Từ vựng tiếng Nhật ngành logistics (物流): nhập xuất kho và vận chuyển

Logistics trong tiếng Nhật gọi là 物流 (butsuryū, Hán Việt: vật lưu). Người Nhật cũng dùng từ mượn ロジスティクス (rojisutikusu), nhưng trong kho và trong công ty vận tải, chữ bạn nghe hằng ngày vẫn là 物流. Từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành logistics xoay quanh bốn bước: hàng về và nhập kho (入荷, nyūka), lưu kho (在庫, zaiko), xuất kho (出荷, shukka) và giao hàng (配送, haisō). Mỗi bước đi kèm một loại giấy tờ riêng. Bài này gom từ theo đúng thứ tự đó, có cách đọc, nghĩa, câu mẫu báo cáo và các cặp từ người Việt hay dùng lẫn.

Từ vựng chung ngành kho vận

Từ	Cách đọc	Nghĩa
物流	butsuryū	logistics, kho vận
物流センター	butsuryū sentā	trung tâm logistics, trung tâm phân phối
倉庫	sōko	kho
拠点	kyoten	cơ sở, điểm (kho, bãi)
荷主	ninushi	chủ hàng
運送会社	unsō gaisha	công ty vận tải
倉庫会社	sōko gaisha	công ty kho bãi
在庫型センター	zaikogata sentā	trung tâm có lưu kho (DC)
通過型センター	tsūkagata sentā	trung tâm trung chuyển, không lưu kho (TC)
流通加工	ryūtsū kakō	gia công tại kho (dán tem, đóng bộ, gắn nhãn)
物流費	butsuryūhi	chi phí logistics

1. Nhận hàng và nhập kho

Các từ cơ bản như 入荷, 入庫, 検品, パレット đã có trong bài từ vựng tiếng Nhật về xe nâng. Ở đây là những từ bạn cần khi kiểm hàng và báo sai lệch:

Từ	Cách đọc	Nghĩa
入荷予定	nyūka yotei	lịch hàng dự kiến về
入荷検品	nyūka kenpin	kiểm hàng khi nhận
品番	hinban	mã hàng
品名	hinmei	tên hàng
数量	sūryō	số lượng
数量違い	sūryō chigai	sai số lượng
破損	hason	hư hỏng, vỡ
汚損	oson	bẩn, ố
ロット番号	rotto bangō	số lô
賞味期限	shōmi kigen	hạn dùng tốt nhất (thực phẩm)
ケース	kēsu	thùng (đơn vị đếm)
バラ	bara	hàng lẻ, chiếc lẻ
格納	kakunō	cất hàng vào vị trí
返品	henpin	hàng trả lại

2. Lưu kho và quản lý tồn kho

Từ	Cách đọc	Nghĩa
在庫管理	zaiko kanri	quản lý tồn kho
保管	hokan	bảo quản, lưu giữ
ロケーション	rokēshon	vị trí lưu hàng
先入れ先出し	sakiire sakidashi	nhập trước xuất trước (FIFO)
欠品	keppin	thiếu hàng, hết hàng
過剰在庫	kajō zaiko	tồn kho dư thừa
不良在庫	furyō zaiko	hàng tồn đọng, khó bán
棚卸差異	tanaoroshi sai	chênh lệch khi kiểm kê
常温	jōon	nhiệt độ thường
冷蔵	reizō	bảo quản lạnh (mát)
冷凍	reitō	đông lạnh
倉庫管理システム	sōko kanri shisutemu	hệ thống quản lý kho (WMS)
ハンディターミナル	handi tāminaru	máy quét cầm tay

Kho thực phẩm Nhật chia khu theo ba mức nhiệt: 常温, 冷蔵, 冷凍. Nhìn nhãn khu vực là biết hàng nào được để đâu, nên ba từ này nên học ngay ngày đầu.

