Cách gửi	Romaji	Đặc điểm
EMS	iiemuesu	Chuyển phát nhanh quốc tế, nhanh nhất trong các dịch vụ bưu chính và cước cao nhất. Theo trang của bưu điện Nhật, một kiện EMS nặng tối đa 30 kg.
航空便	koukuubin	Bưu kiện đi máy bay, chậm hơn EMS và rẻ hơn.
船便	funabin	Đi đường biển, rẻ nhưng lâu. Không phải nước nào cũng nhận, nên hỏi nhân viên trước.

Cước và thời gian thay đổi theo cân nặng và từng thời kỳ, nên hỏi trực tiếp ở quầy hoặc tra bảng cước trên trang bưu điện Nhật trước khi gửi. Câu hỏi gọn nhất: いちばん安い方法はどれですか。 (ichiban yasui houhou wa dore desu ka, "Cách nào rẻ nhất?").

Câu tiếng Nhật nói tại quầy bưu điện

Câu bạn nói

Câu tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
これをベトナムに送りたいんですが。	kore o Betonamu ni okuritai n desu ga	Tôi muốn gửi cái này về Việt Nam.
EMSでお願いします。	iiemuesu de onegaishimasu	Cho tôi gửi EMS.
いちばん早い方法はどれですか。	ichiban hayai houhou wa dore desu ka	Cách nào nhanh nhất?
何日ぐらいかかりますか。	nannichi gurai kakarimasu ka	Mất khoảng mấy ngày?
いくらですか。	ikura desu ka	Bao nhiêu tiền?
中身は服とお菓子です。	nakami wa fuku to okashi desu	Bên trong là quần áo và bánh kẹo.
割れ物が入っています。	waremono ga haitte imasu	Bên trong có đồ dễ vỡ.
箱を売っていますか。	hako o utte imasu ka	Ở đây có bán thùng không?
ガムテープを貸してください。	gamuteepu o kashite kudasai	Cho tôi mượn băng dính.
追跡できますか。	tsuiseki dekimasu ka	Có theo dõi được không?
この手紙を速達でお願いします。	kono tegami o sokutatsu de onegaishimasu	Cho tôi gửi thư này chuyển phát nhanh.
書留でお願いします。	kakitome de onegaishimasu	Cho tôi gửi bảo đảm.
切手を5枚ください。	kitte o gomai kudasai	Cho tôi 5 con tem.

Tem đếm bằng lượng từ 枚 (mai), lượng từ cho vật mỏng, phẳng. Cách đọc số tiền có trong bài cách đọc tiền tiếng Nhật.

Câu nhân viên hay hỏi

Câu nhân viên nói	Romaji	Nghĩa
中身は何ですか。	nakami wa nan desu ka	Bên trong là gì?
電池は入っていますか。	denchi wa haitte imasu ka	Có pin bên trong không?
スプレー缶や液体は入っていませんか。	supuree kan ya ekitai wa haitte imasen ka	Có bình xịt hay chất lỏng không?
ラベルはお持ちですか。	raberu wa omochi desu ka	Bạn có mang nhãn theo không?
こちらにご記入ください。	kochira ni gokinyuu kudasai	Vui lòng điền vào đây.
重さを量りますね。	omosa o hakarimasu ne	Tôi cân hàng nhé.
身分証明書はありますか。	mibun shoumeisho wa arimasu ka	Bạn có giấy tờ tuỳ thân không?

Pin, bình xịt, chất lỏng dễ cháy là nhóm hàng bị hỏi nhiều nhất. Bưu điện Nhật có trang 国際郵便として送れないもの (kokusai yuubin to shite okurenai mono, "những thứ không gửi được bằng bưu phẩm quốc tế"), chia thành hàng cấm với mọi nước và hàng cấm theo nước nhận. Nên đọc trang này trước khi đóng thùng để khỏi phải mở ra tại quầy.

Cách điền nhãn EMS bằng tiếng Nhật

Theo trang EMS của bưu điện Nhật, nhãn EMS được tạo trên 国際郵便マイページ (kokusai yuubin mai peeji), dịch vụ trực tuyến cho người gửi quốc tế. Bạn nhập thông tin, in nhãn, rồi cho nhãn vào túi nhựa chuyên dụng dán lên kiện hàng. Dữ liệu khai hải quan cũng nhập ở đây. Các mục chính:

Mục trên nhãn	Romaji	Nghĩa	Cách điền
お届け先	otodokesaki	nơi nhận	Tên, địa chỉ ở Việt Nam viết bằng chữ Latin, không cần dấu.
ご依頼主	goirainushi	người gửi	Tên, địa chỉ của bạn ở Nhật.
電話番号	denwa bangou	số điện thoại	Ghi cả số người nhận để bưu tá Việt Nam gọi.
国名	kokumei	tên nước	VIET NAM
内容品	naiyouhin	đồ bên trong	Ghi bằng tiếng Anh, cụ thể từng món: T-shirt, dried fruit, cosmetics.
個数	kosuu	số lượng	Số món của từng loại.
価格	kakaku	giá trị	Giá trị từng loại hàng.
原産国	gensankoku	nước sản xuất	Nước làm ra món hàng, ví dụ JAPAN.
重量	juuryou	trọng lượng	Có thể để nhân viên cân rồi điền.
内容品の種類	naiyouhin no shurui	loại hàng	Quà tặng (Gift), hàng bán (Sale of goods), tài liệu (Documents)...

