Từ vựng tiếng Nhật chủ đề động vật: tên con vật, tiếng kêu và cách đếm

Động vật trong tiếng Nhật là 動物 (dōbutsu), thú cưng là ペット (petto). Ba con vật quen thuộc nhất: chó là 犬 (inu), mèo là 猫 (neko), chim là 鳥 (tori). Khi đếm, tiếng Nhật dùng lượng từ theo kích cỡ và loài: 匹 (hiki) cho con vật nhỏ, 頭 (tō) cho con vật lớn, 羽 (wa) cho chim. Ví dụ: 猫が2匹います (neko ga nihiki imasu, có hai con mèo). Bài này có bảng tên con vật theo nhóm, tiếng kêu kiểu Nhật, 12 con giáp và bảng đếm đầy đủ.

Tên các con vật nuôi trong nhà

Tên con vật thường viết bằng hiragana hoặc katakana trong đời sống, còn kanji hay gặp trên báo và biển hiệu. Bảng ghi cả hai để bạn nhận ra khi gặp.

Từ	Kanji	Romaji	Nghĩa
いぬ	犬	inu	chó
ねこ	猫	neko	mèo
こいぬ	子犬	koinu	chó con
こねこ	子猫	koneko	mèo con
うさぎ	兎	usagi	thỏ
ハムスター		hamusutā	chuột hamster
きんぎょ	金魚	kingyo	cá vàng
ことり	小鳥	kotori	chim nhỏ
インコ		inko	vẹt nhỏ (vẹt yến phụng)
かめ	亀	kame	rùa

Mèo hoang là のらねこ (野良猫, noraneko). Ở Nhật, nhiều nhà cho thuê không cho nuôi thú cưng, nên khi tìm nhà bạn sẽ hay dùng câu hỏi ペット可ですか (petto ka desu ka, có được nuôi thú cưng không?).

Gia súc, gia cầm

Từ	Kanji	Romaji	Nghĩa
うし	牛	ushi	bò
うま	馬	uma	ngựa
ぶた	豚	buta	lợn
ひつじ	羊	hitsuji	cừu
やぎ	山羊	yagi	dê
にわとり	鶏	niwatori	gà
ひよこ		hiyoko	gà con
あひる		ahiru	vịt nhà
かも	鴨	kamo	vịt trời
ロバ		roba	lừa

牛 chỉ chung cả bò và trâu, muốn nói rõ trâu thì dùng すいぎゅう (水牛, suigyū). Tên thịt của các con vật đọc khác hẳn tên con vật: 牛肉 (gyūniku, thịt bò), 豚肉 (butaniku, thịt lợn), 鶏肉 (toriniku, thịt gà). Chú ý thịt gà đọc là tori, không phải niwatori.

Thú rừng và động vật ở sở thú

Từ	Kanji	Romaji	Nghĩa
ライオン		raion	sư tử
とら	虎	tora	hổ
ぞう	象	zō	voi
キリン		kirin	hươu cao cổ
くま	熊	kuma	gấu
パンダ		panda	gấu trúc
さる	猿	saru	khỉ
ゴリラ		gorira	khỉ đột
きつね	狐	kitsune	cáo
たぬき	狸	tanuki	lửng chó (tanuki)
しか	鹿	shika	hươu, nai
おおかみ	狼	ōkami	chó sói
いのしし	猪	inoshishi	lợn rừng
カバ	河馬	kaba	hà mã
シマウマ	縞馬	shimauma	ngựa vằn
ワニ	鰐	wani	cá sấu
へび	蛇	hebi	rắn
かえる	蛙	kaeru	ếch
ねずみ	鼠	nezumi	chuột
リス		risu	sóc
コアラ		koara	gấu túi koala
カンガルー		kangarū	chuột túi

Sở thú là どうぶつえん (動物園, dōbutsuen). Tên các con vật ngoại lai thường viết katakana, kể cả khi có kanji như 河馬, nên đọc thạo katakana sẽ giúp bạn rất nhiều ở chủ đề này. Nếu chưa nhớ hết bảng chữ, xem lại bảng chữ cái katakana.

Chim

Từ	Kanji	Romaji	Nghĩa
とり	鳥	tori	chim (chung)
すずめ	雀	suzume	chim sẻ
からす	烏	karasu	quạ
はと	鳩	hato	bồ câu
つばめ	燕	tsubame	chim én
ふくろう	梟	fukurō	cú mèo
わし	鷲	washi	đại bàng
つる	鶴	tsuru	sếu, hạc
ペンギン		pengin	chim cánh cụt

Quạ からす ở các thành phố Nhật rất nhiều và to. Người sống ở Nhật thường được dặn đậy kỹ túi rác vì quạ hay bới rác.