3. Xuất kho, phân loại và đóng gói

Từ	Cách đọc	Nghĩa
受注	juchū	nhận đơn hàng
出荷指示	shukka shiji	lệnh xuất hàng
ピッキングリスト	pikkingu risuto	danh sách lấy hàng
仕分け	shiwake	phân loại (theo tuyến, theo cửa hàng)
出荷検品	shukka kenpin	kiểm hàng trước khi xuất
梱包	konpō	đóng gói
緩衝材	kanshōzai	vật liệu chèn lót
ラベル	raberu	nhãn
送り状	okurijō	vận đơn nội địa, phiếu gửi hàng
誤出荷	goshukka	xuất nhầm hàng
積み込み	tsumikomi	chất hàng lên xe
荷降ろし	nioroshi	dỡ hàng xuống
バース	bāsu	cửa xuất nhập (dock) cho xe đỗ

4. Vận chuyển và giao hàng

Từ	Cách đọc	Nghĩa
輸送	yusō	vận chuyển (quãng dài, số lượng lớn)
配送	haisō	giao hàng tới điểm nhận
運賃	unchin	cước vận chuyển
配車	haisha	điều xe, phân xe
チャーター便	chātābin	thuê nguyên xe
路線便	rosenbin	xe tuyến, gửi ghép theo tuyến cố định
混載	konsai	ghép hàng nhiều chủ
共同配送	kyōdō haisō	giao hàng chung (nhiều công ty dùng chung xe)
宅配便	takuhaibin	chuyển phát tới tận nhà
納品	nōhin	giao hàng cho khách (theo hợp đồng)
納品先	nōhinsaki	nơi nhận hàng
着日指定	chakubi shitei	chỉ định ngày hàng tới
時間指定	jikan shitei	chỉ định khung giờ
遅延	chien	chậm trễ
荷待ち	nimachi	xe phải chờ để bốc, dỡ hàng
冷凍車	reitōsha	xe đông lạnh
ウイング車	uingusha	xe tải thùng cánh mở hai bên
平ボディ	hira bodi	xe tải thùng hở

Khi đọc tin ngành vận tải Nhật, bạn sẽ gặp cụm 物流の2024年問題 (butsuryū no nisen nijūyo-nen mondai). Từ tháng 4/2024, giờ làm thêm của tài xế xe tải bị giới hạn ở 960 giờ mỗi năm, theo tài liệu của Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông Nhật Bản. Hệ quả là các công ty phải cắt giờ 荷待ち, đẩy mạnh 共同配送 và sắp xếp lại lịch bốc dỡ ở kho.

5. Giấy tờ trong kho vận

Giấy tờ	Cách đọc	Dùng khi
納品書	nōhinsho	phiếu giao hàng, đi kèm hàng tới khách
受領書	juryōsho	phiếu xác nhận đã nhận hàng, khách đóng dấu hoặc ký
出荷指示書	shukka shijisho	phiếu lệnh xuất kho
伝票	denpyō	phiếu nói chung (nhập, xuất, giao)
送り状	okurijō	phiếu gửi dán trên kiện hàng
在庫表	zaikohyō	bảng tồn kho
作業日報	sagyō nippō	báo cáo công việc hằng ngày
請求書	seikyūsho	hoá đơn đòi tiền, giấy đề nghị thanh toán
受領印	juryōin	dấu xác nhận đã nhận

Ở Nhật, 納品書 và 受領書 thường in thành bộ nhiều liên. Tài xế giao 納品書 cho khách và mang 受領書 có dấu về công ty làm bằng chứng đã giao.

6. Câu mẫu báo cáo và trao đổi trong kho

Câu	Cách đọc	Nghĩa
本日の入荷は何時ごろですか。	Honjitsu no nyūka wa nanji goro desu ka.	Hôm nay hàng về khoảng mấy giờ?
入荷検品で数量違いがありました。	Nyūka kenpin de sūryō chigai ga arimashita.	Khi kiểm hàng nhận có sai số lượng.
伝票では20ケースですが、実際は18ケースでした。	Denpyō de wa nijū kēsu desu ga, jissai wa jūhachi kēsu deshita.	Trên phiếu ghi 20 thùng, thực tế chỉ có 18 thùng.
箱が一つ破損しています。写真を撮りました。	Hako ga hitotsu hason shite imasu. Shashin o torimashita.	Có một thùng bị hỏng. Tôi đã chụp ảnh lại.
この商品は欠品しています。	Kono shōhin wa keppin shite imasu.	Mặt hàng này đang thiếu.
賞味期限の古いものから出してください。	Shōmi kigen no furui mono kara dashite kudasai.	Xuất hàng có hạn dùng gần trước.
午後3時までに出荷をお願いします。	Gogo sanji made ni shukka o onegaishimasu.	Nhờ xuất hàng trước 3 giờ chiều.
トラックが着きました。何番バースに付けますか。	Torakku ga tsukimashita. Nanban bāsu ni tsukemasu ka.	Xe tải tới rồi. Cho đỗ ở cửa số mấy?
積み込みが終わりました。	Tsumikomi ga owarimashita.	Đã chất hàng xong.
配送が30分ほど遅れそうです。	Haisō ga sanjuppun hodo okuresō desu.	Hàng có vẻ sẽ giao trễ khoảng 30 phút.
受領書にサインをお願いします。	Juryōsho ni sain o onegaishimasu.	Nhờ anh chị ký vào phiếu nhận hàng.
誤出荷がありました。すぐ確認します。	Goshukka ga arimashita. Sugu kakunin shimasu.	Có hàng xuất nhầm. Tôi kiểm tra ngay.
在庫が残り少ないです。	Zaiko ga nokori sukunai desu.	Hàng tồn còn ít.

