Câu nói tiếng Nhật khi tặng quà và nhận quà
Nội dung bài viết
Khi tặng quà, người Nhật thường nói (honno kimochi desu ga, "chỉ là chút lòng thành") hoặc câu truyền thống (tsumaranai mono desu ga, "chỉ là món quà nhỏ") rồi đưa quà bằng hai tay. Khi nhận, câu cơ bản là kèm một câu bày tỏ niềm vui như (waa, ureshii desu, "ôi, vui quá"). Bài dưới gom câu nói theo từng bước: lúc đưa quà, lúc nhận, quà du lịch omiyage, quà đáp lễ và lời viết trong thiệp.
Câu nói khi đưa quà
| Câu | Romaji | Nghĩa, sắc thái |
|---|---|---|
| kore, douzo | cái này tặng bạn, thân mật | |
| yokattara douzo | nếu được thì bạn nhận nhé | |
| honno kimochi desu ga | chỉ là chút lòng thành | |
| kokorobakari no mono desu ga | món quà nhỏ tỏ tấm lòng, trang trọng | |
| sasayaka desu ga | đơn sơ thôi nhưng | |
| tsumaranai mono desu ga | chỉ là món quà nhỏ, khiêm nhường kiểu truyền thống | |
| okuchi ni au to ii no desu ga | mong là hợp khẩu vị (khi tặng đồ ăn) | |
| ki ni itte moraeru to ureshii desu | bạn thích thì mình vui lắm |
つまらないものですが có còn nên dùng không
Câu dịch sát là "đồ tầm thường thôi". Đây là cách khiêm nhường truyền thống và vẫn được hiểu đúng, nhất là với người lớn tuổi. Tuy vậy, nhiều sách nghi thức hiện nay khuyên dùng câu tích cực hơn như hoặc . Lý do là nói quà của mình "tầm thường" có thể nghe hơi lạ với người trẻ.
Câu đi kèm khi tặng đồ ăn, chẳng hạn bánh đặc sản quê nhà: (Betonamu no okashi desu. Okuchi ni au to ii no desu ga, "đây là bánh Việt Nam, mong là hợp khẩu vị anh chị").
Phép tắc khi đưa quà
- Đưa bằng hai tay, mặt trước của hộp quay về phía người nhận.
- Lấy quà ra khỏi túi giấy rồi mới đưa. Túi giấy chỉ để mang đi đường, bạn gấp lại cầm về hoặc để người nhận giữ nếu họ cần.
- Khi đến nhà ai đó, quà mang theo gọi là (temiyage). Thường đưa sau khi chào hỏi xong, ở trong phòng khách, không đưa vội ở cửa. Riêng đồ cần cất tủ lạnh thì có thể đưa ngay ở cửa và nói rõ.
- Tránh quà mang ý xui: số lượng 4 và 9 (đồng âm "chết" và "khổ"), lược ( kushi gợi hai chữ đó), dao kéo trong quà cưới vì gợi "cắt đứt".
Cách nói cảm ơn khi nhận quà tiếng Nhật
| Câu | Romaji | Nghĩa, khi dùng |
|---|---|---|
| arigatou gozaimasu | cảm ơn, dùng mọi lúc | |
| waa, ureshii desu | ôi, vui quá | |
| akete mo ii desu ka | tôi mở ra được không? | |
| okizukai arigatou gozaimasu | cảm ơn anh chị đã chu đáo | |
| ki o tsukawasete shimatte, sumimasen | để anh chị bận tâm rồi, ngại quá | |
| enryo naku itadakimasu | vậy tôi xin nhận ạ, không khách sáo | |
| taisetsu ni shimasu | tôi sẽ giữ gìn cẩn thận | |
| zutto hoshikatta n desu | tôi muốn có cái này lâu rồi |
Có nên mở quà ngay không? Theo cách truyền thống, người Nhật thường cất quà và mở sau. Ngày nay, giữa bạn bè, việc mở ngay để cùng xem khá phổ biến. Cách an toàn là hỏi trước khi mở. Hôm sau gặp lại, nói thêm một câu cảm ơn như (kinou wa arigatou gozaimashita. totemo oishikatta desu, "cảm ơn chuyện hôm qua, ngon lắm ạ") sẽ được đánh giá cao. Những cách cảm ơn khác theo mức lịch sự có trong bài cảm ơn tiếng Nhật.
Omiyage là gì
(omiyage) là quà mang về sau chuyến đi xa, thường là đặc sản nơi mình đến. Ở công ty Nhật, đi du lịch hoặc về nước rồi quay lại thì mang omiyage cho đồng nghiệp gần như là thói quen chung. Món phổ biến là bánh kẹo đóng gói riêng từng chiếc để chia dễ.
khác (purezento, quà tặng nhân dịp như sinh nhật) và (okurimono, quà biếu nói chung). Còn là quà mang theo khi đến thăm nhà ai đó.