Cá, động vật biển và côn trùng

Từ	Kanji	Romaji	Nghĩa
さかな	魚	sakana	cá
イルカ		iruka	cá heo
くじら	鯨	kujira	cá voi
サメ	鮫	same	cá mập
たこ	蛸	tako	bạch tuộc
むし	虫	mushi	côn trùng, sâu bọ
か	蚊	ka	muỗi
ハエ		hae	ruồi
ちょう	蝶	chō	bướm
はち	蜂	hachi	ong
あり	蟻	ari	kiến
くも	蜘蛛	kumo	nhện
ゴキブリ		gokiburi	gián
せみ	蝉	semi	ve sầu
トンボ		tonbo	chuồn chuồn

Muỗi か chỉ có một âm, nghe dễ lẫn với trợ từ hỏi か cuối câu. Trong câu, bạn nhận ra nhờ vị trí: 蚊に刺されました (ka ni sasaremashita, tôi bị muỗi đốt).

Đực, cái và vài từ đi kèm

Từ	Kanji	Romaji	Nghĩa
オス	雄	osu	con đực
メス	雌	mesu	con cái
かう	飼う	kau	nuôi (con vật)
えさ	餌	esa	thức ăn cho con vật
さんぽ	散歩	sanpo	đi dạo (dắt chó đi dạo)
なく	鳴く	naku	kêu, hót (con vật)
ほえる	吠える	hoeru	sủa
かむ	噛む	kamu	cắn

飼う (nuôi) và 買う (mua) cùng đọc kau. Viết hiragana thì phải dựa vào ngữ cảnh: 犬を飼っています là đang nuôi chó, còn 犬を買いました là đã mua chó. Dạng ている trong câu đầu chỉ trạng thái kéo dài, xem thêm ở bài ngữ pháp ている.

Tiếng kêu của con vật theo kiểu Nhật

Người Nhật nghe tiếng con vật khác người Việt. Tiếng kêu thường viết katakana và đi với động từ 鳴く: 犬がワンワン鳴いています (inu ga wanwan naite imasu, con chó đang sủa gâu gâu).

Con vật	Tiếng kêu	Romaji	Tiếng Việt quen gọi
犬	ワンワン	wanwan	gâu gâu
猫	ニャー	nyā	meo meo
牛	モー	mō	ò ò
豚	ブーブー	būbū	ủn ỉn
鶏	コケコッコー	kokekokkō	ò ó o
ひよこ	ピヨピヨ	piyopiyo	chiếp chiếp
羊	メー	mē	be be
馬	ヒヒーン	hihīn	hí hí
カラス	カーカー	kākā	quạ quạ
すずめ	チュンチュン	chunchun	chíp chíp
ねずみ	チューチュー	chūchū	chít chít
かえる	ケロケロ	kerokero	ộp ộp
アヒル	ガーガー	gāgā	cạp cạp
せみ	ミーンミーン	mīnmīn	tiếng ve kêu

Trẻ con Nhật còn gọi luôn con chó là ワンちゃん (wanchan) và con mèo là にゃんこ (nyanko) theo tiếng kêu. Các từ tượng thanh khác ngoài tiếng con vật có ở bài 40 từ tượng thanh tiếng Nhật.

12 con giáp trong tiếng Nhật

Mười hai con giáp là じゅうにし (十二支, jūnishi). Bốn con khác với Việt Nam: Sửu là bò chứ không phải trâu, Mão là thỏ chứ không phải mèo, Mùi là cừu chứ không phải dê, Hợi là lợn rừng chứ không phải lợn nhà.

Chi	Cách đọc chi	Con vật	Romaji	Việt Nam
子	ね	ねずみ	ne / nezumi	Tý, chuột
丑	うし	牛	ushi	Sửu, trâu
寅	とら	虎	tora	Dần, hổ
卯	う	うさぎ	u / usagi	Mão, mèo
辰	たつ	竜	tatsu / ryū	Thìn, rồng
巳	み	へび	mi / hebi	Tỵ, rắn
午	うま	馬	uma	Ngọ, ngựa
未	ひつじ	羊	hitsuji	Mùi, dê
申	さる	猿	saru	Thân, khỉ
酉	とり	鶏	tori	Dậu, gà
戌	いぬ	犬	inu	Tuất, chó
亥	い	いのしし	i / inoshishi	Hợi, lợn

Hỏi tuổi con gì: なにどし生まれですか (nani doshi umare desu ka, bạn sinh năm con gì?). Trả lời: いのしし年です (inoshishi doshi desu, tôi tuổi Hợi).