Lỗi hay gặp nhất là ghi nội dung quá chung chung như "gift" hay "food". Hải quan cần biết cụ thể từng món, nên hãy liệt kê đúng tên hàng. Địa chỉ Việt Nam viết theo thứ tự quen thuộc ở nhà: số nhà, đường, phường, quận, tỉnh. Không cần chuyển sang thứ tự kiểu Nhật.

Phiếu 不在票 và cách đặt giao lại

Khi bưu tá giao hàng mà bạn vắng nhà, họ để lại phiếu báo vắng nhà. Tên chính thức trên phiếu của bưu điện là ご不在連絡票 (gofuzai renrakuhyou), người ta hay gọi tắt là 不在票. Trên phiếu có mấy thông tin bạn cần đọc được:

Chữ trên phiếu	Romaji	Nghĩa
お問い合わせ番号	otoiawase bangou	mã bưu phẩm, dùng khi đặt giao lại
保管期限	hokan kigen	hạn lưu giữ ở bưu cục
配達局	haitatsukyoku	bưu cục phụ trách giao
再配達	saihaitatsu	giao lại
配達希望日	haitatsu kiboubi	ngày muốn nhận
時間帯	jikantai	khung giờ
午前中	gozenchuu	buổi sáng
窓口で受け取る	madoguchi de uketoru	nhận tại quầy

Hạn lưu giữ in ngay trên phiếu, quá hạn thì bưu phẩm được chuyển lại cho người gửi. Có ba cách xử lý:

1. Đặt giao lại trên mạng: quét mã QR trên phiếu hoặc vào trang đặt giao lại của bưu điện, nhập お問い合わせ番号, chọn ngày và khung giờ.
2. Gọi điện: số điện thoại in trên phiếu. Hệ thống trả lời tự động bằng tiếng Nhật thì bạn bấm phím theo hướng dẫn. Nếu gặp nhân viên, xem các câu bên dưới.
3. Ra bưu cục nhận: mang phiếu và giấy tờ tuỳ thân như 在留カード (zairyuu kaado, "thẻ cư trú") đến 配達局 ghi trên phiếu.

Câu đặt giao lại qua điện thoại

Câu tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
再配達をお願いしたいんですが。	saihaitatsu o onegai shitai n desu ga	Tôi muốn đặt giao lại.
お問い合わせ番号は1234です。	otoiawase bangou wa ichi ni san yon desu	Mã bưu phẩm là 1234.
明日の午前中にお願いします。	ashita no gozenchuu ni onegaishimasu	Giao giúp tôi sáng mai.
夜7時以降なら家にいます。	yoru shichiji ikou nara ie ni imasu	Sau 7 giờ tối thì tôi có nhà.
郵便局に取りに行ってもいいですか。	yuubinkyoku ni tori ni itte mo ii desu ka	Tôi ra bưu điện lấy được không?

Đọc mã số thì đọc từng chữ số một. Nếu ngại nghe điện thoại tiếng Nhật, xem thêm bài nghe điện thoại tiếng Nhật.

Lỗi người Việt hay gặp ở bưu điện Nhật

• Nói cụt "送ります". Ở quầy, câu mở đầu tự nhiên là 送りたいんですが。 (okuritai n desu ga). Đuôi んですが để ngỏ câu, mời nhân viên hướng dẫn tiếp, nghe mềm và lịch sự hơn.
• Nhầm 郵便 với 郵便局. 郵便 (yuubin) là dịch vụ thư từ, bưu phẩm; 郵便局 mới là cái bưu điện. Hỏi đường thì nói 郵便局はどこですか。
• Ghi địa chỉ Việt Nam bằng katakana. Bưu tá ở Việt Nam đọc chữ Latin. Phần tiếng Nhật chỉ dành cho địa chỉ người gửi.
• Đóng thùng có pin hoặc bình xịt. Bị phát hiện ở quầy là phải mở thùng làm lại. Kiểm tra trước, nhất là khi gửi đồ điện tử và mỹ phẩm.
• Để quá hạn lưu giữ. Người Việt đi làm ca hay bỏ quên phiếu trong hộp thư. Thấy phiếu là đặt giao lại ngay.

Câu hỏi thường gặp

Bưu điện tiếng Nhật là gì?

Bưu điện là 郵便局 (yuubinkyoku). Biểu tượng của bưu điện Nhật là ký hiệu 〒 màu đỏ, cũng là ký hiệu đặt trước mã bưu chính.

Gửi hàng từ Nhật về Việt Nam mất bao lâu?

Tuỳ cách gửi: EMS nhanh nhất, đường biển lâu nhất. Thời gian thực tế thay đổi theo từng giai đoạn, nên hỏi ở quầy bằng câu 何日ぐらいかかりますか。

Có phải viết nhãn EMS bằng tiếng Nhật không?

Không. Địa chỉ người nhận viết bằng chữ Latin, tên hàng khai bằng tiếng Anh. Tiếng Nhật chỉ cần để đọc tên các mục như お届け先, ご依頼主, 内容品.

Không nhận được hàng vì đi làm cả ngày thì làm sao?

Đặt giao lại vào khung giờ tối hoặc ngày nghỉ, hoặc ra bưu cục nhận trong hạn lưu giữ. Khi đặt, chọn 時間帯 mà bạn chắc chắn có nhà. Mới chuyển nhà thì nên dán tên mình lên hộp thư để bưu tá giao đúng người; từ vựng về nhà ở và hợp đồng có trong bài thuê nhà tiếng Nhật.