Báo cáo sai lệch nên theo thứ tự: chuyện gì xảy ra, số lượng bao nhiêu, bạn đã làm gì. Cách báo cáo, xin ý kiến với cấp trên được giảng kỹ hơn trong bài tiếng Nhật thương mại.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng 輸送, 運送, 配送 như nhau. 輸送 là chuyển hàng quãng dài, khối lượng lớn (kho tới kho, cảng tới kho). 配送 là chặng giao tới tay người nhận. 運送 là từ chung cho việc chở hàng, hay gặp trong tên công ty.
• Lẫn 入荷 và 納品. Cùng một lô hàng, bên nhận gọi là 入荷, bên giao gọi là 納品.
• Lẫn 出荷 và 発送. 出荷 là xuất hàng khỏi kho. 発送 (hassō) là gửi đi, hay dùng với bưu phẩm, hàng chuyển phát cho khách lẻ.
• Đọc 仕分け thành "shibun". Từ này đọc shiwake. Tương tự, 荷主 đọc ninushi và 荷待ち đọc nimachi, chữ 荷 ở đây đọc âm Nhật.
• Nói 品切れ thay cho 欠品 khi báo cáo nội bộ. 品切れ (shinagire) là "hết hàng" nói với khách. Trong kho và khi báo cáo, người Nhật dùng 欠品.

Mẹo học từ vựng logistics

• Đọc âm Hán Việt: 在庫 là tại khố, 梱包 là khổn bao, 欠品 là khiếm phẩm, 混載 là hỗn tải. Phần lớn từ chữ Hán trong ngành đoán được nghĩa theo cách này.
• Học theo cặp đối: 入荷 và 出荷, 入庫 và 出庫, 積み込み và 荷降ろし, 欠品 và 過剰在庫.
• Chụp các tờ phiếu ở chỗ làm (納品書, ピッキングリスト) và tra hết các ô tiêu đề. Đó là bộ từ sát thực tế nhất.
• Nếu bạn làm cả mảng hàng quốc tế, học tiếp bài từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành xuất nhập khẩu để có thêm từ hải quan, chứng từ và Incoterms.

Câu hỏi thường gặp

Logistics tiếng Nhật là gì?

Logistics là 物流 (butsuryū). Từ mượn ロジスティクス cũng dùng, thường trong tên phòng ban hoặc khi nói về quản lý chuỗi cung ứng ở tầm chiến lược.

Nhân viên kho tiếng Nhật gọi là gì?

Thường gọi là 倉庫スタッフ (sōko sutaffu) hoặc 倉庫作業員 (sōko sagyōin). Trong tin tuyển dụng hay thấy thêm ピッキングスタッフ và 仕分けスタッフ.

Làm kho ở Nhật cần trình độ tiếng Nhật bao nhiêu?

Việc lấy hàng, phân loại theo máy quét (ví dụ ピッキング theo màn hình máy quét ハンディ) không đòi nhiều tiếng Nhật, nhưng bạn vẫn phải nghe được chỉ thị và đọc được nhãn, phiếu. Muốn làm vị trí kiểm hàng, quản lý tồn kho hay điều xe thì cần đọc chữ Hán trên phiếu và báo cáo được bằng thể lịch sự.

Xuất nhập kho tiếng Nhật nói thế nào?

Nhập kho là 入庫 (nyūko), xuất kho là 出庫 (shukko). Gộp lại thành 入出庫 (nyūshukko), ví dụ 入出庫管理 là quản lý xuất nhập kho.