Lượng từ 匹, 頭, 羽: đếm con vật thế nào

Quy tắc chung: con vật nhỏ, người ôm được thì đếm bằng 匹; con vật to hơn người thì đếm bằng 頭; chim đếm bằng 羽. Chó lớn như chó dẫn đường đôi khi cũng đếm bằng 頭. Thỏ theo truyền thống đếm bằng 羽, ngày nay đa số người Nhật dùng 匹.

Số	匹 (con nhỏ)	頭 (con lớn)	羽 (chim)
1	いっぴき ippiki	いっとう ittō	いちわ ichiwa
2	にひき nihiki	にとう nitō	にわ niwa
3	さんびき sanbiki	さんとう santō	さんわ sanwa
4	よんひき yonhiki	よんとう yontō	よんわ yonwa
5	ごひき gohiki	ごとう gotō	ごわ gowa
6	ろっぴき roppiki	ろくとう rokutō	ろくわ rokuwa
7	ななひき nanahiki	ななとう nanatō	ななわ nanawa
8	はっぴき happiki	はっとう hattō	はちわ hachiwa
9	きゅうひき kyūhiki	きゅうとう kyūtō	きゅうわ kyūwa
10	じゅっぴき juppiki	じゅっとう juttō	じゅうわ jūwa
Mấy con?	なんびき nanbiki	なんとう nantō	なんわ nanwa

Cột 匹 biến âm nhiều nhất: hiki sau 1, 6, 8, 10 thành ppiki, sau 3 và câu hỏi thành biki. Cột 羽 có cách đọc cũ như さんば, ろっぱ, じっぱ, nhưng cách trong bảng là cách dễ hiểu và phổ biến. Các lượng từ khác cùng quy tắc biến âm có ở bài số đếm tiếng Nhật.

Mẫu câu về con vật

Câu	Romaji	Nghĩa
何か動物を飼っていますか。	Nanika dōbutsu o katte imasu ka.	Bạn có nuôi con vật nào không?
犬を2匹飼っています。	Inu o nihiki katte imasu.	Tôi nuôi hai con chó.
牧場に牛が5頭います。	Bokujō ni ushi ga gotō imasu.	Ở trang trại có năm con bò.
庭に鳥が3羽います。	Niwa ni tori ga sanwa imasu.	Trong vườn có ba con chim.
犬と猫とどちらが好きですか。	Inu to neko to dochira ga suki desu ka.	Bạn thích chó hay mèo hơn?
動物園でパンダを見ました。	Dōbutsuen de panda o mimashita.	Tôi đã xem gấu trúc ở sở thú.
この犬はかみますか。	Kono inu wa kamimasu ka.	Con chó này có cắn không?

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng つ hoặc 個 để đếm con vật. 犬が2つ là sai. Con vật luôn đếm bằng 匹, 頭 hoặc 羽.
• Quên biến âm của 匹. Ba con là sanbiki, không phải sanhiki; một con là ippiki, không phải ichihiki.
• Dịch たぬき là con lửng hay gấu mèo. たぬき là lửng chó, một loài thuộc họ chó. Con lửng thật là アナグマ (anaguma), gấu mèo Bắc Mỹ là アライグマ (araiguma).
• Dùng tên con vật để gọi thịt. Gọi món phải nói 牛肉, 豚肉, 鶏肉, không nói 牛 hay 豚 trơn khi đang nói về thức ăn.
• Dùng いる và ある lẫn lộn. Con vật còn sống dùng います: 猫がいます. あります dùng cho đồ vật.

Câu hỏi thường gặp

Con vật tiếng Nhật là gì?

Con vật, động vật là 動物 (dōbutsu). Gọi thân mật các con vật nhỏ còn có 生き物 (ikimono, sinh vật).

Con chó, con mèo tiếng Nhật là gì?

Con chó là 犬 (inu), con mèo là 猫 (neko). Trẻ con và người nuôi hay gọi là ワンちゃん và ねこちゃん.

Con thỏ đếm bằng 羽 hay 匹?

Cả hai đều gặp. 羽 là cách đếm truyền thống, 匹 là cách phổ biến hiện nay. Trong giao tiếp, dùng 匹 không ai thấy sai.

Cá đếm bằng gì?

Cá còn sống đếm bằng 匹: 金魚が3匹. Ở chợ cá, người bán đôi khi dùng 尾 (bi) trong văn bản, nhưng nói chuyện hằng ngày thì 匹 là đủ.