Y tá tiếng Nhật là gì? Từ vựng điều dưỡng trong bệnh viện

Y tá trong tiếng Nhật là 看護師 (kangoshi, khán hộ sư). Kangoshi chính là cách đọc của chữ này, dùng cho cả điều dưỡng nam và nữ. Từ cũ 看護婦 (kangofu) chỉ dành cho nữ, từ năm 2002 tên chức danh chính thức đã đổi thành 看護師. Trong bệnh viện, bệnh nhân hay gọi ngắn là 看護師さん (kangoshi-san) hoặc ナース (nāsu). Bài này gom từ vựng tiếng Nhật ngành điều dưỡng bệnh viện theo việc của một ca làm: chức danh và khoa phòng, dụng cụ y tế, đo sinh hiệu, thao tác chăm sóc, hồ sơ bệnh án và câu nói với bệnh nhân.

Điều dưỡng 看護 khác hộ lý 介護 thế nào

Ở Việt Nam, nhiều chương trình tuyển người sang Nhật dịch cả hai nghề là “điều dưỡng”. Trong tiếng Nhật, đây là hai nghề tách riêng, học hai bộ từ khác nhau:

Nếu bạn làm ở viện dưỡng lão, bộ từ phù hợp hơn nằm trong bài từ vựng tiếng Nhật kaigo. Bài này tập trung vào điều dưỡng ở bệnh viện.

1. Chức danh và khoa phòng

2. Dụng cụ y tế

3. Đo sinh hiệu (バイタルサイン)

Mỗi ca bạn sẽ đo バイタルサイン (baitaru sain, dấu hiệu sinh tồn) nhiều lần. Người Nhật hay nói tắt là バイタル, ví dụ バイタル測ってきます。 (baitaru hakatte kimasu, “Tôi đi đo sinh hiệu đây”).

4. Thao tác chăm sóc và thủ thuật

Trước khi tiêm hay phát thuốc, điều dưỡng ở Nhật luôn xác nhận lại tên người bệnh. Câu chuẩn là お名前をフルネームで教えてください。 (onamae o furunēmu de oshiete kudasai, “Bác cho tôi biết họ tên đầy đủ”). Bệnh nhân đọc tên, bạn so với vòng tay và phiếu thuốc.

5. Hồ sơ bệnh án và ghi chép

Ghi chép điều dưỡng ở Nhật viết rất ngắn, bỏ trợ từ và động từ cuối câu. Ví dụ một dòng: 14時、体温37.8度。頭痛の訴えあり。医師へ報告。 (jūyo-ji, taion sanjūnana-ten-hachi do. zutsū no uttae ari. ishi e hōkoku), nghĩa là “14 giờ, nhiệt độ 37,8 độ. Người bệnh kêu đau đầu. Đã báo bác sĩ.” Cách viết 訴えあり (có than) và 異常なし (ijō nashi, không có bất thường) lặp lại gần như mỗi trang.

6. Câu nói với bệnh nhân

Với người bệnh, điều dưỡng thường dùng です, ます kèm ね, よ cho mềm. Nói chuyện với bác sĩ và điều dưỡng trưởng thì cần trang trọng hơn, xem bài kính ngữ tiếng Nhật. Từ triệu chứng và tên khoa khám có thêm ở bài đi khám bệnh tiếng Nhật.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 介護 khi muốn nói điều dưỡng bệnh viện. Điều dưỡng ở bệnh viện là 看護; còn 看病 (kanbyō) là chăm người ốm trong gia đình.
• Viết 計る khi đo huyết áp, thân nhiệt. Đo các chỉ số này người Nhật thường viết 測る; 計る hay dùng cho thời gian.
• Nhầm 点滴 với 注射. 点滴 là truyền dịch nhỏ giọt qua ống, 注射 là tiêm bằng bơm tiêm.
• Đọc 脈拍 thành myakubaku. Đúng là myakuhaku.
• Viết 看護婦 trong hồ sơ. Đây là từ cũ, hiện nay dùng 看護師.

Mẹo học từ vựng điều dưỡng

• Học theo một ca trực: nhận bàn giao (申し送り), đo sinh hiệu, phát thuốc, chăm sóc, ghi chép, bàn giao lại. Mỗi bước gắn 5 đến 10 từ.
• Tận dụng âm Hán Việt: 聴診器 là thính chẩn khí, 既往歴 là ký vãng lịch, 褥瘡 là nhục sang. Nhiều từ y khoa tiếng Việt cũng gốc Hán nên đoán khá sát.
• Học cách viết tắt thật trên giấy ghi: BT (thân nhiệt), BP (huyết áp), P (mạch), R (nhịp thở). Điều dưỡng Nhật dùng các ký hiệu này rất nhiều.
• Tập đọc to các câu nói với bệnh nhân. Người bệnh lớn tuổi nói nhanh và có giọng địa phương, nên câu của bạn càng rõ càng tốt.

Câu hỏi thường gặp

Y tá tiếng Nhật là gì?

Y tá là 看護師 (kangoshi). Cách gọi khi nói chuyện là 看護師さん, hoặc ngắn gọn là ナース.

Kangoshi là gì?

Kangoshi (看護師) là điều dưỡng có chứng chỉ quốc gia, làm việc ở bệnh viện và phòng khám. Đây là nghề khác với kaigoshi (介護士), người chăm sóc người già ở cơ sở dưỡng lão.

Muốn làm 看護師 ở Nhật cần gì?

Phải đỗ kỳ thi quốc gia 看護師国家試験, đề thi viết bằng tiếng Nhật. Bằng điều dưỡng Việt Nam không tự động được công nhận, nên cần lộ trình riêng và tiếng Nhật ở mức cao.

Học từ vựng điều dưỡng tiếng Nhật nên bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu với nhóm đo sinh hiệu và câu nói với bệnh nhân, vì ngày nào cũng dùng. Sau đó học từ trong 看護記録 và カルテ, cuối cùng là tên thủ thuật và dụng cụ theo khoa bạn làm.