Câu nói khi chia omiyage ở chỗ làm
- (Betonamu no omiyage desu. Minasan de meshiagatte kudasai): quà từ Việt Nam, mời mọi người dùng ạ.
- (oyasumi o itadaki, arigatou gozaimashita): cảm ơn mọi người đã cho tôi nghỉ phép.
- (yokattara hitotsu douzo): nếu được thì anh chị lấy một cái nhé.
Người nhận omiyage thường đáp (arigatou, itadakimasu) hoặc hỏi thăm (dou deshita ka, "chuyến đi thế nào?"). Thực tập sinh nên chuẩn bị sẵn vài câu này trước khi về phép, xem thêm câu giao tiếp ở chỗ làm trong bài tiếng Nhật cho thực tập sinh.
Quà đáp lễ: お返し và 内祝い
| Từ | Romaji | Nghĩa |
|---|---|---|
| okaeshi | quà đáp lại, trả lễ | |
| uchiiwai | quà đáp lễ cho dịp vui của nhà mình (cưới, sinh con) | |
| hangaeshi | quà đáp lễ trị giá khoảng một nửa quà nhận | |
| ochuugen | quà biếu giữa năm, mùa hè | |
| oseibo | quà biếu cuối năm | |
| howaito dee | ngày 14/3, ngày đáp lễ quà Valentine |
Khi nhận quà mừng cưới hay mừng sinh con, người Nhật thường gửi đáp lại, theo lệ khoảng một nửa giá trị (). Với quà thường ngày giữa bạn bè, không cần trả ngay. Bạn có thể đáp lễ dịp sau bằng món quà tương đương. Câu khi đưa quà đáp lễ: (senjitsu wa arigatou gozaimashita. sasayaka desu ga, orei desu, "cảm ơn chuyện hôm trước, đây là chút quà cảm ơn").
Câu viết trong thiệp tặng quà
| Câu | Romaji | Dịp |
|---|---|---|
| otanjoubi omedetou gozaimasu | sinh nhật | |
| suteki na ichinen ni narimasu you ni | chúc một năm tuyệt vời | |
| itsumo arigatou gozaimasu | cảm ơn vì luôn giúp đỡ | |
| sasayaka desu ga, kansha no kimochi desu | chút quà nhỏ thay lời cảm ơn | |
| korekara mo yoroshiku onegaishimasu | mong tiếp tục được giúp đỡ | |
| gokekkon omedetou gozaimasu | đám cưới | |
| osewa ni narimashita | khi chia tay, nghỉ việc, về nước |
Một tấm thiệp ngắn thường có ba phần: lời chúc theo dịp, một câu cảm ơn hoặc kỷ niệm riêng, câu kết như . Ví dụ khi tặng quà chia tay cấp trên trước khi về nước: (sannenkan, taihen osewa ni narimashita. honno kimochi desu ga, uketotte kudasai, "cảm ơn anh chị đã giúp đỡ suốt ba năm. Chút lòng thành, mong anh chị nhận cho"). Thêm câu chúc cho các dịp khác ở bài câu chúc tiếng Nhật.
Lỗi người Việt hay mắc
- Từ chối quà nhiều lần cho phải phép. Kiểu khách sáo từ chối hai ba lần dễ làm người Nhật lúng túng. Cảm ơn và nhận luôn là đủ.
- Đưa cả túi giấy hoặc túi ni lông. Hãy lấy hộp quà ra trước khi đưa.
- Dùng どうぞ một mình với cấp trên. Chỉ thì hơi cộc, nên thêm phía trước.
- Quên cảm ơn lần hai. Người Nhật coi trọng lời cảm ơn khi gặp lại lần sau, không chỉ lúc nhận quà.
- Mua quà số lượng 4. Bộ 4 chiếc cốc hay 4 cái bánh nên đổi sang 3 hoặc 5.
Câu hỏi thường gặp
つまらないものですが nghĩa là gì?
Nghĩa sát là "đây là đồ tầm thường", dùng để khiêm tốn khi tặng quà, tương tự "chút quà mọn" của tiếng Việt. Câu này vẫn đúng phép, nhưng ngày nay được dùng nhiều hơn.
Omiyage là gì?
Omiyage () là quà đặc sản mang về sau chuyến đi để biếu gia đình, bạn bè, đồng nghiệp. Thường là bánh kẹo đóng gói từng chiếc.
Nhận quà rồi có phải tặng lại không?
Với quà mừng cưới, sinh con thì thường có đáp lễ. Với quà thường ngày, bạn chỉ cần cảm ơn và có thể đáp lễ dịp sau.
Tặng quà cho cấp trên người Nhật có ổn không?
Omiyage chia chung cho cả phòng thì luôn ổn. Quà riêng đắt tiền cho một cấp trên có thể khiến họ khó xử, nên chọn món vừa phải và nói rõ là quà cảm ơn.